ทำไมมือถือโดนฝนแล้วจอทัชถึงกดเอง ทั้งที่เราไม่ได้แตะ?
เวลาใช้มือถือกลางฝน บางครั้งแค่มีหยดน้ำเกาะหน้าจอไม่กี่หยด จอก็เริ่มมีอาการแปลก ๆ ครับ
บางจุดกดไม่ติด บางครั้งแตะตรงนี้แต่คำสั่งไปโผล่อีกที่ หรือหนักหน่อยเหมือนมือถือกำลังกดหน้าจอเองทั้งที่นิ้วเราไม่ได้อยู่ตรงนั้นเลย
อาการนี้ไม่ได้แปลว่าหน้าจอเสียทันที และเรื่องน่าสนใจคือ สาเหตุส่วนหนึ่งมาจากวิธีที่จอสัมผัสสมัยใหม่ “มองเห็น” นิ้วของเรา
⚡ จอไม่ได้รอให้เรากดแรง ๆ
หน้าจอสมาร์ตโฟนส่วนใหญ่ใช้หลักการของ capacitive touchscreen
พูดง่าย ๆ คือ ใต้กระจกมีระบบตรวจการเปลี่ยนแปลงทางไฟฟ้าบนพื้นผิวจอ เมื่อนิ้วซึ่งมีคุณสมบัตินำไฟฟ้าเข้าใกล้หรือแตะลงไป สนามไฟฟ้าบริเวณนั้นจะเปลี่ยน และตัวควบคุมจอก็นำการเปลี่ยนแปลงนี้ไปคำนวณว่ามีการสัมผัสเกิดขึ้นตรงไหน
เพราะฉะนั้น ระบบไม่ได้กำลังถามว่า
“มีอะไรออกแรงกดจอหรือเปล่า?”
แต่ใกล้เคียงกับการถามว่า
“รูปแบบทางไฟฟ้าบนจอตรงไหนเปลี่ยนไปเหมือนมีนิ้วอยู่ตรงนั้น?”
นี่เองคือจุดที่น้ำเข้ามาทำให้เรื่องวุ่นขึ้น
💧 เพราะหยดน้ำก็เปลี่ยนสิ่งที่เซนเซอร์อ่านได้
น้ำบนหน้าจอสามารถรบกวนการวัดแบบ capacitive ได้ โดยผลที่เกิดขึ้นขึ้นกับขนาด รูปร่าง ตำแหน่งของน้ำ และวิธีที่ตัวควบคุมจอถูกออกแบบไว้
เอกสารด้าน capacitive sensing ของ Texas Instruments ระบุว่า ความชื้นหรือน้ำสามารถเปลี่ยนค่าที่ระบบวัดได้ และผลยังแตกต่างกันระหว่างการตรวจแบบ self-capacitance กับ mutual-capacitance ด้วย
นั่นหมายความว่า หยดน้ำไม่ได้จำเป็นต้อง “กลายเป็นนิ้ว” แบบตรงตัว
สิ่งที่เกิดขึ้นคือมันไปเปลี่ยนสนามและการเชื่อมโยงทางไฟฟ้าที่เซนเซอร์กำลังอ่านอยู่ จนบางสถานการณ์ค่าที่ได้อาจเข้าใกล้สิ่งที่ระบบตีความว่าเป็นการสัมผัส หรือทำให้ตำแหน่งนิ้วจริงถูกคำนวณผิด
จึงเกิดอาการได้ทั้ง กดไม่ติด กดคลาดตำแหน่ง หรือเกิด false touch / ghost touch
แล้วทำไมบางครั้งใช้นิ้วเปียกยิ่งเพี้ยน?
