ไส้เดือนขึ้นถนนหลังฝนตกเพราะอะไร
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
หลังฝนตกหนัก ถนนหน้าบ้านมักมีไส้เดือนนอนเลื้อยอยู่เต็มไปหมด ภาพนี้ทำให้คนจำนวนมากเข้าใจว่ารูใต้ดินถูกน้ำท่วมจนมันต้องรีบหนีขึ้นมาหายใจบนพื้นถนน แต่การอธิบายแบบนั้นยังไม่ครบ เพราะไส้เดือนไม่ได้ใช้ปอดเหมือนคน และน้ำฝนไม่ได้ทำให้มันจมน้ำตายทันที
ไม่ได้ขึ้นมาหายใจเหมือนคน
ไส้เดือนแลกเปลี่ยนออกซิเจนและคาร์บอนไดออกไซด์ผ่านผิวหนัง ผิวจึงต้องชื้นอยู่เสมอ เมือกบาง ๆ บนตัวช่วยให้ก๊าซละลายและผ่านเข้าสู่ร่างกายได้ ถ้าผิวแห้ง ไส้เดือนจะหายใจลำบากและเสี่ยงขาดน้ำมากกว่าตอนอยู่ในน้ำที่ยังมีออกซิเจนละลายอยู่
หน่วยงานด้านสิ่งแวดล้อมของสหรัฐฯ ระบุว่าไส้เดือนยังมีชีวิตอยู่ใต้น้ำที่มีออกซิเจนได้หลายวัน งานวิจัยในวารสาร Applied Soil Ecology ก็พบความต่างระหว่างชนิดอย่างชัดเจน บางชนิดตายเมื่อออกซิเจนในน้ำลดต่ำมากภายในราว 36 ชั่วโมง ขณะที่อีกชนิดยังไม่ตายหลังอยู่ในสภาพออกซิเจนต่ำประมาณ 280 ชั่วโมง เพราะฉะนั้นคำว่า “ไส้เดือนจมน้ำไม่ได้” ก็ไม่ถูกนัก และคำว่า “ไส้เดือนทนน้ำได้ทุกตัว” ก็เหมารวมเกินไปเช่นกัน
ฝนเปิดทางให้มันเดินทางบนผิวดิน
เหตุผลที่มีหลักฐานรองรับมากคือ พื้นดินเปียกทำให้ไส้เดือนเคลื่อนที่บนผิวดินได้ไกลขึ้นโดยไม่เสี่ยงตัวแห้ง ตอนไม่มีฝน การขุดผ่านดินเป็นวิธีเดินทางที่ช้าและใช้แรงมาก ส่วนถนนหรือทางเท้าที่เปียกหลังฝนตกกลายเป็นพื้นผิวชื้นต่อเนื่องชั่วคราว มันจึงเลื้อยข้ามจากแปลงดินหนึ่งไปยังอีกแปลงได้ง่ายกว่าเดิม
การเดินทางนี้อาจเกี่ยวกับการหาแหล่งอาหาร ย้ายไปยังพื้นที่เหมาะกว่า หรือหาคู่ผสมพันธุ์ ไส้เดือนหลายชนิดเป็นสัตว์ที่มีอวัยวะสืบพันธุ์ทั้งสองเพศ แต่ยังต้องจับคู่กับไส้เดือนอีกตัวเพื่อผสมพันธุ์ การมีพื้นผิวชื้นจึงเพิ่มโอกาสให้เจอกันนอกโพรงได้
ฝนยังอาจมีผลอื่นร่วมด้วย เช่น แรงสั่นสะเทือนของหยดฝนที่กระทบพื้น ซึ่งนักวิจัยพบว่าไส้เดือนตอบสนองต่อแรงสั่นสะเทือนได้ บางชนิดก็ไวต่อภาวะออกซิเจนในดินที่ลดลงกว่าชนิดอื่น จึงไม่มีคำตอบเดียวที่ใช้แทนไส้เดือนทุกชนิดและทุกสภาพดินได้
ทำไมหลายตัวไปไม่ถึงแปลงดินใหม่
ช่วงฝนตกคือโอกาส แต่ถนนไม่ใช่บ้านของมัน หากฝนหยุด แดดออก หรือพื้นคอนกรีตร้อนขึ้น ผิวของไส้เดือนจะแห้งเร็วมาก บางตัวจึงติดอยู่กลางทางและตายก่อนถึงดินชื้นฝั่งถัดไป รถยนต์และจักรยานยิ่งเพิ่มความเสี่ยงบนเส้นทางนี้
ดังนั้นไส้เดือนที่เลื้อยขึ้นถนนไม่ได้กำลังหนีน้ำแบบสัตว์ที่ต้องโผล่พ้นผิวน้ำเพื่อหายใจเสมอไป สำหรับหลายชนิด ฝนทำให้โลกด้านบนชื้นพอที่จะออกเดินทางได้ชั่วคราว ส่วนกรณีดินอมน้ำจนออกซิเจนลดมากก็อาจผลักให้บางชนิดขึ้นมาด้วยเช่นกัน
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
น้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!
เปิด 7 ความสำคัญของเครื่องหมายการค้าจดทะเบียน! ทำไมแบรนด์สินค้าถึงขาดไม่ได้
ประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้ง
น้ำมันหอยทำมาจากอะไร? เปิดความลับเครื่องปรุงคู่ครัวไทย จากหอยนางรมสู่ซอสสีน้ำตาลรสกลมกล่อม
5 มหาอำนาจในประวัติศาสตร์ที่มีผู้เสียชีวิตจากนโยบายรัฐและสงครามมากที่สุด
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
ฟ้าผ่าเปรี้ยง? พุทธอภิวรรณ ประกาศอำลาช่อง 8 ปิดฉาก “ลุยชนข่าว”!
วิวัฒนาการการดูสื่อบันเทิงของคนแต่ละยุค จากทีวีขาวดำสู่สตรีมมิง
แบรนด์รถมอเตอร์ไซค์สัญชาติไทย ที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดแบรนด์หนึ่งของประเทศ
เปิด 5 มหาวิทยาลัยระดับโลกที่มีศิษย์เก่าเป็นมหาเศรษฐีมากที่สุด พร้อมส่องมหาวิทยาลัยดังของไทยที่ปั้นนักธุรกิจแสนล้าน
หวย 1 ธันวาคม 2569 เปิดสถิติย้อนหลัง 20 ปี! เจาะเลขรางวัลที่ 1-เลขท้าย 2 ตัว มีเลขไหนเคยออกซ้ำบ้าง?
ทำไมคนโบราณ “ห้าม” หันหัวรองเท้าเข้าบ้าน ? เผยความเชื่อ และเหตุผลที่มากกว่าเรื่องฮวงจุ้ย
เปิด 7 ความสำคัญของเครื่องหมายการค้าจดทะเบียน! ทำไมแบรนด์สินค้าถึงขาดไม่ได้
ไขปริศนาเกาะลวงตา "Buss Island" จากบันทึกการเดินทางกลางทะเลสู่แผนที่โลกที่ไม่มีอยู่จริง
วิธีรับมือเมื่อไฟลุกกระทะน้ำมันในครัว


