มหาวิทยาลัยพระสงฆ์แห่งแรกของไทย
มหาวิทยาลัยพระสงฆ์แห่งแรกของไทย
“มหาวิทยาลัยพระสงฆ์แห่งแรกของไทย”
ชื่อที่มีข้อมูลทางประวัติศาสตร์รองรับอย่างชัดเจนคือ มหามกุฏราชวิทยาลัย ซึ่งมีจุดเริ่มต้นในบริเวณ วัดบวรนิเวศวิหาร กรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2436 ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 อย่างไรก็ตาม เพื่อความถูกต้อง ควรแยกให้ชัดว่า พ.ศ. 2436 เป็นปีที่ก่อตั้ง “มหามกุฏราชวิทยาลัย” ในฐานะวิทยาลัยสำหรับการศึกษาพระภิกษุสามเณร ส่วนการจัดตั้งในรูป “มหาวิทยาลัยพระพุทธศาสนา” เกิดขึ้นใน พ.ศ. 2488 และเปิดการศึกษาระดับปริญญาตรีใน พ.ศ. 2489
จุดเริ่มต้นเมื่อกว่า 130 ปีก่อน
วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2436 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้จัดตั้งวิทยาลัยขึ้นในบริเวณวัดบวรนิเวศวิหาร และพระราชทานนามว่า “มหามกุฏราชวิทยาลัย” โดยมีพระราชประสงค์ให้เป็นสถานศึกษาสำหรับพระภิกษุสามเณร พร้อมพระราชทานพระราชทรัพย์เพื่อสนับสนุนการดำเนินงานของวิทยาลัย นับเป็นหมุดหมายสำคัญของการพัฒนาการศึกษาพระสงฆ์ไทยในรูปแบบสถาบันสมัยใหม่
ไม่ได้เรียนเฉพาะพระธรรม แต่เน้นวิชาการด้วย
วัตถุประสงค์ดั้งเดิมของมหามกุฏราชวิทยาลัยมีมากกว่าการศึกษาพระปริยัติธรรม โดยมหาวิทยาลัยระบุไว้ 3 ด้าน ได้แก่ เป็นสถานศึกษาของพระภิกษุสามเณร เป็นสถานศึกษาวิชาการทั้งของชาติและต่างประเทศ และเป็นสถานที่เผยแผ่พระพุทธศาสนา แนวคิดนี้ทำให้สถาบันมีบทบาทในการยกระดับการศึกษาของพระสงฆ์ให้มีทั้งความรู้ทางพระพุทธศาสนาและความรู้ทางวิชาการที่กว้างขึ้น
พ.ศ. 2439 รัชกาลที่ 5 เสด็จเปิดมหามกุฏราชวิทยาลัย
วันที่ 26 ตุลาคม พ.ศ. 2439 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จมาเปิดมหามกุฏราชวิทยาลัย และทรงรับสถาบันไว้ในพระบรมราชูปถัมภ์ พร้อมพระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์เพื่อบำรุงกิจการ เหตุการณ์นี้เป็นอีกหมุดหมายสำคัญในประวัติศาสตร์ของสถาบัน และสะท้อนถึงความสำคัญที่พระมหากษัตริย์ทรงมีต่อการพัฒนาการศึกษาของคณะสงฆ์ในเวลานั้น
จุดเปลี่ยนจาก “วิทยาลัย” สู่ “มหาวิทยาลัยพระพุทธศาสนา”
ต่อมาใน พ.ศ. 2488 มหามกุฏราชวิทยาลัยได้พัฒนาสู่การจัดการศึกษาระดับสูงในรูปแบบมหาวิทยาลัย โดยสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ ในฐานะนายกกรรมการมหามกุฏราชวิทยาลัย พร้อมพระเถระ ได้ประกาศจัดตั้ง “สภาการศึกษามหามกุฏราชวิทยาลัย” ขึ้นในรูปมหาวิทยาลัยพระพุทธศาสนา นี่จึงเป็นช่วงเวลาที่ควรใช้เมื่อพูดถึงการเปลี่ยนผ่านจาก “วิทยาลัย” ไปสู่ “มหาวิทยาลัยพระพุทธศาสนา” โดยตรง
พ.ศ. 2489 เริ่มเปิดการศึกษาระดับปริญญาตรี
วันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2489 สภาการศึกษามหามกุฏราชวิทยาลัยเริ่มเปิดการศึกษาแก่พระภิกษุสามเณรในรูปแบบมหาวิทยาลัย โดยมีหลักสูตร ศาสนศาสตรบัณฑิต ระยะเวลา 4 ปี และเปิดเรียนรุ่นแรกในปีเดียวกัน เหตุการณ์นี้ถือเป็นก้าวสำคัญ เพราะเป็นการนำการศึกษาของพระสงฆ์เข้าสู่ระบบการศึกษาระดับปริญญาอย่างเป็นรูปแบบ
จากมหาวิทยาลัยพระพุทธศาสนาสู่มหาวิทยาลัยในปัจจุบัน
