จบ STEM 76,163 คน กับความต้องการคนทักษะสูง 1.08 ล้านคน วัดกันได้ไหม?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ตัวเลขคู่นี้ยังตอบไม่ได้ว่าเด็กที่เรียนสายวิทย์มีพอหรือไม่ เพราะผู้สำเร็จการศึกษา STEM ในปีการศึกษา 2566 กับความต้องการกำลังคนของอุตสาหกรรมในช่วง 2568–2572 นับคนละกลุ่มและคนละช่วงเวลา ยอดหลังรวมงานจากหลายอุตสาหกรรม ไม่ได้หมายถึงตำแหน่งสำหรับผู้จบ STEM โดยเฉพาะ รายงานสำนักงานสถิติแห่งชาติซึ่งรวบรวมข้อมูลจากกระทรวง อว. ระบุว่าปีการศึกษา 2566 มีผู้สำเร็จการศึกษา STEM 76,163 คน หรือ 22.86% ของผู้จบทั้งหมด ขณะที่ สอวช. ประเมินความต้องการกำลังคนทักษะสูงรวม 1,087,548 คน ตลอดห้าปี 2568–2572

STEM ครอบคลุมวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรมศาสตร์ และคณิตศาสตร์ ตัวเลข 76,163 จึงนับผู้สำเร็จการศึกษาในกลุ่มสาขาเหล่านี้ภายในปีการศึกษาเดียว ไม่ใช่จำนวนเด็กที่เรียนแผนวิทย์–คณิตในโรงเรียน และไม่ได้บอกว่าผู้จบทุกคนเข้าสู่ตลาดงานแล้ว ทำงานตรงสาขา หรือพร้อมรับตำแหน่งที่นายจ้างต้องการ

ส่วนตัวเลขของ สอวช. มาจากรายงาน Thailand Talent Landscape 2025–2029 ซึ่งศึกษาความต้องการบุคลากรทักษะสูงใน 10 อุตสาหกรรมเป้าหมาย รายงานใช้ข้อมูลจากการศึกษาก่อนหน้า ร่วมกับการสัมภาษณ์และวิเคราะห์กับผู้เชี่ยวชาญและตัวแทนองค์กรอย่างน้อย 300 แห่ง เพื่อดูว่าตำแหน่งงานสำคัญต้องการสมรรถนะใด ตัวเลขนี้จึงเป็นภาพความต้องการในช่วงห้าปีของอุตสาหกรรมที่ศึกษา ไม่ใช่ยอดผู้จบ STEM ในปีเดียวกัน

รายการงานในสรุปของ NXPO ทำให้เห็นว่ายอดรวมไม่ได้หมายถึงงานสายวิทยาศาสตร์ทั้งหมด กลุ่มการบินและโลจิสติกส์มีความต้องการ 440,573 คน พร้อมตัวอย่างทั้งพนักงานบริการสนามบิน คนขับรถบรรทุก และผู้ควบคุมจราจรทางอากาศ ส่วนกลุ่มอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะและหุ่นยนต์มี 226,423 คน โดยยกตัวอย่างวิศวกรและช่างเทคนิค ตัวเลขของ NXPO จึงครอบคลุมงานหลายลักษณะตามอุตสาหกรรม ไม่ได้หมายถึงตำแหน่งสำหรับผู้จบ STEM เท่านั้น

การเอา 76,163 คนไปลบจาก 1,087,548 คนจึงไม่บอกว่าประเทศขาดคนสายวิทย์เท่าไร ฝั่งแรกนับผู้สำเร็จการศึกษาในปีเดียว ส่วนอีกฝั่งประเมินความต้องการตลอดห้าปีจากหลายอุตสาหกรรม ทั้งกลุ่มคนและช่วงเวลาจึงไม่ตรงกัน

ถ้าจะประเมินว่ามีกำลังคนพอหรือไม่ ต้องเทียบข้อมูลในช่วงเดียวกันและตำแหน่งที่ใช้ทักษะ STEM จริง จากนั้นดูจำนวนผู้จบที่เข้าสู่งานที่เกี่ยวข้อง ทักษะที่นายจ้างต้องการ และคนทำงานที่สามารถเพิ่มทักษะหรือเปลี่ยนสายได้ รายงานสองชุดนี้ช่วยให้เห็นทั้งการผลิตบัณฑิตกับโจทย์ของอุตสาหกรรม แต่ยังใช้หาจำนวนคนที่ขาดด้วยการหักลบกันตรง ๆ ไม่ได้

ผู้วางแผนเรียนจึงควรดูรายละเอียดตำแหน่งและทักษะรายอุตสาหกรรม มากกว่าตัดสินจากยอดรวมว่าคนเรียนสายวิทย์มีมากหรือน้อยเกินไป

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th