กรณีนี้ซับซ้อนขึ้นอีกชั้นครับ
เมื่อนิ้วสัมผัสกับน้ำบนจอ น้ำกับนิ้วสามารถกลายเป็นบริเวณที่เชื่อมต่อกันทางไฟฟ้ากว้างกว่าปลายนิ้วตามปกติ ตัวควบคุมจอจึงอาจเห็นสัญญาณที่มีรูปร่างใหญ่หรือกระจายกว่าที่คาดไว้
บทความทางเทคนิคเกี่ยวกับ capacitive touchscreen อธิบายว่า เมื่อมีน้ำร่วมกับการสัมผัส รูปแบบสัญญาณอาจดูคล้ายวัตถุสัมผัสขนาดใหญ่ และตำแหน่งที่ระบบคำนวณได้จึงไม่จำเป็นต้องตรงกับตำแหน่งนิ้วจริงเสมอไป
ตรงนี้ทำให้ภาพชัดขึ้นว่า สิ่งที่จอพยายามทำตลอดเวลาคือ แยก “นิ้วจริง” ออกจากการเปลี่ยนแปลงอื่นบนพื้นผิว
และน้ำทำให้งานนั้นยากขึ้น
🌧️ แล้วมือถือกันน้ำ ทำไมจอยังรวนได้?
นี่เป็นอีกจุดที่มักสับสนกัน
คำว่า กันน้ำหรือทนน้ำ กับคำว่า ใช้งาน touchscreen ตอนเปียกได้ตามปกติ ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน
การทนน้ำพูดถึงความสามารถของตัวเครื่องในการป้องกันน้ำเข้าไปสร้างความเสียหายภายในภายใต้เงื่อนไขที่กำหนด แต่ไม่ได้หมายความว่าระบบตรวจสัมผัสบนผิวกระจกจะไม่มีวันถูกรบกวนจากน้ำ
Samsung ระบุว่า แม้ในอุปกรณ์ที่มีคุณสมบัติทนน้ำ ฟังก์ชันสัมผัสบางอย่างก็อาจทำงานไม่ปกติเมื่อใช้งานในน้ำ และแนะนำให้เช็ดหน้าจอให้แห้งเมื่อเกิดปัญหา
Apple ก็แนะนำในกรณีที่หน้าจอตอบสนองไม่สม่ำเสมอ ให้ตรวจว่าหน้าจอสะอาดและไม่มีน้ำอยู่บนพื้นผิว
ดังนั้นภาพง่าย ๆ คือ
ตัวเครื่องอาจยังป้องกันน้ำเข้าได้ดี แต่หยดน้ำที่นอนอยู่บนกระจกก็ยังรบกวนสิ่งที่เซนเซอร์กำลังอ่านอยู่ได้
📱 ทำไมมือถือบางรุ่นเปียกแล้วยังใช้ได้ดีกว่า?
เพราะไม่ได้มีแค่ตัวกระจกหรือเซนเซอร์ครับ
อีกส่วนสำคัญคือ touch controller และ algorithm ที่คอยตัดสินว่าสัญญาณแบบไหนน่าจะเป็นนิ้วจริง แบบไหนน่าจะเป็นน้ำหรือสัญญาณรบกวน
วงการจอสัมผัสมีเทคนิคที่เรียกว่า water rejection เพื่อช่วยแยกสัญญาณจากน้ำออกจากการสัมผัสจริง และยังมีงานวิจัยที่ออกแบบสนามไฟฟ้าของเซนเซอร์เพื่อให้ไวต่อนิ้ว แต่ลดความไวต่อหยดน้ำโดยเฉพาะ
เพราะฉะนั้นมือถือสองรุ่นที่โดนน้ำพอ ๆ กันจึงไม่จำเป็นต้องแสดงอาการเหมือนกัน
รุ่นหนึ่งอาจยังลากจอได้ค่อนข้างปกติ ขณะที่อีกรุ่นเริ่มกดผิดตำแหน่งตั้งแต่มีหยดน้ำไม่กี่หยด
✅ ถ้าจอเริ่มกดเองหลังโดนฝน ควรทำอย่างไร?