สถาบันพัฒนาต่อเนื่องจากยุคของมหามกุฏราชวิทยาลัย ไปสู่ยุคสภาการศึกษามหามกุฏราชวิทยาลัย และต่อมาใน พ.ศ. 2540 มีการตรา พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย พ.ศ. 2540 จัดตั้งเป็น “มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย” ในชื่อที่ใช้ในปัจจุบัน โดยมหาวิทยาลัยระบุว่ามีสถานะเป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ
ปัจจุบันไม่ได้มีเฉพาะพระภิกษุสามเณร
แม้รากฐานของสถาบันจะเกิดจากการจัดการศึกษาสำหรับพระภิกษุสามเณร แต่บทบาทของมหาวิทยาลัยในปัจจุบันครอบคลุมการผลิตบัณฑิต การวิจัย การบริการวิชาการแก่ชุมชน และการทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม อีกทั้งมีการจัดการศึกษาที่เกี่ยวข้องทั้งพระภิกษุสามเณรและนักศึกษาทั่วไป จึงไม่ควรเข้าใจว่ามหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัยในปัจจุบันเป็นสถาบันที่รับเฉพาะพระสงฆ์เท่านั้น
กว่า 130 ปีของประวัติศาสตร์การศึกษาพระสงฆ์ไทย
หากนับจากการก่อตั้งมหามกุฏราชวิทยาลัยใน พ.ศ. 2436 ถึง พ.ศ. 2569 สถาบันมีประวัติยาวนานประมาณ 133 ปี จากจุดเริ่มต้นที่วัดบวรนิเวศวิหาร สู่การเป็นสถาบันอุดมศึกษาที่จัดการเรียนการสอนด้านพระพุทธศาสนาและศาสตร์อื่น ๆ ในปัจจุบัน ประวัติของ มมร. จึงสะท้อนการเปลี่ยนแปลงของระบบการศึกษาพระสงฆ์ไทยตลอดระยะเวลากว่าศตวรรษ
มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย (Mahamakut Buddhist University: MBU) มีรากฐานจาก มหามกุฏราชวิทยาลัย ซึ่งก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2436 ที่วัดบวรนิเวศวิหาร กรุงเทพมหานคร เพื่อเป็นสถานศึกษาของพระภิกษุสามเณร ก่อนพัฒนาเป็น สภาการศึกษามหามกุฏราชวิทยาลัยในรูปมหาวิทยาลัยพระพุทธศาสนาใน พ.ศ. 2488 และเริ่มเปิดการศึกษาระดับปริญญาตรีใน พ.ศ. 2489 จากนั้นจึงได้รับการจัดตั้งเป็นมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัยตามพระราชบัญญัติใน พ.ศ. 2540
เดชคัมภีร์พญาค้างคาว งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขวิ่งเด่น 4 จัดชุดเลขสองตัว-สามตัวมาให้ครบ
มหาทักษา เปิดตารางเลขมงคล งวด 1 ธ.ค. 69 ส่องเลข 5 ตัว จับสลับจัดชุด 2 ตัวท้าย–3 ตัวท้าย
ตารางหวย ปกเขียว งวด 1 ธันวาคม 69
10 เทศบาลนครที่มีประชากรมากที่สุดในไทย 2568 นนทบุรีที่ 1 แต่ 8 ใน 10 เมืองคนลดลง
เซเว่นสแกนจ่ายได้แล้วจริงหรือ? เรื่องที่หลายคนรอมานาน ถึงเวลาไม่ต้องพกเงินสดแล้ว?
ดาราดังเผย "มายะ อิมาโมริ" เผย "ฉันท้องตอนม.ปลาย และพ่อของลูกเป็นคนจีน"
ปิดตา เล่นไล่จับอยู่ดีๆ เกือบตายซะงั้น
ทำไมเงินเก็บก้อนใหญ่จึงหมดไปกับเหตุฉุกเฉิน
จอมขมังเวทย์ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดแนวทางเลขเด็ด แยกเลขเด่นบน-ล่าง พร้อมชุดสามตัว
โพสต์ชีวิตหรูในโซเชียลบอกฐานะการเงินได้แค่ไหน
เกลือและน้ำเย็นช่วยให้ปอกไข่ต้มง่ายขึ้นอย่างไร
พฤติกรรมบนโต๊ะอาหารบอกนิสัยคนได้แค่ไหน
ทำไม "ฝักบัวอาบน้ำ" ถึงต้องทำหน้าแป้นเป็นแผ่นยางซิลิโคนนิ่มๆ ตรงรูน้ำออก?
เสียงความถี่ต่ำเกี่ยวข้องกับความรู้สึกว่ามีผีอยู่ในบ้านเก่าอย่างไร
ทำไม "เข็มทิศเดินป่า" ถึงต้องบรรจุของเหลวใสไว้ภายในตลับเข็มทิศ?
ทำไม "เสาอากาศวิทยุบนหลังคารถยนต์" ถึงต้องมีเส้นลวดพันเป็นเกลียวรอบเสา?




