พระจันทร์เสี้ยวทำไมบางคืนเอียงขึ้น บางคืนเอียงข้าง?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

เสี้ยวจันทร์ที่เห็นเอียงต่างกันเกิดจากมุมที่เรามองเทียบกับขอบฟ้า ไม่ได้แปลว่าดวงจันทร์หมุนพลิกทิศ ส่วนที่สว่างยังหันเข้าหาดวงอาทิตย์เสมอ

ดวงจันทร์ไม่ได้เปล่งแสงเอง แสงอาทิตย์ส่องให้สว่างครึ่งหนึ่งของดวง แต่จากโลกเราเห็นส่วนสว่างมากน้อยต่างกันตามตำแหน่งของดวงจันทร์ในวงโคจร ช่วงเสี้ยว แสงจึงกินพื้นที่เพียงขอบด้านหนึ่งของวงกลม ส่วนที่เหมือน “เขา” สองข้างเป็นแนวแบ่งระหว่างด้านสว่างกับด้านมืด

NASA อธิบายว่าดวงอาทิตย์เป็นแหล่งแสงที่ส่องมาถึงโลกและดวงจันทร์เสมอ ด้านสว่างของดวงจันทร์จึงหันไปทางดวงอาทิตย์ แต่ภาพที่เราเห็นว่าสว่างอยู่ด้านไหนเมื่อเทียบกับพื้นดิน ขึ้นกับว่าเรากำลังมองไปทางใดและดวงจันทร์อยู่ตรงไหนบนฟ้า

NASA อธิบายว่าแกนโลกเอียงประมาณ 23.5 องศา จึงทำให้แนวที่เรามองดวงจันทร์ตัดกับขอบฟ้าเปลี่ยนมุมไปตามช่วงปี เมื่อหันไปมองคนละทิศ แนวขอบฟ้าในสายตาก็ดูเอียงตรงข้ามกัน ทำให้ดวงจันทร์ดูเหมือนเอียงไปมา

ช่วงข้างขึ้น เรามักเห็นเสี้ยวหลังพระอาทิตย์ตกทางทิศตะวันตก ส่วนข้างแรมมักเห็นก่อนพระอาทิตย์ขึ้นทางทิศตะวันออก ช่วงเวลานี้สอดคล้องกับตำแหน่งของดวงจันทร์เทียบกับดวงอาทิตย์ในแต่ละระยะ

ถ้าจะลองสังเกต ให้วางแนวอาคารหรือขอบฟ้าไว้ในภาพ แล้วถ่ายดวงจันทร์เวลาใกล้เคียงกันหลายวัน อย่าเทียบรูปที่หมุนโทรศัพท์คนละแนว เพราะจะทำให้รู้สึกว่าเสี้ยวเปลี่ยนมากกว่าความจริง จุดสังเกตง่าย ๆ คือด้านสว่างชี้ไปทางตำแหน่งดวงอาทิตย์ ส่วนแนวเสี้ยวจะดูเอียงอย่างไรนั้นขึ้นกับมุมมองจากพื้นโลก

จึงไม่ต้องหาว่าคืนไหนดวงจันทร์ “หันผิดด้าน” เมื่อเห็นเสี้ยวเอียงต่างกัน ให้ดูทั้งทิศที่กำลังมอง เวลา และขอบฟ้า แสงยังมาจากดวงอาทิตย์เหมือนเดิม สิ่งที่เปลี่ยนคือมุมที่เราเห็นมันจากโลก

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th