นกหัวขวานจิกต้นไม้แรงมาก ทำไมสมองไม่บาดเจ็บ?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

นกหัวขวานจิกไม้แรงได้อย่างไรโดยไม่ทำสมองเสียหายง่าย? งานวิจัยปี 2022 อธิบายว่าโครงกะโหลกของมันแข็ง ไม่ยุบตัวคอยรับแรงเหมือนเบาะรอง แต่ช่วยส่งแรงจากจะงอยปากไปยังไม้ จึงเปรียบกะโหลกได้กับ ค้อนที่ส่งแรงไปยังเป้าหมาย มากกว่าหมวกกันกระแทกที่คอยซับแรง

ทีมวิจัยบันทึกว่าศีรษะของหัวขวานชะลอลงอย่างไรขณะจิกไม้ แล้วนำข้อมูลเข้าแบบจำลองคำนวณแรงและความดันในกะโหลก ในแบบจำลอง นักวิจัยปรับขนาดและรูปร่างของส่วนกะโหลกที่หุ้มสมอง เพื่อดูว่าโครงสร้างเหล่านี้มีผลต่อแรงกดภายในอย่างไร

ลองนึกถึงการตอกตะปู: ถ้าหัวค้อนยุบตัว แรงบางส่วนจะเสียไปกับการยุบ แทนที่จะส่งถึงตะปู การจิกไม้ก็ต้องส่งแรงจากจะงอยปากไปยังจุดที่ต้องการเจาะ กะโหลกที่แข็งช่วยให้แรงไปถึงเนื้อไม้ได้ดี จึงเอื้อต่อการเจาะเปลือกไม้เพื่อหาอาหาร

แบบจำลองประเมินว่าแรงกดในสมองต่ำกว่าเกณฑ์กระทบกระเทือนที่ใช้อ้างอิงจากไพรเมต เกณฑ์นี้เป็นจุดเปรียบเทียบจากสมองของสัตว์อีกกลุ่ม ไม่ใช่ค่าที่วัดจากหัวขวานโดยตรง และตัวเลขที่ได้ก็มาจากการคำนวณ ไม่ใช่การตรวจสมองหลังจิกไม้

งานศึกษานี้ครอบคลุมหัวขวานสามชนิด จึงบอกได้ว่ากลไกที่วัดและผลจำลองเป็นอย่างไรในนกกลุ่มที่ศึกษาเท่านั้น ยังสรุปแทนหัวขวานทุกสายพันธุ์หรือทุกสภาพการกระแทกไม่ได้

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th