เปิด 5 เจ้านายจักรี พระชันษายืนยาวที่สุด สูงสุด 109 ปี

ถ้าพูดถึงประวัติศาสตร์ราชวงศ์จักรี หลายคนอาจนึกถึงพระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์และเหตุการณ์สำคัญที่เปลี่ยนแปลงประเทศไทย แต่ยังมีอีกแง่มุมหนึ่งที่น่าสนใจไม่แพ้กัน นั่นคือพระประวัติของพระบรมวงศานุวงศ์ที่ทรงมีพระชันษายืนยาวเกิน 100 ปี เพราะตลอดช่วงพระชนมชีพของแต่ละพระองค์ ล้วนเป็นช่วงเวลาที่ประเทศไทยผ่านการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญ ทั้งด้านการเมือง การปกครอง วัฒนธรรม และวิถีชีวิตของผู้คน

ข้อมูลที่มีการรวบรวมเผยแพร่ระบุว่า ในบรรดาเจ้านายแห่งราชวงศ์จักรี มีหลายพระองค์ที่ทรงมีพระชันษายืนยาวเกินหนึ่งศตวรรษ โดยหม่อมเจ้าหญิงพงศ์พิศมัย เกษมสันต์ ทรงมีพระชันษายืนยาวถึง 109 ปี 8 เดือน 10 วัน นับเป็นพระองค์ที่มีพระชันษาสูงที่สุดในรายชื่อชุดนี้ ขณะที่พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอินทุรัตนา ซึ่งสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2569 ก็เป็นอีกพระองค์ที่ทรงมีพระชันษาเกือบ 104 ปี

เรื่องราวต่อไปนี้จึงไม่ใช่เพียงการจัดอันดับอายุที่ยืนยาวเท่านั้น แต่ยังเป็นการย้อนสำรวจพระประวัติของเจ้านาย 5 พระองค์ ผู้ทรงมีชีวิตอยู่ในช่วงเวลาที่แตกต่างกัน และเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์ราชวงศ์จักรีที่ควรค่าแก่การศึกษา

1. หม่อมเจ้าหญิงพงศ์พิศมัย เกษมสันต์ พระชันษา 109 ปี 8 เดือน 10 วัน

หากกล่าวถึงเจ้านายในราชวงศ์จักรีที่ทรงมีพระชันษายืนยาวที่สุดในรายชื่อที่มีการรวบรวมไว้ พระนามของ หม่อมเจ้าหญิงพงศ์พิศมัย เกษมสันต์ ถือเป็นพระนามสำคัญที่ได้รับการกล่าวถึงอยู่เสมอ พระองค์ประสูติเมื่อวันที่ 13 มีนาคม พ.ศ. 2442 และสิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2551 รวมพระชันษา 109 ปี 8 เดือน 10 วัน

พระองค์เป็นพระธิดาในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพรหมวรานุรักษ์ พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 จึงทรงมีความเกี่ยวข้องกับพระราชวงศ์จักรีผ่านสายพระราชสกุลเกษมสันต์

สิ่งที่ทำให้พระประวัติของพระองค์โดดเด่นเป็นพิเศษ คือช่วงเวลาที่ทรงมีพระชนมชีพยาวนานกว่าหนึ่งศตวรรษ หากนับจากปีประสูติ พ.ศ. 2442 ไปจนถึงปีสิ้นชีพิตักษัย พ.ศ. 2551 จะพบว่าพระองค์ทรงมีชีวิตอยู่ผ่านยุคสมัยที่ประเทศไทยเปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก ตั้งแต่สังคมในช่วงปลายรัชกาลที่ 5 จนถึงประเทศไทยในรัชสมัยรัชกาลที่ 9

ในช่วงเวลาดังกล่าว ประเทศไทยผ่านเหตุการณ์สำคัญหลายด้าน ทั้งการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 สงครามโลกครั้งที่ 2 ตลอดจนการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน การศึกษา และเทคโนโลยีในช่วงเวลาต่อมา แม้จะไม่ควรสรุปว่าพระองค์ทรงมีบทบาทโดยตรงในทุกเหตุการณ์ แต่การมีพระชนมชีพครอบคลุมช่วงเวลาดังกล่าวทำให้พระประวัติของพระองค์มีความน่าสนใจในแง่การศึกษาประวัติศาสตร์สังคมไทย

