ฮัมมิงเบิร์ดถอยหลังกลางอากาศ ต้องปรับท่าบินอย่างไร?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

หลังดูดน้ำหวาน ฮัมมิงเบิร์ดมักถอยออกจากดอกไม้ทั้งที่ยังลอยอยู่กลางอากาศ การเคลื่อนไหวนี้ดูเหมือนแค่โบกปีกถอยหลัง แต่การทดลองพบว่าท่าบินเปลี่ยนไปหลายจุด

เมื่อนกฮัมมิงเบิร์ดแอนนาบินถอยหลัง ลำตัวจะตั้งชันและคองอมากกว่าตอนบินไปข้างหน้า นี่คือผลจากงานของ Nir Sapir และ Robert Dudley ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Experimental Biology ปี 2012 ซึ่งเปรียบเทียบการบินถอยหลัง บินไปข้างหน้า และลอยตัวในอุโมงค์ลม

รายงานเบื้องหลังจากวารสารระบุว่า ทีมทดลองฝึกฮัมมิงเบิร์ดแอนนา 5 ตัวให้บินในอุโมงค์ลม โดยล่อให้ดูดน้ำหวานจากกระบอกฉีดยาที่พรางเป็นดอกไม้ ผู้วิจัยใช้วิดีโอความเร็วสูงบันทึกท่าปีกและลำตัว พร้อมวัดออกซิเจนที่นกใช้ระหว่างบิน ทำให้เปรียบเทียบรูปแบบการบินทั้งสามแบบได้ทั้งด้านท่าทางและการเผาผลาญพลังงาน

วิดีโอแสดงว่า เมื่อนกบินถอยหลัง มันกระพือปีกถี่ขึ้น จังหวะยกปีกกลับขึ้นกินเวลานานกว่าจังหวะกดลง และแนวการกวาดปีกเอียงเข้าใกล้แนวระดับมากขึ้น ลำตัวก็ตั้งชันและคองอขึ้นด้วย

การวัดพบว่าอัตราใช้ออกซิเจนระหว่างเที่ยวบินถอยหลังต่อเนื่องใกล้เคียงกับการบินไปข้างหน้าที่ความเร็วอากาศเท่ากัน และต่ำกว่าการลอยตัวประมาณ 20% ผลนี้เป็นค่าที่วัดได้จากนกในงานทดลอง ไม่ใช่คำรับรองว่าการถอยหลังจะประหยัดกว่าในทุกสภาพแวดล้อม

ผู้วิจัยติดตามนกตัวหนึ่งขณะบินถอยหลังที่หลายระดับความเร็ว จนถึง 4.5 เมตรต่อวินาที แล้วนำปริมาณออกซิเจนที่ใช้ไปเทียบกับตอนบินไปข้างหน้าที่ความเร็วอากาศเท่ากัน ในอุโมงค์ทดลอง ความเร็วอากาศหมายถึงความเร็วลมที่ไหลผ่านตัวนก การเลือกช่วงที่ลมพัดผ่านด้วยความเร็วเท่ากันช่วยให้ดูได้ว่า นกใช้ออกซิเจนต่างกันอย่างไรเมื่อบินคนละทิศ

ข้อมูลทั้งหมดนี้มาจากการทดลองกับฮัมมิงเบิร์ดแอนนาในอุโมงค์ลม จึงอธิบายรูปแบบการบินของนกชนิดนี้ภายใต้เงื่อนไขที่ศึกษา ไม่ใช่ค่ามาตรฐานสำหรับนกทุกชนิด

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th