ไข่ไก่อายุประมาณพันปีรอดอยู่ในส้วมโบราณของอิสราเอลได้อย่างไร ก่อนจะแตกตอนนักโบราณคดีเก็บขึ้นมา?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ไข่ไก่เกือบทั้งใบนี้รอดมาได้เพราะของเสียเนื้อนุ่มรองรับเปลือก และสภาพไร้ออกซิเจนในบ่อช่วยชะลอการเสื่อมสลาย รายงานของ Smithsonian ระบุว่าไข่ถูกพบในบ่อส้วมของเมืองโบราณยาฟเนห์ ประเทศอิสราเอล แต่เปลือกร้าวระหว่างนำขึ้นมา แม้ทีมงานจะระวังอย่างมาก

รายงานขุดค้นของ Israel Antiquities Authority (IAA) ระบุว่า บ่อหมายเลข 39151 อยู่ในชั้นสมัยอับบาซิด และมีดินสะสมที่พบตุ๊กตากระดูกสามชิ้น ตะเกียงน้ำมัน หม้อดินขนาดเล็ก และไข่ไก่ที่ยังสมบูรณ์ ส่วนอายุราวพันปีเป็นการประเมินจากบริบททางโบราณคดี: Smithsonian รายงานว่าตะเกียงที่พบเป็นแบบซึ่งใช้ในช่วงปลายสมัยอับบาซิด ไม่ได้ระบุว่าเป็นผลตรวจอายุจากเปลือกไข่โดยตรง

ไข่ที่ยังคงเป็นฟองสมบูรณ์พบได้ยากในการขุดค้น แม้เศษเปลือกจะพบได้บ้าง นักโบราณคดีที่ศึกษาไก่ในโลกโบราณให้สัมภาษณ์กับ Smithsonian ว่าการพบไข่สมบูรณ์เป็นเรื่องพิเศษ เพราะเปลือกบอบบางและแตกง่าย ไข่จากยาฟเนห์จึงรอดมาได้ในสภาพแวดล้อมที่ปกติไม่ได้เอื้อต่อการเก็บรักษาของกิน

จุดสำคัญอยู่ที่สภาพในบ่อ Smithsonian อธิบายว่ากองของเสียจากมนุษย์นุ่มพอจะรองรับไข่ไว้ และมีออกซิเจนน้อยจนช่วยยับยั้งการเสื่อมสลาย คำอธิบายนี้ชี้ถึงสภาพเฉพาะของจุดที่ไข่นอนอยู่ ไม่ได้หมายความว่าของเสียทุกแบบจะเก็บอาหารให้คงสภาพได้เป็นพันปี

ตอนนักโบราณคดีนำไข่ออกจากบ่อ เปลือกก็ร้าวทั้งที่ทีมทำงานอย่างระมัดระวังและมีนักอนุรักษ์คอยดูแล Ilan Naor ผู้ดูแลห้องปฏิบัติการอนุรักษ์วัสดุอินทรีย์ของ IAA ซ่อมรอยแตกให้ แต่เนื้อไข่ส่วนใหญ่รั่วออกมา เหลือไข่แดงเพียงบางส่วน ซึ่งทีมเก็บรักษาไว้เผื่อใช้วิเคราะห์ DNA ในอนาคตตามรายงานปี 2021

รายงานการขุดค้นของ IAA ยืนยันว่าพบไข่ในบ่อส้วมหมายเลข 39151 พร้อมของใช้จากชั้นสมัยอับบาซิด แต่เอกสารขุดค้นไม่ได้บอกว่าใครนำไข่ลงไปหรือเพราะเหตุใด หลักฐานจึงตอบได้ว่าไข่ถูกเก็บรักษาไว้ในสภาพแวดล้อมแบบไหน และนักอนุรักษ์กู้เปลือกกับไข่แดงส่วนเล็กน้อยไว้ได้อย่างไร โดยยังไม่บอกจุดประสงค์ที่ไข่ไปอยู่ตรงนั้น

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th