ภาพหน้าคนบนดาวอังคารกลายเป็นภูเขาธรรมดาเมื่อถ่ายใกล้ขึ้น

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ

ภาพถ่ายดาวอังคารภาพหนึ่งมีภูเขาที่มองแล้วเหมือนมีตา จมูก และปาก ความคล้ายนี้กลายเป็นข้ออ้างว่าอาจมีใครสร้างใบหน้าไว้บนดาวเคราะห์สีแดง แต่ภาพต้นเรื่องถ่ายจากระยะไกลและมีจุดพร่าบางตำแหน่ง จึงชวนสงสัยว่าเรากำลังเห็นสิ่งก่อสร้างจริง หรือกำลังต่อภาพจากเงาและรายละเอียดที่ไม่ชัดกันแน่

ภาพต้นเรื่องถ่ายโดยยานไวกิง 1 เมื่อ 25 กรกฎาคม 1976 ขณะหาจุดลงจอดให้ยานไวกิง 2 ในเขตไซโดเนียทางเหนือของดาวอังคาร หลายปีต่อมา ภาพที่ละเอียดกว่าช่วยให้เห็นชัดว่า เนินที่ดูเหมือนหน้าคนคือภูมิประเทศธรรมชาติ เนินนี้กว้างราว 1.5 กิโลเมตร ส่วนภาพแรกถ่ายจากระยะ 1,873 กิโลเมตรขณะดวงอาทิตย์อยู่ในมุมประมาณ 20 องศา จึงเก็บรายละเอียดพื้นผิวได้จำกัด

JPL อธิบายว่าไซโดเนียอยู่ในเขตรอยต่อระหว่างพื้นที่สูงที่มีหลุมอุกกาบาตของอาระเบียเทอร์รากับที่ราบทางเหนือ บริเวณเดียวกันมีเนินหัวตัด สันเขา และปุ่มหินอยู่จำนวนมาก เนินที่ดูคล้ายใบหน้าจึงเป็นหนึ่งในรูปทรงธรรมชาติของภูมิประเทศกว้างนี้ ไม่ได้ตั้งโดดเดี่ยวอยู่กลางพื้นที่ราบ

NASA อธิบายว่าภาพมีข้อมูลบางจุดหายหรือผิดพลาดระหว่างส่งภาพ จุดพร่าเหล่านี้ไปอยู่ตรงส่วนที่คนมองเป็นตาและรูจมูก ส่วนเงาบนพื้นผิวทำให้เกิดแนวคล้ายสันจมูกกับปาก รายละเอียดไม่กี่จุดจึงส่งเสริมกันจนเกิดภาพใบหน้าที่จำง่าย

JPL บันทึกว่าแนวคิดว่าเนินนี้อาจเป็นสิ่งประดิษฐ์จากต่างดาวแพร่ผ่านหนังสือ หนังสือพิมพ์แท็บลอยด์ รายการวิทยุ โทรทัศน์ และภาพยนตร์

มุมแสงช่วยเสริมความคล้ายให้ชัดขึ้น ลองส่องไฟฉายเฉียงไปที่ก้อนหิน ร่องตื้น ๆ จะเกิดเงาและดูเป็นเบ้าลึกกว่าเดิม บนเนินไซโดเนีย แสงอาทิตย์มุมต่ำทำให้สันพื้นผิวเกิดเงาคล้ายเบ้าตาและปาก หากมองจากอีกทิศ เงาก็เปลี่ยนไป ภาพไวกิงจึงบันทึกภูมิประเทศเพียงมุมเดียวภายใต้แสงเฉพาะ NASA ระบุว่านักธรณีวิทยาดาวเคราะห์อธิบายการเกิดของเนินนี้ด้วยกระบวนการธรรมชาติ

ในปี 2001 กล้อง Mars Orbiter Camera บนยาน Mars Global Surveyor หันไปถ่ายบริเวณนี้โดยเฉพาะจากระยะราว 450 กิโลเมตร ยานเอียงตัวไปทางซ้าย 24.8 องศาเพื่อเล็งกล้องออกจากแนวดิ่งไปยังเป้าหมายที่อยู่เยื้องด้านข้าง 165 กิโลเมตร ภาพครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 3.6 กิโลเมตรต่อด้าน และมีความละเอียดประมาณ 2 เมตรต่อพิกเซล ตามข้อมูลของ NASA/JPL แปลว่าแต่ละพิกเซลแทนระยะบนพื้นราว 2 เมตร JPL ยกตัวอย่างว่าวัตถุขนาดเครื่องบินโดยสารทั่วไปควรมองแยกได้ในภาพระดับนี้

รายละเอียดระดับนี้ช่วยแยกแนวสันกับผิวเนินออกจากเงาที่กลบรูปทรงในภาพเก่าได้ ภาพหนึ่งครอบคลุมพื้นที่กว้างหลายกิโลเมตร จึงยังเห็นเนินอยู่ในบริบทของภูมิประเทศรอบข้าง ไม่ได้แสดงเพียงภาพขยายพื้นผิวเฉพาะจุด

ภาพปี 2001 ยังมีเงาอยู่ เพราะแสงตกจากด้านซ้ายล่างตามข้อมูล JPL จุดเปลี่ยนคือกล้องเก็บพื้นผิวได้ละเอียดขึ้น จึงแยกแนวสันและความขรุขระของเนินออกจากเงาที่ทำให้ดูเหมือนใบหน้าได้ ภาพเดิมยังดูคล้ายหน้าคนเมื่อมองในมุมเดิม แต่รายละเอียดจากอีกภาพทำให้ตรวจรูปทรงของพื้นที่ได้มากกว่า

ข้อสรุปจากภาพถ่ายจำกัดอยู่ที่เนินไซโดเนีย วัตถุที่เห็นเป็นภูมิประเทศธรรมชาติ ไม่ใช่โครงสร้างใบหน้าที่หลักฐานภาพยืนยันได้ ส่วนคำถามว่าดาวอังคารเคยมีสิ่งมีชีวิตหรือไม่ ต้องอาศัยหลักฐานชนิดอื่น ภาพเนินแห่งเดียวตอบเรื่องนั้นไม่ได้

ครั้งหน้าเมื่อเห็นวัตถุบนดาวอื่นคล้ายของคุ้นตา ลองเช็กแสง มุมกล้อง ระยะถ่าย และข้อมูลที่ขาดไปก่อนสรุปว่าเป็นสิ่งก่อสร้าง

ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th