ไขข้อข้องใจ! ทำไมหนังตาขวาเขิ้กหรือกระตุก? ไม่ใช่เรื่องโชครางแต่เป็นสัญญาณสุขภาพ

ตั้งแต่โบราณกาล มนุษย์เรามักจะมีความเชื่อทางโชคลางเกี่ยวกับอาการผิดปกติเล็กๆ น้อยๆ ของร่างกาย โดยเฉพาะเรื่องอาการตากระตุกหรือหนังตากระตุก ที่มักจะเคยก่อให้เกิดคำพูดติดปากว่า "ขวาร้าย ซ้ายดี" จนทำให้หลายคนเมื่อเกิดอาการตาขวากระตุกขึ้นมา มักจะรู้สึกกังวลใจว่าจะเกิดเรื่องไม่ดีหรือเหตุการณ์โชคร้ายขึ้นในชีวิต แต่ในความเป็นจริงทางวิทยาศาสตร์และการแพทย์ อาการตากระตุกไม่ได้มีความเกี่ยวข้องกับดวงชะตาหรือโชคดีโชคร้ายแต่อย่างใด หากแต่เป็นสัญญาณเตือนโดยตรงจากระบบประสาทและกล้ามเนื้อรอบดวงตา ที่กำลังบ่งบอกถึงสภาวะความตึงเครียดและระดับการดูแลสุขภาพของเราในขณะนั้น

อาการตากระตุก (Eye Twitching) เกิดจากการหดตัวอย่างฉับพลันและนอกเหนือการควบคุมของกล้ามเนื้อรอบดวงตา (Orbicularis Oculi) ซึ่งได้รับคำสั่งมาจากเส้นประสาทคู่ที่ 7 โดยสาเหตุหลักอันดับหนึ่งที่พบได้บ่อยที่สุดในคนวัยเรียนและคนทำงานยุคปัจจุบัน คือ "ความเครียดและการพักผ่อนไม่เพียงพอ" เมื่อเราต้องเผชิญกับสภาวะความกดดัน อดนอน หรือนอนหลับไม่สนิท ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนความเครียดออกมา ซึ่งส่งผลให้ระบบประสาทอัตโนมัติเกิดการไวต่อสิ่งกระตุ้นผิดปกติ จนส่งผลให้กล้ามเนื้อเล็กๆ บริเวณรอบดวงตากระตุกเป็นจังหวะอย่างต่อเนื่อง

สาเหตุต่อมาที่สำคัญไม่แพ้กันคือ "การใช้สายตาจ้องหน้าจอนานเกินไป (Digital Eye Strain)" การนั่งทำงานหน้าคอมพิวเตอร์ หรือการเล่นสมาร์ตโฟนเป็นเวลานานติดต่อกันโดยไม่พักสายตา จะทำให้กล้ามเนื้อดวงตาเกิดความเมื่อยล้า ร่างกายมีการกะพริบตาน้อยลงจนนำไปสู่ภาวะตาแห้ง ซึ่งภาวะตาแห้งและแรงเพ่งสะสมนี้เอง จะไปกระตุ้นให้เยื่อบุตาเกิดการระคายเคืองและแสดงออกเป็นอาการตากระตุกในที่สุด

นอกจากนี้ การได้รับสารกระตุ้นอย่าง "คาเฟอีนและแอลกอฮอล์" ในปริมาณที่มากเกินไป ก็เป็นอีกหนึ่งปัจจัยเร่ง เนื่องจากคาเฟอีนในกาแฟหรือชา มีฤทธิ์กระตุ้นการทำงานของระบบประสาทส่วนกลาง ทำให้กล้ามเนื้อและเส้นประสาทส่งสัญญาณไวกว่าปกติ รวมถึงการขาดสารอาหารบางชนิด เช่น แมกนีเซียมและแคลเซียม ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการควบคุมการยืดและหดตัวของกล้ามเนื้อทั่วร่างกาย

วิธีการแก้อาการตากระตุกเบื้องต้นทำได้ง่ายๆ โดยการปรับพฤติกรรมชีวิต พักสายตาจากหน้าจอทุกๆ 20 นาที นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอวันละ 7-8 ชั่วโมง ลดการดื่มกาแฟ และอาจใช้น้ำตาเทียมช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นหากมีอาการตาแห้งร่วมด้วย ดังนั้น ครั้งต่อไปหากเกิดอาการตาขวากระตุก ก็ไม่ต้องตกใจไปว่าจะมีเรื่องร้ายเกิดขึ้น แต่ให้ถือเป็นสัญญาณเตือนน่ารักๆ จากร่างกายที่กำลังบอกให้คุณวางงานลงแล้วไปนอนพักผ่อนได้แล้วนั่นเอง