การทรงมีพระชันษาถึง 109 ปี ยังทำให้พระองค์ได้รับการกล่าวถึงในฐานะเจ้านายที่มีพระชันษายืนยาวที่สุดพระองค์หนึ่งเท่าที่มีการรวบรวมหลักฐานไว้ อย่างไรก็ตาม การจัดอันดับลักษณะนี้ควรอ้างอิงฐานข้อมูลที่ระบุวันประสูติและวันสิ้นชีพิตักษัยอย่างชัดเจน เพื่อให้การเปรียบเทียบมีความถูกต้อง

2. หม่อมเจ้าหญิงมารยาตรกัญญา ดิศกุล พระชันษา 104 ปี 8 เดือน 3 วัน

อีกหนึ่งพระองค์ที่มีพระชันษายืนยาวเกินหนึ่งศตวรรษ คือ หม่อมเจ้าหญิงมารยาตรกัญญา ดิศกุล พระธิดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ กับหม่อมแสง ดิศกุล ณ อยุธยา พระองค์ประสูติเมื่อวันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2445 และสิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2549 รวมพระชันษา 104 ปี 8 เดือน 3 วัน

พระประวัติของพระองค์มีความเชื่อมโยงกับราชสกุลดิศกุล ซึ่งเป็นราชสกุลที่สืบเชื้อสายจากพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ผ่านพระบิดา ผู้ทรงเป็นบุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์ไทยและได้รับการยกย่องอย่างกว้างขวางในด้านการศึกษา ประวัติศาสตร์ และการบริหารราชการแผ่นดิน

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงมีบทบาทสำคัญในการวางรากฐานงานด้านการปกครองและการศึกษา ตลอดจนการรวบรวมและศึกษาประวัติศาสตร์ไทย พระองค์จึงเป็นบุคคลที่ได้รับความสนใจจากนักประวัติศาสตร์มาจนถึงปัจจุบัน การกล่าวถึงพระประวัติของหม่อมเจ้าหญิงมารยาตรกัญญาจึงเชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์ของราชสกุลดิศกุลและบุคคลสำคัญในยุคเปลี่ยนผ่านของประเทศด้วย

สำหรับช่วงบั้นปลายพระชนมชีพ มีข้อมูลเผยแพร่ว่าพระองค์ทรงเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์เป็นเวลาหลายปี ก่อนสิ้นชีพิตักษัยในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2549 ต่อมาเมื่อวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2550 มีพิธีพระราชทานเพลิงพระศพ ณ วัดเทพศิรินทราวาส โดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงเป็นประธานในพิธี ตามข้อมูลที่มีการเผยแพร่เกี่ยวกับพระประวัติ

พระองค์ทรงมีพระชันษายืนยาวถึง 104 ปีเศษ จึงเป็นหนึ่งในพระอนุวงศ์ที่ได้รับการกล่าวถึงในกลุ่มเจ้านายผู้มีอายุยืนยาวของราชวงศ์จักรี พระประวัติยังแสดงให้เห็นถึงความเชื่อมโยงระหว่างบุคคลในราชสกุลกับประวัติศาสตร์ของประเทศที่ดำเนินต่อเนื่องมาหลายยุคสมัย

3. หม่อมเจ้าหญิงไตรทิพย์สุดา เกษมสันต์ พระชันษาเกือบ 104 ปี

หม่อมเจ้าหญิงไตรทิพย์สุดา เกษมสันต์ เป็นอีกพระองค์หนึ่งที่ทรงมีพระชันษายืนยาวเกือบ 104 ปี พระองค์ประสูติเมื่อวันที่ 30 มกราคม พ.ศ. 2453 และสิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 21 มกราคม พ.ศ. 2557 ก่อนถึงวันคล้ายวันประสูติครบ 104 ปีเพียง 9 วัน

พระองค์ทรงเป็นพระอนุวงศ์ในราชสกุลเกษมสันต์ ซึ่งสืบเชื้อสายมาจากพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพรหมวรานุรักษ์ พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 เช่นเดียวกับหม่อมเจ้าหญิงพงศ์พิศมัย เกษมสันต์ ผู้มีพระชันษายืนยาวที่สุดในรายชื่อชุดนี้

เมื่อพิจารณาจากวันประสูติและวันสิ้นชีพิตักษัย จะเห็นได้ว่าพระองค์ทรงมีพระชนมชีพยาวนานถึง 103 ปีเศษ โดยทรงผ่านช่วงเวลาสำคัญของประเทศไทยตั้งแต่ต้นพุทธศตวรรษที่ 25 จนถึงต้นพุทธศตวรรษที่ 26 ช่วงเวลาดังกล่าวครอบคลุมการเปลี่ยนแปลงทางสังคมหลายด้าน ตั้งแต่รูปแบบการดำเนินชีวิตของผู้คนในอดีต ไปจนถึงยุคที่เทคโนโลยีและการสื่อสารพัฒนาอย่างรวดเร็ว

