รองเท้าโรมันจาก Magna ยาว 32.6 ซม.—ใครเคยสวม?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ตอนนี้รู้เพียงว่ารองเท้าข้างหนึ่งยาว 32.6 ซม. แต่ยังไม่รู้ว่าใครสวม แถลงการณ์ของ Vindolanda Trust ระบุชิ้นนี้ว่ายาวที่สุดในคอลเลกชันของหน่วยงาน ข่าวลงวันที่ 2 กรกฎาคม 2025 รายงานว่า ในรองเท้า 32 ข้างที่ขุดพบจากป้อม Magna มี 8 ข้างยาวตั้งแต่ 30 ซม. ขึ้นไป คิดเป็น 25% ของชุดที่พบตอนนั้น ส่วนรองเท้าจาก Vindolanda ที่วัดขนาดได้ มีเพียง 0.4% ที่ยาวถึงเกณฑ์เดียวกัน และมีความยาวเฉลี่ย 24–26 ซม.

Trust ระบุว่ารองเท้าจาก Magna ยังไม่ได้ผ่านการอนุรักษ์ ขณะที่รองเท้าจาก Vindolanda ผ่านขั้นตอนนั้นแล้ว ส่วน Elizabeth Greene ผู้เชี่ยวชาญด้านรองเท้าของ Trust บอกว่าแม้เผื่อการหดตัวหลังอนุรักษ์ได้ถึง 1 ซม. รองเท้าจาก Magna ก็ยังมีขนาดใหญ่มาก การเปรียบเทียบจึงต้องคำนึงถึงสภาพของตัวอย่าง แต่ความต่างยังเห็นได้แม้เผื่อการหดตัวแล้ว

ทีมขุดพบรองเท้าเมื่อถึงชั้นตะกอนกึ่งไร้ออกซิเจนในคูป้องกันด้านเหนือของป้อม รายงานการขุด Magna ปี 2024 ระบุว่าสภาพดินชุ่มน้ำและออกซิเจนต่ำช่วยรักษาหนังได้ดี โดยเฉพาะบริเวณดินถมในคูยุคโรมันช่วงต้น นี่ช่วยอธิบายว่าทำไมรองเท้าหนังโบราณจึงยังเหลือให้ศึกษา และในแหล่งเดียวกันยังมีทั้งพื้นรองเท้าและชิ้นส่วนที่ยังเห็นส่วนบนหรือลวดลายตกแต่ง

ตัวเลข 32 กับ 34 มาจากคนละวันของการขุด ข่าว Trust วันที่ 2 กรกฎาคมรายงานรองเท้า 32 ข้าง ส่วนไดอารีภาคสนามวันที่ 4 กรกฎาคมบอกว่าทีมขุดคูนี้ได้รองเท้ารวม 34 ข้างแล้ว ตัวเลข 25% จึงผูกกับชุด 32 ข้างในข่าวฉบับแรก ไม่ควรนำไปคำนวณต่อด้วยยอด 34 จากบันทึกที่ลงภายหลัง

คำถามว่าใครเคยสวมยังเปิดอยู่ ไดอารีวันที่ 4 กรกฎาคมระบุว่าตัวตนของผู้สวมเป็นหนึ่งในเรื่องที่ทีมอยากรู้ และรองเท้าทั้งหมดยังอยู่ระหว่างการอนุรักษ์ รายงานการขุดปี 2024 ซึ่งพูดถึงรองเท้าชุดก่อนหน้า ระบุว่ารองเท้าขนาดผู้ชายบางข้างอาจเป็นของทหาร แต่ก็อาจเป็นของพ่อค้า ช่างฝีมือ หรือคนอื่นที่อยู่ในชุมชนรอบป้อมได้เช่นกัน

รายงานปี 2024 ยังเตือนว่าตะปูใต้พื้นรองเท้าไม่ได้แปลว่าเป็นรองเท้าทหารเสมอไป เพราะรองเท้าโรมันหลายแบบและหลายขนาดก็ใช้ตะปูเช่นกัน ข้อสังเกตนี้เป็นบริบทจากรองเท้าชุดก่อน ไม่ใช่หลักฐานระบุเจ้าของรองเท้ายาว 32.6 ซม. ที่พบภายหลัง ตอนนี้ ยังไม่มีหลักฐานระบุตัวเจ้าของรองเท้าขนาดนี้ หรือยืนยันว่าเป็นของทหารกลุ่มใด

หลักฐานจึงให้ตัวเลขที่ชวนสะดุดตาและเปรียบเทียบสัดส่วนของรองเท้าที่พบได้ แต่ยังไม่บอกว่าทำไม Magna จึงมีรองเท้าขนาดใหญ่มากกว่าสัดส่วนใน Vindolanda ผู้สวมอาจเป็นใครก็ได้ที่เคยอยู่ในพื้นที่ แต่การระบุว่าเป็นทหารร่างยักษ์หรือหน่วยพิเศษก็เกินกว่าที่แหล่งขุดค้นยืนยัน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th