พบเศษแผ่นหนังอายุ 1,700 ปีในเนเธอร์แลนด์ เผยฉากลูกเรือกินวัวสุริยเทพจากมหากาพย์โอดิสซีย์

* ภาพประกอบเนื้อหาเท่านั้น ไม่ใช่ภาพเอกสารต้นฉบับจริง

นักวิจัยค้นพบเศษแผ่นหนังโบราณอายุกว่า 1,700 ปี ซึ่งตกสำรวจอยู่ในคลังเอกสารพิเศษของมหาวิทยาลัยยูเทรคต์ (Utrecht University) ประเทศเนเธอร์แลนด์ โดยพบว่าข้อความภาษากรีกบนแผ่นหนังดังกล่าวคือเนื้อหาบางส่วนจากมหากาพย์ โอดิสซีย์ (Odyssey) บทที่ 12 ของกวีโฮเมอร์ ในฉากสำคัญที่ลูกเรือฝ่าฝืนคำเตือนจนนำไปสู่หายนะ

ผู้ค้นพบคือ มาร์ก เดอ ไกรจ์ (Mark de Kreij) นักวิจัยด้านภาษากรีกโบราณจากมหาวิทยาลัยแรดเบาด์ (Radboud University) ซึ่งตรวจพบตัวอักษรกรีกขนาดเล็กบนเศษแผ่นหนังที่ซีดจางและชำรุด ระหว่างร่วมโครงการสำรวจเอกสารโบราณ แม้ข้อความจะหลงเหลือเพียงไม่กี่คำ แต่ถ้อยคำอันเป็นเอกลักษณ์ทำให้เขานึกถึงบทกวีของโฮเมอร์ จนกระทั่งตรวจเทียบและยืนยันได้ว่าเป็นฉากที่สุริยเทพฮีเลิอส (Helios) ทรงพิโรธหลังทราบว่าลูกเรือของโอดิสซีอุส (Odysseus) แอบเชือดและกินโคศักดิ์สิทธิ์ของพระองค์

เศษแผ่นหนังนี้ปะปนอยู่ในชุดเอกสารคริสต์ศาสนายุคแรกเริ่มที่มหาวิทยาลัยซื้อมาจากทายาทของ คาร์ล ชมิดท์ (Carl Schmidt) นักวิชาการชาวเยอรมันตั้งแต่ช่วงกลางศตวรรษที่ 20 เอกสารส่วนใหญ่เขียนด้วยภาษาคอปติก (ภาษาอียิปต์โบราณที่เขียนด้วยอักษรกรีก) รวมถึงเอกสารภาษากรีกชิ้นอื่นๆ ซึ่งแต่เดิมนักวิจัยเคยประเมินเบื้องต้นว่าเป็นเพียงบันทึกทั่วไปจากคริสต์ศตวรรษที่ 7 และถูกเก็บลืมไว้ จนกระทั่งมีการนำมาศึกษาอย่างละเอียดอีกครั้ง

ในเนื้อเรื่องของโอดิสซีย์ บทที่ 12 เล่าถึงช่วงที่โอดิสซีอุสและลูกเรือติดอยู่บนเกาะของเทพฮีเลิอสเนื่องจากลมมรสุมพัดขัดขวางจนเสบียงหมดลง เมื่อความอดอยากคุกคาม ยูรีโลคัส (Eurylochus) หนึ่งในลูกเรือจึงยุยงให้ทุกคนจับโคศักดิ์สิทธิ์มากิน แม้โอดิสซีอุสจะสั่งห้ามไว้อย่างเด็ดขาด การละเมิดดังกล่าวทำให้เทพฮีเลิอสทูลขอให้มหาเทพซูสลงทัณฑ์ นำไปสู่พายุใหญ่ที่อับปางเรือและคร่าชีวิตลูกเรือทั้งหมด

ทางมหาวิทยาลัยระบุว่า แผ่นหนังชิ้นนี้มีรอยเขียนทั้งสองด้าน จึงน่าจะเป็นส่วนหนึ่งของหนังสือโบราณหรือโคเด็กซ์ (Codex) ฉบับกระเป๋าที่มีเนื้อหาครบทั้งเล่ม โดยมีขนาดกะทัดรัดใกล้เคียงกับเครื่องอ่านอีบุ๊กในปัจจุบัน สันนิษฐานว่าคัดลอกขึ้นในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 3 ถึง 4 (ราว ค.ศ. 300) และอาจเคยเป็นสมบัติของผู้ชื่นชอบวรรณกรรมของโฮเมอร์ที่อาศัยอยู่แถบโอเอซิสฟายุม (Fayum) ในอียิปต์โบราณ ก่อนที่กาลเวลาจะพัดพาเศษเสี้ยวของมหากาพย์ระดับโลกชิ้นนี้มาปรากฏในห้องสมุดของเนเธอร์แลนด์ในที่สุด

ขอบคุณภาพประกอบจาก graphic.in.th