การที่พระองค์ทรงมีพระชันษาเกือบ 104 ปี ทำให้ได้รับการจัดอยู่ในกลุ่มเจ้านายที่มีพระชันษายืนยาวเป็นลำดับต้น ๆ ตามข้อมูลที่มีการรวบรวมไว้ โดยเฉพาะเมื่อเปรียบเทียบกับเจ้านายในราชสกุลเดียวกันที่มีพระชันษาเกิน 100 ปีหลายพระองค์

อย่างไรก็ตาม พระประวัติที่เผยแพร่สู่สาธารณะเกี่ยวกับพระองค์มีรายละเอียดไม่มากเท่าบุคคลสำคัญบางพระองค์ จึงควรนำเสนอเฉพาะข้อมูลที่มีแหล่งอ้างอิงรองรับ ไม่ควรเพิ่มเติมเรื่องราวเกี่ยวกับพระอุปนิสัย กิจวัตร หรือเคล็ดลับการมีอายุยืนโดยไม่มีหลักฐานยืนยัน

สิ่งที่สามารถกล่าวได้อย่างชัดเจนคือ พระองค์ทรงมีพระชนมชีพยาวนานเกือบ 104 ปี และเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์ราชสกุลเกษมสันต์ ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับราชวงศ์จักรีมาอย่างยาวนาน

4. พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอินทุรัตนา พระชันษา 103 ปี 11 เดือน 2 วัน

พระนามที่ได้รับความสนใจอีกพระองค์หนึ่งคือ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอินทุรัตนา ผู้ประสูติเมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2465 และสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2569 รวมพระชันษา 103 ปี 11 เดือน 2 วัน ตามข้อมูลที่มีการเผยแพร่

พระองค์เป็นพระธิดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต กับหม่อมสมพันธุ์ บริพัตร ณ อยุธยา โดยพระบิดาทรงเป็นต้นราชสกุลบริพัตร และเป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5

เมื่อแรกประสูติ พระองค์ทรงดำรงพระอิสริยยศเป็นหม่อมเจ้าอินทุรัตนา บริพัตร ก่อนจะได้รับพระราชทานสถาปนาพระอิสริยยศขึ้นเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอินทุรัตนา ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7

พระประวัติของพระองค์มีอีกเหตุการณ์สำคัญที่ควรกล่าวถึง คือใน พ.ศ. 2496 ทรงลาออกจากฐานันดรศักดิ์แห่งพระราชวงศ์เพื่อสมรสกับร้อยเอกสมหวัง สารสาส โดยข้อมูลประวัติศาสตร์ที่เผยแพร่ยังคงกล่าวถึงพระองค์ด้วยพระนามที่เป็นที่รู้จักเดิม

การสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2569 ทำให้พระประวัติของพระองค์ได้รับความสนใจอีกครั้ง โดยเฉพาะในประเด็นที่ทรงมีพระชันษาเกือบ 104 ปี และทรงเป็นเจ้านายโดยกำเนิดพระองค์สุดท้ายในราชสกุลบริพัตรตามรายงานที่เผยแพร่

เมื่อพิจารณาช่วงเวลาที่ทรงมีพระชนมชีพ พระองค์ประสูติในช่วงปลายรัชกาลที่ 6 และสิ้นพระชนม์ใน พ.ศ. 2569 ซึ่งเป็นเวลาห่างกันเกือบ 104 ปี ประเทศไทยในช่วงดังกล่าวเปลี่ยนแปลงไปมากทั้งด้านการปกครอง เศรษฐกิจ สังคม และเทคโนโลยี พระประวัติของพระองค์จึงเป็นอีกส่วนหนึ่งที่ช่วยให้เห็นความต่อเนื่องของประวัติศาสตร์ราชวงศ์และสังคมไทยในช่วงเวลากว่าหนึ่งศตวรรษ

ทั้งนี้ หากนำพระชันษาของพระองค์มาเปรียบเทียบกับหม่อมเจ้าหญิงไตรทิพย์สุดา เกษมสันต์ จะพบว่าทั้งสองพระองค์ทรงมีพระชันษาใกล้เคียงกันมาก แต่ตามวันที่ที่มีการเผยแพร่ หม่อมเจ้าหญิงไตรทิพย์สุดาทรงมีพระชันษามากกว่าเล็กน้อย จึงควรแยกการเรียงลำดับตามจำนวนปี เดือน และวันให้ชัดเจน ไม่ใช่พิจารณาเพียงจำนวนปีเต็มเท่านั้น

