ทำไมมูลวอมแบตถึงออกมาเป็นก้อนเหลี่ยม?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

มูลวอมแบตกลายเป็นเหลี่ยมตรงไหนของร่างกาย? คำตอบอยู่ที่ ลำไส้ใหญ่ส่วนปลายของวอมแบตจมูกเปลือย นักวิจัยเสนอว่าผนังลำไส้ที่หนาและแข็งไม่เท่ากันรอบวง ค่อย ๆ ปั้นมูลให้เกิดด้านแบนและมุมเมื่อกล้ามเนื้อหดตัว รูปทรงจึงเริ่มภายในร่างกายก่อนขับออก

งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Soft Matter เมื่อปี 2021 พบว่า มูลเริ่มเป็นทรงเหลี่ยมในช่วง 17 เปอร์เซ็นต์สุดท้ายของลำไส้ ตอนต้น มูลยังนิ่มและไม่มีรูปแน่นอน พอเคลื่อนไปทางปลายก็สูญเสียน้ำ สีเข้มขึ้น และเห็นด้านแบนกับขอบเอียงชัดขึ้น

ตัวอย่างมูลจากลำไส้ใหญ่ส่วนต้นมีน้ำราว 81 เปอร์เซ็นต์ ส่วนตัวอย่างจากปลายลำไส้มีน้ำประมาณ 53 เปอร์เซ็นต์ ความแห้งที่เพิ่มขึ้นช่วยให้มูลคงรูปได้ ขณะเดียวกัน ผนังลำไส้ก็มีลักษณะต่างกันเป็นตำแหน่ง นักวิจัยพบว่าบางบริเวณหนากว่าจุดข้างเคียงราวสองเท่า และการทดสอบเนื้อเยื่อวัดความแข็งที่ต่างกันได้ถึงสี่เท่า

เมื่อนำค่าที่วัดได้ไปใส่แบบจำลองคณิตศาสตร์ เพื่อจำลองการหดตัวรอบลำไส้ซ้ำ ๆ ส่วนที่แข็งหดตัวเร็วกว่า ส่วนที่ยืดหยุ่นขยับตามช้ากว่า ความโค้งรอบมูลจึงเปลี่ยนไม่เท่ากันและค่อย ๆ เกิดมุม กลไกนี้เป็นคำอธิบายที่นักวิจัยเสนอจากผลทดลองเนื้อเยื่อร่วมกับแบบจำลอง พวกเขาไม่ได้สังเกตการหดตัวภายในลำไส้ของสัตว์ขณะสร้างมูลโดยตรง

ชื่อ “ก้อนลูกบาศก์” ช่วยให้เห็นภาพง่าย แต่ก้อนจริงไม่ได้มีทุกด้านเท่ากัน ตัวอย่างที่วัดได้สูงประมาณ 2.3 เซนติเมตร กว้าง 2.5 เซนติเมตร และยาว 4 เซนติเมตร ขอบยังเอียงเล็กน้อย รูปร่างจึงใกล้เคียงแท่งสี่เหลี่ยมมากกว่าลูกเต๋า งานวิจัยยังใช้คำว่าลูกบาศก์เพื่อให้เรียกได้เข้าใจง่าย

วอมแบตวางมูลตามจุดเด่นในพื้นที่ เช่น บนก้อนหินหรือท่อนไม้ เพื่อสื่อสารและทำเครื่องหมายเขต นักวิจัยเสนอว่าด้านแบนอาจช่วยไม่ให้มูลกลิ้งตกจากที่สูง งานศึกษานี้อธิบายกลไกที่ทำให้เกิดมุมได้ ส่วนเหตุผลที่รูปทรงนี้วิวัฒนาการขึ้นมายังไม่มีคำตอบยืนยัน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th