สะพานพุทธเคยยกกลางสะพานให้เรือผ่าน ก่อนเลิกใช้เพราะโครงสร้างเสื่อม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

สะพานพระพุทธยอดฟ้าเคยใช้ระบบไฟฟ้ายกช่วงกลาง เพื่อเปิดทางให้เรือขนาดใหญ่ลอดผ่านแม่น้ำเจ้าพระยา แต่รายงานของกรมทางหลวงชนบทที่เผยแพร่ใน พ.ศ. 2568 ระบุว่าระบบนี้ถูกยกเลิกเพราะโครงสร้างเสื่อมสภาพและสะพานรับน้ำหนักเกินพิกัด

สะพานพระพุทธยอดฟ้า หรือสะพานพุทธ เริ่มสร้างใน พ.ศ. 2472 เพื่อเป็นส่วนหนึ่งของงานฉลองกรุงเทพฯ ครบ 150 ปี และเป็นทางเชื่อมฝั่งพระนครกับธนบุรี พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนครระบุว่าสะพานเปิดใช้งานวันที่ 6 เมษายน พ.ศ. 2475 พร้อมอนุสรณ์พระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกที่ปลายสะพาน

จุดที่ทำให้สะพานนี้ต่างจากสะพานถนนทั่วไปอยู่ตรงช่วงกลาง วิศวกรติดตั้งระบบไฟฟ้าสำหรับยกช่วงนั้นขึ้น เมื่อมีเรือขนาดใหญ่ต้องผ่าน เอกสารความรู้ของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติอธิบายว่าช่องเปิดกว้างพอให้เรือใหญ่แล่นผ่านได้ แบบของสะพานจึงรองรับการเดินทางสองทาง ทั้งรถบนถนนและเรือในแม่น้ำ

ข้อมูลในเหรียญที่ระลึกการสร้างสะพานซึ่งพิพิธภัณฑ์เก็บรักษาไว้ เรียกช่วงกลางนี้ว่า “double leaf bascule span” หมายถึงช่วงสะพานสองบานที่ยกขึ้นเปิดได้ ภาพถ่ายในเอกสารชุดเดียวกันยังแสดงสะพานทั้งตอนปิดและตอนเปิด ทำให้เห็นว่ากลไกนี้เป็นส่วนหนึ่งของการใช้งานจริงตั้งแต่เริ่มสร้าง

เหตุผลที่เลิกยกสะพานมาจากสภาพโครงสร้าง กรมทางหลวงชนบทชี้แจงเมื่อ 23 มกราคม พ.ศ. 2568 ว่าระบบเปิด-ปิดถูกยกเลิก หลังสะพานเสื่อมสภาพและมีการใช้งานเกินพิกัดน้ำหนักบรรทุก ผลตรวจที่กรมทำร่วมกับมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์พบว่า โครงสร้างมีความเสียหายจนกระทบความสามารถในการรับน้ำหนัก

รายงานฉบับเดียวกันระบุว่าเรือบรรทุกสินค้าและเรือขนาดใหญ่ยังลอดใต้สะพานเป็นประจำ และเกิดกรณีเรือชนท้องสะพานอยู่บ่อยครั้ง หน่วยงานจึงเตรียมบูรณะโครงสร้างและปรับปรุงให้การเดินเรือผ่านใต้สะพานปลอดภัยขึ้น

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th