เห็นขันธ์ไม่ใช่ตัวตนแล้ว ทำไมพระเขมกะยังรู้สึกว่า ‘เราเป็น’?
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ
เมื่อทราบข่าวว่าพระเขมกะอาพาธอยู่ที่พทริการาม พระเถระหลายรูปจากโฆสิตารามจึงให้พระทาสกะไปถามอาการและฝากคำถามเรื่องขันธ์ห้า
พระเขมกะตอบว่า เขาไม่เห็นรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ หรือสิ่งใดในขันธ์ห้าว่าเป็นตัวตนหรือของตน แต่ก็ยังเข้าใจคำว่า “เรามี” อยู่ในขันธ์เหล่านั้น
พระเถระบางรูปเข้าใจว่า หากเขมกะไม่เห็นตัวตนในขันธ์ห้า ก็คงเป็นพระอรหันต์แล้ว แต่เขาตอบว่ายังไม่ใช่ คำว่า “เรามี” ในที่นี้จึงไม่ได้หมายถึงการเชื่อว่ารูปหรือความรู้สึกเป็นตัวเรา แต่เป็นความถือตัวอย่างละเอียดที่ยังเหลือ เขาจึงยกอุปมากลิ่นดอกไม้มาอธิบาย
เขมกะยกกลิ่นดอกอุบล ดอกปทุม และดอกบุณฑริกเป็นอุปมา กลิ่นของดอกไม้แต่ละชนิดเรียกตามดอกนั้น ไม่ได้เป็นของใบ สี หรือเกสรอย่างใดอย่างหนึ่ง แม้จะระบุส่วนที่เป็นเจ้าของกลิ่นไม่ได้ ก็ยังเรียกกลิ่นตามชนิดดอกไม้ได้ เขาใช้ภาพนี้อธิบายว่า “เรามี” ไม่ใช่ชื่อของขันธ์ข้อใดข้อหนึ่ง
พระสูตรกล่าวต่อว่า พระอริยสาวกละเครื่องผูกใจเบื้องต่ำห้าอย่างได้แล้ว แต่ยังมีมานะ ความพอใจ และอนุสัยที่ละเอียดอยู่ในขันธ์ห้า คำทั้งสามชี้ถึงความถือตัว ความติดใจ และกิเลสที่นอนเนื่องอยู่ ซึ่งยังต้องละให้หมด
ขันธ์ห้าในที่นี้หมายถึงรูปกาย เวทนาหรือความรู้สึกสุข ทุกข์ หรือเฉย ๆ สัญญาหรือการจำได้หมายรู้สิ่งที่พบ สังขารหรือความคิดปรุงแต่ง และวิญญาณหรือการรับรู้อารมณ์ที่มากระทบ เขมกะกล่าวว่าควรหมั่นสังเกตแต่ละขันธ์ว่าเกิดขึ้นและดับไปอย่างไร การเห็นความเปลี่ยนแปลงนี้ช่วยถอนมานะ ความพอใจ และอนุสัยที่ยังเหลืออยู่
ตอนท้าย เขมกสูตรเล่าว่าหลังฟังคำอธิบายจบ พระเถระประมาณ 60 รูปและพระเขมกะหลุดพ้นจากอาสวะเพราะไม่ยึดมั่นในขันธ์ทั้งห้า “อาสวะ” หมายถึงกิเลสที่หมักหมมและครอบงำใจ
ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
จับคู่เลขธาตุจากวันเกิดตามโหราศาสตร์จีน
ประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้ง
เปิดประวัติ “น้ำแข็ง” ในประเทศไทย ยุคแรกนำเข้าจากต่างประเทศ มีแต่ชนชั้นสูงที่ได้กิน
ประเทศที่มีเทศกาลวันลอยกระทง คล้ายกันกับที่จัดขึ้นในประเทศไทย
ส่องเลขปิงปองและเลขธูป แม่ผึ้ง พุ่มพวง ดวงจันทร์ วัดทับกระดาน วันที่ 16 พฤศจิกายน 2569
สถิติเลขเบิ้ลและเลขซ้ำในหวยต้นเดือนกับกลางเดือน
รีวิวหนังดัง minions & monsters
ครั้งแรกที่ต่างชาติบันทึกถึง “สยาม” เมื่อกว่า 500 ปีก่อน รู้ไหมว่าชาวโปรตุเกสมองเราอย่างไร ?
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
วิธีสังเกตออเดอร์ทิพย์ที่หลอกให้ร้านอาหารโอนเงิน




