งูตัวจิ๋วหนีภัยด้วยการกลิ้ง ท่าหายากที่เร็วกว่าเลื้อยหลายเท่า

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

งูแคระสกุล Pseudorabdion ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้หนีภัยด้วยการกลิ้ง โดยหมุนช่วงท้ายลำตัวเป็นจังหวะและยกหัวให้หันไปข้างหน้า งานศึกษาที่ตีพิมพ์ในวารสาร Current Biology พบว่า ความเร็วสูงสุดตอนกลิ้งสูงกว่าความเร็วสูงสุดตอนเลื้อยคดไปมาราวสี่เท่า

ก่อนหน้านี้มีคู่มือภาคสนามและการสังเกตหนึ่งครั้งบันทึกท่ากลิ้งของงูสกุลนี้ไว้แล้ว แต่ยังอธิบายไม่ชัดว่าลำตัวแต่ละส่วนทำงานอย่างไร งานวิจัยที่มหาวิทยาลัยโทโฮเผยแพร่เมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2026 จึงใช้วิดีโอหลายมุมดูการเคลื่อนไหวของงูอย่างละเอียด ส่วนตัวบทความวิจัยลงในวารสารเมื่อวันที่ 19 ตุลาคม

ภาพจากวิดีโอแสดงว่างูไม่ได้หมุนทั้งตัวเป็นวงเดียว ด้านหนึ่งของลำตัวแตะพื้นก่อน แล้วช่วงลำตัวที่โค้งขึ้นจะเหวี่ยงลงผ่านข้างหัวไปแตะพื้น การเหวี่ยงหนึ่งจังหวะนี้ช่วยส่งลำตัวไปข้างหน้า

พอจังหวะหนึ่งจบ งูจะเปลี่ยนด้านที่แตะพื้นและเหวี่ยงไปอีกฝั่ง สลับซ้ายกับขวาซ้ำต่อเนื่องจนเคลื่อนที่ไปข้างหน้าแบบกลิ้ง ลำตัวส่วนหลังจึงหมุนเร็ว ขณะที่ หัวหันไปตามทางและค่อนข้างนิ่ง ไม่หมุนตามทุกจังหวะของลำตัว

ในการทดลอง งูเคลื่อนไปข้างหน้าด้วยความเร็วสูงสุด 1.72–3.69 เมตรต่อวินาทีตอนกลิ้ง ตัวเลขนี้เป็นค่าสูงสุดที่วัดได้ ไม่ใช่ค่าเฉลี่ยที่งูรักษาไว้ตลอดทาง แม้สนามทดลองกว้างเพียง 20 เซนติเมตร งูก็ยังเคลื่อนต่อไปตามทางได้

เมื่อลำตัวหมุนเร็ว หัวและอวัยวะรับสัมผัสก็อาจหมุนตามไปด้วย ทำให้งูรักษาทิศทางได้ยาก แต่วิดีโอแสดงว่าหัวของงูยังหันไปทางที่กำลังเคลื่อน ยิ่งกลิ้งเร็ว หัวก็ยิ่งยกพ้นพื้นและแกว่งขึ้นลงน้อยลง นักวิจัยเสนอว่าการคุมหัวแบบนี้ช่วยให้งูควบคุมทิศทางระหว่างกลิ้งได้

งานวิจัยนี้วัดกลไกกับความเร็วจากวิดีโอ ไม่ได้วัดว่าท่ากลิ้งช่วยให้งูหนีผู้ล่าในป่าได้บ่อยแค่ไหน

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th