"มือพระพุทธเจ้า" ผลไม้รูปร่างแปลกที่ธรรมชาติสร้างขึ้น

   ถ้าเห็นผลไม้สีเหลืองสดที่มีส่วนยื่นออกมาเป็นแฉกยาว ๆ หลายแฉก บางคนอาจคิดว่าเป็น มือของคน หรือของประดับมากกว่าจะเป็นผลไม้จริง ๆ
แต่สิ่งนี้มีอยู่จริง และมีชื่อว่า “มือพระพุทธเจ้า” หรือ Buddha’s Hand เป็นส้มชนิดหนึ่งที่มีรูปร่างโดดเด่นจนแทบไม่มีผลไม้ชนิดใดเหมือน

   มือพระพุทธเจ้าคืออะไร?
มือพระพุทธเจ้าเป็นสายพันธุ์หนึ่งของ ส้มมือพระพุทธเจ้า (Citrus medica var. sarcodactylis) ซึ่งอยู่ในกลุ่มเดียวกับส้มโอ มะนาว และส้มชนิดต่าง ๆ
แต่จะมีจุดเด่นที่สุดอยู่ที่ รูปร่างของผลที่แบ่งออกเป็นพูยาว ๆ คล้ายนิ้วมือ บางผลมีนิ้วจำนวนมากจนดูเหมือนมือที่กำลังแบออก จึงเป็นที่มาของชื่อ “Buddha’s Hand”

   เมื่อผลสุกจะมีสีเหลืองสด ส่วนรูปร่างของแต่ละผลอาจแตกต่างกัน บางผลมีนิ้วสั้น บางผลยาว และบางผลแยกออกเป็นแฉกจำนวนมาก

   ทำไมผลถึงมีรูปร่างเหมือนนิ้ว?
ความแปลกนี้เกิดจากลักษณะการเจริญเติบโตของผล ซึ่งพูของผลส้มชนิดนี้จะยืดยาวและแยกออกจากกัน แทนที่จะรวมกันเป็นผลกลมเหมือนส้มทั่วไป
จึงทำให้กลายเป็นรูปร่างคล้ายนิ้วมือ ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของสายพันธุ์

   ส้มชนิดนี่กินได้ไหม?
คำตอบคือ กินได้ค่ะ แต่ ไม่ได้กินเหมือนส้มทั่วไป ส้มมือพระพุทธเจ้า มีเปลือกหนาและแทบไม่มีเนื้อฉ่ำน้ำกับถุงน้ำแบบส้มทั่วไป จึงมักนำส่วนเปลือกไปใช้มากกว่า โดยเปลือกมีกลิ่นหอมจากน้ำมันหอมระเหย จึงสามารถนำไปใช้ แต่งกลิ่นอาหาร เครื่องดื่ม ขนม และนำไปทำเปลือกเชื่อมหรือใช้เป็นส่วนประกอบในการปรุงอาหาร ได้ บางคนยังนำเปลือกไปขูดเป็นผิวส้ม เพื่อเพิ่มกลิ่นหอมให้กับอาหารและขนมอีกด้วย

   ทำไมจึงมีความเกี่ยวข้องกับพระพุทธเจ้า และมือพระพุทธเจ้า?
ชื่อ “มือพระพุทธเจ้า” เชื่อมโยงกับรูปร่างของผลที่มีลักษณะคล้ายมือหรือนิ้วมือ และในวัฒนธรรมเอเชียบางพื้นที่ โดยเฉพาะจีนและญี่ปุ่น ผลชนิดนี้มีความเกี่ยวข้องกับความเป็นสิริมงคลและการนำไปใช้ในพิธีหรือการประดับ จึงไม่ได้มีความน่าสนใจเพียงแค่รูปร่างเท่านั้น แต่ยังมีเรื่องราวทางวัฒนธรรมอยู่เบื้องหลังด้วย

   ผลไม้ที่เหมือนของประดับมากกว่าผลไม้
ธรรมชาติสร้างผลไม้ไว้หลากหลายรูปแบบ ตั้งแต่ผลกลม ผลยาว ไปจนถึงผลที่มีรูปร่างคล้ายมือมนุษย์
“มือพระพุทธเจ้า” จึงเป็นอีกหนึ่งผลไม้ที่เห็นเพียงครั้งแรกก็จำได้ เพราะรูปร่างของมันแตกต่างจากส้มทั่วไปอย่างชัดเจน