วันฮาโลวีนห้ามส่องกระจกเพราะกลัวเจอผี? เจาะลึกตำนานสุดโรแมนติก เมื่อร้อยปีก่อนหญิงสาวโสดเคยส่องกระจกตอนเที่ยงคืนเพื่อตามหาเนื้อคู่

เมื่อพูดถึงวันฮาโลวีน หลายคนคงนึกถึงบรรยากาศสุดคึกคักของการแต่งตัวแฟนซีเป็นผีและกิจกรรมเดินสายขอขนม (Trick-or-Treat) พร้อมกับความเชื่อและข้อห้ามแปลก ๆ มากมาย หนึ่งในนั้นคือความเชื่อที่ว่า "ห้ามส่องกระจกตอนเที่ยงคืนในวันฮาโลวีน เพราะอาจจะเจอผีหรือสิ่งลี้ลับ"

อย่างไรก็ตาม หากย้อนกลับไปดูข้อมูลจากพิพิธภัณฑ์ในสหรัฐอเมริกาและโปสการ์ดเทศกาลเมื่อร้อยกว่าปีก่อน จะพบว่าข้อห้ามสุดสะพรึงในปัจจุบันนี้ แท้จริงแล้วในยุควิตาเรียเคยมีความหมายที่โรแมนติกสุดขั้ว—การที่หญิงสาวโสดส่องกระจกในยามวิกาลของวันฮาโลวีนนั้นไม่ได้ทำเพื่อส่องหาผี แต่ทำเพื่ออยากเห็นหน้าของ "เนื้อคู่" หรือ "ชายในฝัน" ต่างหาก!

1. ปาร์ตี้วันฮาโลวีนในยุควิตาเรีย: ค่ำคืนแห่งการเสี่ยงทายคู่ครอง

ในยุคปัจจุบันเราจัดปาร์ตี้ฮาโลวีนเพื่อความสนุกสนานน่ากลัว แต่ย้อนกลับไปเมื่อราวร้อยปีก่อนใน "ยุควิตาเรีย" หนุ่มสาวจะมารวมตัวกันฉลองเทศกาลนี้ด้วยเกมและกิจกรรมที่เน้นการ "ทำนายอนาคตเรื่องความรักและการแต่งงาน" เป็นหลัก

อ้างอิงข้อมูลจากกลุ่มอาคารประวัติศาสตร์พิพิธภัณฑ์เคปเฟียร์ (Museum of the Cape Fear Historical Complex) ในรัฐนอร์ทแคโรไลนา สหรัฐอเมริกา ระบุว่า เมื่อฟ้ามืดลงเหล่าแขกเหรื่อจะมาจับกลุ่มกินถั่วคั่วและแอปเปิ้ลเคลือบน้ำตาล พร้อมกับเล่าเรื่องผีสรางกันอย่างสนุกสนาน

ส่องกระจกตอนเที่ยงคืน: มองหาหน้าเนื้อคู่

ไฮไลต์สำคัญจะเกิดขึ้นเมื่อนาฬิกาตีเที่ยงคืน โดยหนึ่งในความเชื่อที่ฮิตที่สุดในหมู่หญิงสาวโสดคือ หากส่องกระจกตอนเที่ยงคืนตรงเปงของวันฮาโลวีน ใบหน้าของเนื้อคู่จะปรากฏขึ้นให้เห็นในกระจก

เรื่องเล่านี้ถูกถ่ายทอดลงบนโปสการ์ดในยุคนั้นด้วย โดยที่พิพิธภัณฑ์เฮนรี ฟอร์ด (The Henry Ford) ในรัฐมิชิแกน มีการเก็บรักษาโปสการ์ดวันฮาโลวีนอายุราวปี ค.ศ. 1910 ที่ชื่อว่า 《Hallowe'en Precautions》 เอาไว้ ซึ่งทางพิพิธภัณฑ์อธิบายว่าภาพดังกล่าวสะท้อนถึงความเชื่อยอดนิยมในสมัยนั้นที่เชื่อว่ากระจกสามารถเผยอนาคตเรื่องความรักของหญิงสาวได้

กัดแอปเปิ้ลและซ่อนแอปเปิ้ลไว้ใต้หมอน

ผลแอปเปิ้ลในงานปาร์ตี้ก็มีบทบาทในการทำนายดวงชะตาเช่นกัน โดยมีความเชื่อที่แพร่หลายจากอังกฤษสู่สหรัฐอเมริกาว่า ใครที่เล่นเกมกัดแอปเปิ้ลแล้วกัดโดนเป็นคนแรก จะเป็นคนที่ได้แต่งงานเร็วกว่าใครเพื่อน นอกจากนี้ หากนำแอปเปิ้ลที่กัดแล้วไปไว้ใต้หมอนก่อนนอน ก็จะทำให้ฝันเห็นเนื้อคู่ของตัวเอง

