ภาพ Jacob Lawrence ที่ไม่ปรากฏต่อสาธารณะ 60 ปี ก่อนพบว่าเป็นแผงหนึ่งจากชุด Struggle?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ภาพ Panel 16 ของ Jacob Lawrence ไม่ได้จัดแสดงต่อสาธารณะตั้งแต่ปี 1960 จนพิพิธภัณฑ์เมโทรโพลิแทนนำกลับมาแสดงในปี 2020 จุดเริ่มต้นคือผู้ชมคนหนึ่งเห็นนิทรรศการของพิพิธภัณฑ์ แล้วจำได้ว่าภาพคล้ายกันแขวนอยู่บ้านเพื่อนบ้าน เธอจึงชวนเจ้าของติดต่อพิพิธภัณฑ์ ก่อนผู้เชี่ยวชาญยืนยันว่าภาพนี้เป็นแผงหนึ่งจากชุด Struggle: From the History of the American People

เจ้าของปัจจุบันซื้อภาพจากงานประมูลการกุศลในปี 1960 และเก็บไว้ในบ้านโดยไม่รู้ว่าเป็นหนึ่งใน 30 ภาพของชุดนี้ พิพิธภัณฑ์เมโทรโพลิแทนระบุว่าภาพไม่เคยจัดแสดงต่อสาธารณะอีกเลยหลังการซื้อครั้งนั้น ส่วนมหาวิทยาลัยเวอร์จิเนียเล่าว่าเจ้าของไม่รู้ว่าภาพเป็นส่วนหนึ่งของชุดผลงาน จนผู้ชมที่รู้จักบ้านของเธอสังเกตเห็นความคล้ายกัน

Lawrence วาดชุด Struggle ระหว่างปี 1954–1956 แต่ละภาพเล่าเหตุการณ์ช่วงต้นประวัติศาสตร์สหรัฐฯ ผ่านผู้คนที่มักไม่ได้อยู่กลางเรื่องเล่า เช่น ชาวนา คนผิวดำ และผู้หญิง ชุดนี้มี 30 แผง และก่อนพบ Panel 16 พิพิธภัณฑ์ระบุว่ามีห้าภาพที่ยังตามหาไม่พบ ภาพที่หายไปบางชิ้นมีเพียงชื่ออยู่ในเอกสารเก่า จึงไม่มีภาพให้ผู้ชมใช้เทียบโดยตรง

นิทรรศการ “Jacob Lawrence: The American Struggle” นำภาพที่ยังหาได้มาจัดรวมกันที่พิพิธภัณฑ์เมโทรโพลิแทนในปี 2020 พร้อมแสดงช่องว่างของภาพที่ยังหายไป ผู้ชมที่เคยเห็นผลงานของ Lawrence จึงสังเกตทั้งสี รูปทรง และวิธีจัดองค์ประกอบของภาพในบ้านเพื่อนบ้านได้ เมื่อเธอแจ้งเบาะแส เจ้าของติดต่อพิพิธภัณฑ์ และภัณฑารักษ์ตรวจสอบก่อนยืนยันตัวตนของภาพ

ภาพที่พบคือแผงหมายเลข 16 ชื่อ “There are combustibles in every State, which a spark might set fire to” Lawrence นำข้อความจากจดหมายของจอร์จ วอชิงตันเมื่อ 26 ธันวาคม 1786 มาใช้เป็นคำกำกับ ภาพกล่าวถึงกบฏเชย์ส การลุกฮือของชาวนาในรัฐแมสซาชูเซตส์ที่ประท้วงภาษีและการยึดทรัพย์ในช่วงหลังสงครามปฏิวัติ พิพิธภัณฑ์ระบุว่าภาพนี้เคยมีหลักฐานในสูจิบัตรนิทรรศการปี 1956 แม้จะไม่ปรากฏต่อสาธารณะอีกหลายสิบปี

คำว่า “หายไป” ในเรื่องนี้จึงหมายถึงไม่มีใครตามตำแหน่งภาพพบและภาพไม่ออกสู่สาธารณะ ไม่ได้แปลว่ามีหลักฐานว่าถูกขโมย ข้อมูลที่ยืนยันได้คือเจ้าของซื้อภาพในปี 1960 เก็บไว้ในบ้าน และผู้ชมเชื่อมโยงภาพนั้นกับชุด Struggle ผ่านนิทรรศการ ส่วนเรื่องราวการซื้อและการเก็บรักษาเป็นข้อมูลที่สื่อรายงานจากเจ้าของและพิพิธภัณฑ์ ไม่ใช่ทะเบียนการครอบครองครบทุกช่วงเวลา

บทความ Smithsonian ปี 2021 เล่าการพบภาพอีกชิ้นหนึ่งจากชุดเดียวกัน คือ Panel 28 ซึ่งแขวนอยู่ในบ้านพยาบาลหญิงคนหนึ่งราวสองทศวรรษ เธอเริ่มสงสัยหลังอ่านข่าวการพบ Panel 16 กรณีนี้เกิดภายหลังและเป็นคนละภาพ จึงไม่ควรนำช่วงเวลา 20 ปีของ Panel 28 มาปนกับภาพแรกที่ไม่ปรากฏต่อสาธารณะตั้งแต่ปี 1960

Panel 16 กลับมาปรากฏต่อผู้ชมในปี 2020 เพราะนิทรรศการทำให้ช่องว่างในชุดผลงานมองเห็นได้ และคนที่คุ้นกับภาพของ Lawrence จำสิ่งที่เคยเห็นในบ้านเพื่อนบ้านได้ ภาพจึงกลับเข้าสู่นิทรรศการ หลังจากอยู่นอกสายตาสาธารณะมานานราวหกทศวรรษ

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th