5. หม่อมเจ้าหญิงวิมลมาศ เกษมสันต์ พระชันษา 101 ปี 4 เดือน 19 วัน

อีกพระองค์หนึ่งที่ทรงมีพระชันษาเกิน 100 ปี คือ หม่อมเจ้าหญิงวิมลมาศ เกษมสันต์ ประสูติเมื่อวันที่ 22 มกราคม พ.ศ. 2438 และสิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2539 รวมพระชันษา 101 ปี 4 เดือน 19 วัน

พระองค์เป็นเจ้านายในราชสกุลเกษมสันต์ และทรงประสูติในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ก่อนจะสิ้นชีพิตักษัยในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9

หากพิจารณาจากปีประสูติ พ.ศ. 2438 ไปจนถึงปีสิ้นชีพิตักษัย พ.ศ. 2539 จะเห็นว่าพระองค์ทรงมีพระชนมชีพครอบคลุมช่วงเวลาที่ประเทศไทยผ่านการเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่สังคมที่ยังมีรูปแบบการดำเนินชีวิตแบบดั้งเดิม ไปจนถึงยุคที่การศึกษา การคมนาคม และการสื่อสารขยายตัวอย่างกว้างขวาง

ในช่วงพระชนมชีพของพระองค์ ประเทศไทยผ่านเหตุการณ์สำคัญหลายประการ ไม่ว่าจะเป็นการปฏิรูปประเทศในสมัยรัชกาลที่ 5 การเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 สงครามโลกครั้งที่ 2 และการพัฒนาประเทศในช่วงหลังสงคราม เหตุการณ์เหล่านี้เป็นบริบททางประวัติศาสตร์ที่เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่พระองค์ทรงมีพระชนมชีพ แต่ไม่ควรตีความว่าพระองค์ทรงมีบทบาทเกี่ยวข้องกับทุกเหตุการณ์โดยตรง หากไม่มีหลักฐานยืนยัน

แม้พระประวัติของหม่อมเจ้าหญิงวิมลมาศ เกษมสันต์ จะไม่ได้มีรายละเอียดแพร่หลายมากเท่าพระประวัติของเจ้านายบางพระองค์ แต่ข้อมูลวันประสูติและวันสิ้นชีพิตักษัยแสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่าพระองค์ทรงมีพระชันษายืนยาวกว่า 101 ปี จึงเป็นอีกพระองค์หนึ่งที่ได้รับการบันทึกไว้ในกลุ่มเจ้านายผู้มีอายุยืนยาวของราชวงศ์จักรี

การกล่าวถึงพระองค์ยังช่วยให้เห็นว่า ราชสกุลเกษมสันต์มีเจ้านายหลายพระองค์ที่ทรงมีพระชันษายืนยาวเกินหนึ่งศตวรรษ ไม่ใช่เพียงพระองค์เดียว โดยหม่อมเจ้าหญิงพงศ์พิศมัยและหม่อมเจ้าหญิงไตรทิพย์สุดาก็อยู่ในรายชื่อเจ้านายที่มีพระชันษายืนยาวเช่นกัน

เจ้านายพระชันษายืนยาว สะท้อนอะไรในประวัติศาสตร์ไทย?

เมื่อพิจารณาพระประวัติของทั้ง 5 พระองค์ จะเห็นว่าพระชันษาของแต่ละพระองค์มีความแตกต่างกัน ตั้งแต่ 101 ปีเศษไปจนถึง 109 ปีเศษ แต่สิ่งที่มีร่วมกันคือการมีพระชนมชีพยาวนานเกินหนึ่งศตวรรษ และทรงอยู่ในช่วงเวลาที่ประเทศไทยผ่านความเปลี่ยนแปลงหลายยุคสมัย

หม่อมเจ้าหญิงพงศ์พิศมัย เกษมสันต์ ทรงมีพระชันษาสูงที่สุดในรายชื่อชุดนี้ที่ 109 ปี 8 เดือน 10 วัน ขณะที่หม่อมเจ้าหญิงมารยาตรกัญญา ดิศกุลทรงมีพระชันษา 104 ปี 8 เดือน 3 วัน ส่วนหม่อมเจ้าหญิงไตรทิพย์สุดา เกษมสันต์ทรงมีพระชันษาเกือบ 104 ปี พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอินทุรัตนาก็ทรงมีพระชันษาเกือบ 104 ปีเช่นกัน และหม่อมเจ้าหญิงวิมลมาศ เกษมสันต์ทรงมีพระชันษา 101 ปี 4 เดือน 19 วัน