ส่วนใน ประเทศไอร์แลนด์ ก็มีวิธีที่คล้ายคลึงกัน โดยหัวหน้าฝ่ายคอลเลกชันพื้นบ้านแห่งชาติของพิพิธภัณฑ์แห่งชาติไอร์แลนด์ (Clodagh Doyle) ระบุว่า ชาวไอริชจะนำแอปเปิ้ล บร็อคโคลี่ หรือแม้แต่ชิ้นส่วนอุปกรณ์ทอผ้าไปไว้ใต้หมอน เพื่อหวังว่าจะได้เห็นหน้าคู่ครองในความฝัน นอกจากนี้ยังมีเกมปิดตาเลือกชาม 4 ใบ ที่ข้างในใส่น้ำ แหวน ดิน และอาหาร ซึ่งสื่อถึงการย้ายถิ่นฐาน การแต่งงาน ความตาย หรือความมั่งคั่ง

การเสี่ยงทายด้วย "เมล็ดเฮเซลนัท" ของชาวสกอตแลนด์

สำหรับชาวสกอตแลนด์ ความเชื่อเรื่องความรักจะเกี่ยวข้องกับไฟ โดยอ้างอิงจาก National Trust for Scotland ระบุว่าผู้คนเชื่อว่าผลเฮเซลนัทมีความรู้และปัญญา คู่รักจะโยนเมล็ดเฮเซลนัทลงในกองไฟ หากมันไหม้อย่างเงียบ ๆ จะหมายถึงความสัมพันธ์ที่จะราบรื่นมีความสุข แต่ถ้ามันส่งเสียงซ่าหรือแตกเปรี๊ยะ ก็จะเป็นลางบอกเหตุว่าเส้นทางรักในอนาคตอาจมีอุปสรรคและระหองระแหงกันบ่อย

ขนมเค้ก Barmbrack ของไอร์แลนด์

ขนมเค้กผลไม้ดั้งเดิมของไอริชอย่าง Barmbrack ก็ถูกใช้เป็นเครื่องมือทำนายอนาคตเช่นกัน โดยภายในเค้กจะมีการซ่อน "แหวน" เอาไว้ ใครที่ตัดได้ชิ้นที่มีแหวนซ่อนอยู่จะถือว่าเป็นผู้โชคดีที่ได้แต่งงานเป็นคนต่อไป นอกจากนี้ บางครั้งยังมีการใส่เหรียญ (หมายถึงความร่ำรวย) เศษผ้า (ความยากจน) ปลอกนิ้วหรือกระดุม (การครองโสดตลอดชีวิต) และไม้กางเขน (การอุทิศตนให้ศาสนา) ลงไปในเค้กด้วย

2. ต้นกำเนิดที่แท้จริงของการ "แต่งตัวเป็นผี" และข้อห้าม: แท้จริงแล้วทำเพื่อเอาตัวรอด

นอกจากเรื่องการทำนายความรักแล้ว วันฮาโลวีนยังมีมุมของการปัดเป่าสิ่งชั่วร้ายและป้องกันตัวอีกด้วย

ในตำนานของไอร์แลนด์ วันฮาโลวีนถูกขนานนามว่าเป็น "คืนแห่งภูตผี" (Ghost Night) ซึ่งผู้คนเชื่อว่าดวงวิญญาณของผู้ที่ล่วงลับจะเดินทางกลับมาเยี่ยมบ้าน และเหล่าวิญญาณร้ายก็จะออกมาเดินเร่ร่อนเช่นกัน ด้วยเหตุนี้จึงมีข้อห้ามไม่ให้ออกไปเดินคนเดียวในยามวิกาล เพื่อป้องกันไม่ให้ถูกลักพาตัว รวมถึงต้องหลีกเลี่ยงเนินดิน ต้นไม้ หรือซากป้อมโบราณที่เชื่อว่าเป็นที่อยู่ของภูตพราย หากจำเป็นต้องออกข้างนอกจริง ๆ จะต้องพกมีดด้ามดำหรือเข็มเหล็กไว้ป้องกันตัว

ส่วนประเพณี "การแต่งตัวเป็นผีเพื่อขอขนม" (Guising) ในปัจจุบัน แท้จริงแล้วมีจุดเริ่มต้นจากชาวสกอตแลนด์ที่แต่งกายปลอมตัวเป็นภูตผีออกไปตามท้องถนน โดยมีความเชื่อว่า การปลอมตัวจะช่วยให้พวกเขาสามารถ "กลมกลืน" ไปกับกลุ่มวิญญาณเร่ร่อนได้ จึงทำให้รอดพ้นจากอันตราย และของขวัญที่พวกเขาได้รับหลังจากการแสดงร้องเพลงหรือเล่นละคร ก็มีความหมายในแง่ของการปัดเป่าสิ่งชั่วร้ายเช่นกัน

บทสรุป

จากความเชื่อในอดีตที่หญิงสาวโสดเคยตั้งตารอส่องกระจกในยามดึกเพื่อตามหาเนื้อคู่ มาสู่เทศกาลเฉลิมฉลองสุดแฟนซีและปาร์ตี้สุดเหวี่ยงในยุคปัจจุบัน เรื่องราวของวันฮาโลวีนได้ผ่านการเปลี่ยนแปลงและพัฒนามาอย่างยาวนาน ครั้งหน้าหากคุณได้ยินใครพูดว่า "ห้ามส่องกระจกตอนฮาโลวีนเพราะเดี๋ยวเจอผี" คุณก็สามารถหยิบยกเกร็ดประวัติศาสตร์สุดโรแมนติกและน่ารักเหล่านี้ไปเล่าให้เพื่อน ๆ ฟังกันได้เลย!