อย่างแรกที่ง่ายที่สุดคือ เช็ดหน้าจอและมือให้แห้งก่อน
ถ้ายังมีอาการ ให้ลองตรวจดูเคสหรืออุปกรณ์เสริมว่ามีน้ำขังอยู่ตามขอบหรือไม่ และหลีกเลี่ยงการกดหรือปาดจอซ้ำ ๆ ในขณะที่ยังมีน้ำอยู่
ทั้ง Apple และ Samsung ต่างใช้การทำให้หน้าจอแห้งเป็นหนึ่งในขั้นแรกของการแก้ปัญหา touchscreen ที่ตอบสนองผิดปกติ
ถ้าเช็ดจนแห้งแล้วอาการหาย สิ่งที่เราเจออาจเป็นเพียงการรบกวนชั่วคราวของระบบสัมผัส
แต่ถ้าหน้าจอแห้งสนิทแล้วก็ยังแตะเอง กดไม่ติด หรือมีอาการต่อเนื่อง ก็ไม่ควรเหมารวมว่าเป็นเพราะน้ำบนผิวจออีกต่อไป เพราะปัญหาจากหน้าจอ อุปกรณ์เสริม การชาร์จ หรือฮาร์ดแวร์ก็สามารถทำให้อาการคล้ายกันได้เช่นกัน
ครั้งหน้าถ้าฝนตกแล้วมือถือเหมือนเริ่ม “มีนิ้วของตัวเอง” ลองเช็ดหยดน้ำออกแล้วสังเกตอีกครั้งครับ
สิ่งเล็ก ๆ ที่เกิดขึ้นบนกระจกนั้นกำลังไปรบกวนระบบที่ละเอียดพอจะใช้ การเปลี่ยนแปลงทางไฟฟ้าเล็ก ๆ เพื่อเดาว่านิ้วของเราอยู่ตรงไหน
แหล่งที่มา
Apple Support — หากหน้าจอไม่ทำงานบน iPhone หรือ iPad
อ้างอิง https://support.apple.com/th-th/102567
Samsung Support — What to do if your Galaxy phone's touch screen doesn't work properly
อ้างอิง https://www.samsung.com/latin_en/support/mobile-devices/what-to-do-if-your-galaxy-phones-touch-screen-doesnt-work-properly/
Texas Instruments — CapTIvate Technology Guide: Moisture
อ้างอิง https://software-dl.ti.com/msp430/msp430_public_sw/mcu/msp430/MSPWare/2_40_00_37/exports/MSPWare_2_40_00_37/captivate/docs/users_guide/html/ch_design.html
EE Times — The basics of waterproofing capacitive touchscreens
อ้างอิง https://www.eetimes.com/the-basics-of-waterproofing-capacitive-touchscreens/
เขียนโดย พีรพัฒน์ พีพี
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
สาวก "ร็อกกี้" รวมพลครั้งประวัติศาสตร์! แฟนๆ แต่งชุด "ร็อกกี้ บัลบัว" 570 คน ทุบสถิติโลก Guinness World Record ที่ฟิลาเดลเฟีย
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
ประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้ง
เปิด 9 ประเทศที่มีอาวุธยุทธศาสตร์ร้ายแรงที่สุดในโลก ตั้งแต่ระเบิดนิวเคลียร์ไปจนถึงขีปนาวุธความเร็วเหนือเสียง!
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
แม่ทำเนียนลอตเตอรี่เปิด 10 เลขเด็ดงวด 1 ธ.ค. 69 เทียบโพย 3 สำนักดัง ส่องเลขมงคลและข้อมูลสลากสัญจร จ.ตาก
OK ล็อตเตอรี่ รวม 10 เลขขายดี เปิดแนวทาง 4 สำนักดัง จับจุดเลขเด่นงวด 16 พ.ย. 69
ปฏิทินคำชะโนด เปิดแนวทางหวยงวด 16 พ.ย. 69 เผยเลขเด่น พร้อม 6 ชุดจับคู่สองตัว
น้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!
เปิด 5 ประเทศที่มีคนชอบอวดตัวเองมากที่สุดในโลก งานวิจัยเผยผลสำรวจ 45,800 คน มีที่ไหนบ้าง?
แฮกเกอร์ใช้แพลตฟอร์มธุรกิจ Microsoft Power BI เพื่อหลีกเลี่ยงตัวกรองอีเมลและทำการโจมตีแบบฟิชชิ่ง
Bangkok Heat เกม GTA ฉบับกรุงเทพฯ ฝีมือทีมไทย 8 คน แผนที่ 100 ตร.กม. สร้างด้วย AI ใน 9 วัน
Lenovo มีที่มาที่ไปยังไง ทำไมถึงเป็นแบรนด์ติดตลาด
ถ่ายรูปอาหารด้วยมือถือยังไงให้ดูน่ากิน? 6 เทคนิคง่าย ๆ ไม่ต้องมีกล้องโปร
พาวเวอร์แบงก์ 10,000 mAh ทำไมชาร์จมือถือ 5,000 mAh ไม่เต็มสองรอบ?