อย่างไรก็ตาม การมีอายุยืนยาวไม่ใช่หลักฐานที่สามารถใช้สรุปได้ว่าบุคคลใดมีสุขภาพดีเพราะเหตุใด หรือมีเคล็ดลับการดำรงชีวิตแบบใดเป็นพิเศษ หากไม่มีข้อมูลทางประวัติศาสตร์หรือหลักฐานทางการแพทย์รองรับ การนำเสนอจึงควรเน้นข้อเท็จจริงเกี่ยวกับพระประวัติ วันประสูติ วันสิ้นชีพิตักษัย และความเชื่อมโยงกับราชสกุลเป็นหลัก

นอกจากนี้ การจัดอันดับเจ้านายที่มีพระชันษายืนยาวที่สุดยังขึ้นอยู่กับขอบเขตของการรวบรวมข้อมูลด้วย เช่น จะนับเฉพาะเจ้านายที่สิ้นพระชนม์แล้วหรือรวมเจ้านายที่ยังทรงพระชนม์อยู่ จะนับเฉพาะชั้นหม่อมเจ้าขึ้นไปหรือรวมพระบรมวงศานุวงศ์ทุกชั้น ตลอดจนจะใช้หลักฐานจากแหล่งใดเป็นเกณฑ์ ดังนั้น หากจะกล่าวว่าเป็นผู้มีพระชันษายืนยาวที่สุดในประวัติศาสตร์ทั้งหมด ควรระบุขอบเขตและแหล่งข้อมูลให้ชัดเจน

สำหรับข้อมูลที่เผยแพร่ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2569 มีการระบุว่า หม่อมเจ้าจรูญฤทธิเดช ชยางกูร ทรงเป็นเจ้านายในราชวงศ์จักรีที่มีพระชันษาสูงที่สุดในบรรดาผู้ที่ยังทรงพระชนม์ โดยมีพระชันษา 93 ปี และจะทรงเจริญพระชันษาครบ 94 ปีในวันที่ 10 มกราคม พ.ศ. 2570 ข้อมูลนี้เป็นคนละประเด็นกับการจัดอันดับเจ้านายที่สิ้นชีพิตักษัยหรือสิ้นพระชนม์แล้ว ซึ่งรายชื่อข้างต้นรวบรวมจากข้อมูลประวัติศาสตร์ที่เผยแพร่ไว้

ท้ายที่สุด พระประวัติของเจ้านายทั้ง 5 พระองค์ไม่ได้มีความสำคัญเพียงเพราะจำนวนพระชันษาที่สูงมากเท่านั้น แต่ยังเป็นส่วนหนึ่งของการบันทึกประวัติศาสตร์ราชวงศ์จักรีและสังคมไทย การศึกษาข้อมูลอย่างรอบคอบ ตรวจสอบวันเดือนปี และอ้างอิงแหล่งที่มาที่น่าเชื่อถือ จะช่วยให้เรื่องราวทางประวัติศาสตร์ได้รับการถ่ายทอดอย่างถูกต้องและมีคุณค่าต่อผู้อ่านรุ่นต่อไป

ขอบคุณที่แวะมาอ่านนะครับ ถ้าชอบก็อย่าลืมกดไลน์ กดแชร์และกดติดตามด้วยนะครับเพื่อที่ท่านจะได้ไม่พลาดข่าวสารต่าง ๆ ที่เป็นประโยชน์และสาระความบันเทิง

แหล่งที่มา

• Sanook — 5 เจ้านายราชวงศ์จักรี พระชันษายืนยาวที่สุดในประวัติศาสตร์ สูงสุด 109 ปี
• Pantip — เจ้านายพระชันษายืนในพระราชวงศ์จักรี ฉบับปรับปรุงข้อมูล
• Pantip — รวบรวมข้อมูลเจ้านายพระชันษายืนในพระราชวงศ์จักรี
• สถาบันปรีดี พนมยงค์ — บทความและข้อมูลประวัติศาสตร์
• ฐานข้อมูลประวัติศาสตร์และเอกสารเกี่ยวกับราชสกุลที่มีการเผยแพร่ต่อสาธารณะ