ทำไมกินปลาร้าแล้วจึงไม่ท้องเสีย
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
ส้มตำปลาร้าจานหนึ่งส่งกลิ่นหอมตั้งแต่ยังไม่ทันยกถึงโต๊ะ หลายคนกินเป็นประจำโดยไม่มีปัญหา แต่เมื่อรู้ว่าปลาร้าทำจากปลาที่นำไปหมักไว้เป็นเวลานาน ก็อาจสงสัยว่าทำไมจึงกินได้โดยไม่ท้องเสีย
คำตอบคือ ปลาร้าเป็นอาหารหมักที่อาศัยเกลือและกระบวนการหมักช่วยยับยั้งจุลินทรีย์บางชนิด และปลาร้าที่เรากินอาจผ่านความร้อนมาแล้วด้วย จึงไม่จำเป็นต้องทำให้ท้องเสียทุกครั้ง แต่การกินแล้วไม่มีอาการไม่ได้ยืนยันว่าปลาร้าทุกชนิดปลอดภัย โดยเฉพาะปลาร้าดิบที่อาจมีเชื้อโรคหรือตัวอ่อนพยาธิปนเปื้อน
ปลาอยู่ในไหได้อย่างไรโดยไม่เน่าเสียเหมือนปลาสด?
ปลาร้าทั่วไปทำจากปลาผสมเกลือ แล้วหมักร่วมกับข้าวคั่วหรือรำข้าว เกลือช่วยดึงน้ำออกจากเนื้อปลาและทำให้จุลินทรีย์ก่อโรคหรือจุลินทรีย์ที่ทำให้อาหารเสียหลายชนิดเติบโตได้ยากขึ้น ระหว่างนั้นจุลินทรีย์ที่ทนเค็มและเอนไซม์จะช่วยย่อยส่วนประกอบของปลา เกิดเป็นกลิ่น รส และเนื้อสัมผัสเฉพาะตัว
กลิ่นแรงของปลาร้าจึงเป็นส่วนหนึ่งของการหมัก ไม่ได้หมายความว่าเสียเสมอไป ในทางกลับกัน การมีกลิ่นตามปกติก็ไม่ได้รับประกันว่าไม่มีสิ่งปนเปื้อน เพราะเชื้อโรคและพยาธิมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า
งานศึกษาที่ตีพิมพ์ในปี 2025 ตรวจตัวอย่างปลาร้าที่หมักจากปลาน้ำจืด เกลือ และข้าวคั่ว ณ เดือนที่ 1 และเดือนที่ 6 พบว่าชนิดของแบคทีเรียและราเปลี่ยนไปตามระยะหมัก และพบปริมาณราในตัวอย่างสูงกว่าเกณฑ์แนวทางสำหรับปลาร้า ผลนี้ไม่ได้บอกว่าปลาร้าทุกไหมีคุณภาพเหมือนกัน แต่แสดงให้เห็นว่าอาหารหมักยังต้องใส่ใจความสะอาดและการผลิต
กินแล้วไม่ท้องเสีย แปลว่าปลอดภัยหรือเปล่า?
ยังบอกไม่ได้ เพราะอาหารแต่ละครั้งอาจมีเชื้อปนเปื้อนต่างกัน ทั้งชนิดและปริมาณที่ได้รับ รวมถึงสภาพร่างกายของผู้กินก็มีผลต่อการเกิดอาการ บางคนจึงกินแล้วสบายดี ขณะที่อีกคนอาจป่วยจากอาหารมื้อเดียวกันได้ และการเคยกินโดยไม่ป่วยก็ไม่ได้เป็นหลักฐานว่าร่างกายมีภูมิคุ้มกันต่อปลาร้าดิบ
อีกเรื่องที่ดูจากอาการท้องเสียอย่างเดียวไม่ได้คือพยาธิใบไม้ตับ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาระบุว่า ผู้ติดพยาธิบางรายอาจไม่มีอาการผิดปกติ ส่วนกรมควบคุมโรคเตือนว่าปลาน้ำจืดเกล็ดขาวที่นำมาปรุงดิบหรือสุก ๆ ดิบ ๆ รวมถึงปลาร้าดิบ อาจเป็นทางรับตัวอ่อนพยาธิได้ การติดเชื้อเรื้อรังเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคท่อน้ำดีและมะเร็งท่อน้ำดี
กินปลาร้าอย่างไรให้สบายใจกว่าเดิม
เลือกปลาร้าที่ผลิตสะอาดและปรุงสุกด้วยความร้อนก่อนกิน หากซื้อแบบปรุงสุกบรรจุขวด ให้ดูฉลาก เลขสารบบอาหาร วันหมดอายุ และสภาพบรรจุภัณฑ์ แล้วเก็บตามคำแนะนำบนฉลาก ส่วนปลาร้าที่ยังไม่สุกควรนำไปต้มให้สุกทั่วถึงก่อนนำมาทำส้มตำหรืออาหารอื่น อย่าอาศัยความเค็ม การหมักนาน น้ำมะนาว หรือพริกแทนการปรุงด้วยความร้อน
ควรใช้ช้อนและภาชนะสะอาด ไม่ใช้ปะปนกับของดิบ และระวังการปนเปื้อนซ้ำหลังปรุงสุก ปลาร้ายังมีเกลือค่อนข้างมาก จึงควรใส่แต่พอดีและนับรวมกับเครื่องปรุงเค็มอื่นในมื้อเดียวกัน
ถ้าเคยกินปลาน้ำจืดดิบหรือปลาร้าดิบเป็นประจำ สามารถปรึกษาแพทย์เรื่องการตรวจพยาธิได้ แม้ไม่มีอาการ ส่วนผู้ที่มีอาการผิดปกติ เช่น ปวดท้องนาน น้ำหนักลด ตัวเหลืองหรือตาเหลือง ควรไปพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุ
ปลาร้าจึงยังเป็นส่วนหนึ่งของอาหารจานโปรดได้ เพียงเลือกแหล่งที่น่าเชื่อถือและกินแบบปรุงสุก ก็ช่วยลดความเสี่ยงโดยไม่ต้องเลิกกินรสชาติที่คุ้นเคย
เลขแม่นบน งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดชุดเลขบน เน้นเลขวงกลม พร้อมโพยสองตัวและสามตัว
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
ส่องก่อนใคร ปฏิทินจีนกับเลขปฏิทิน งวด 1 ธันวาคม 2569 นี้
James Bond คนใหม่
สุดหักมุม! หนูน้อยแต่งนิทานส่งครู เลี้ยงกบอย่างดี ก่อนเฉลยจุดจบเป็น “อ่อมกบ” ทำโซเชียลฮาลั่น
หวยลาววันนี้ 18 พฤศจิกายน 2569 เปิดแนวทางเลขเด่น 5-6 ส่องชุด 2 ตัว 3 ตัว พร้อมเลขน่าจับตา
ทำไมหลังคาเรือนไทยจึงสูงชันและมีชายคายื่นยาว
สารหนูเป็นอันตรายต่อร่างกายมากแค่ไหน
น้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!
หม้อหุงข้าวไฟฟ้ารู้ได้อย่างไรว่าเมื่อไรควรเปลี่ยนเป็นโหมดอุ่น
ทำไมคนไทยสมัยก่อนจึงใช้ใบตองและใบบัวห่ออาหาร
โตโยต้าเตรียมเปิดตัว "GRMN Corolla" รุ่นพิเศษจำนวนจำกัด






