งาวอลรัสเป็นเขาหรือฟัน?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ภาพวอลรัสนอนนิ่งอยู่บนแผ่นน้ำแข็งมักทำให้สายตาไปหยุดที่งาคู่ยาวก่อนเสมอ มันขาว แข็ง และยื่นลงมาจนดูเหมือนอาวุธที่ติดมากับกะโหลก บางตัวมีงายาวเกือบแตะพื้นน้ำแข็ง จึงไม่แปลกที่หลายคนจะเรียกมันว่าเขา หรือคิดว่าเป็นอวัยวะพิเศษสำหรับต่อสู้โดยเฉพาะ

แต่ถ้าดูใกล้ใบหน้าวอลรัส จะเห็นว่างาอยู่ในตำแหน่งเดียวกับฟันขนาดใหญ่ และรายล้อมด้วยหนวดแข็งจำนวนมาก หนวดเหล่านี้ไวต่อการสัมผัส ใช้สำรวจพื้นทะเลที่ขุ่นมัวซึ่งสายตามองเห็นได้ไม่ดี

งาคู่ยาวคือฟันเขี้ยวบน

คำตอบคือ งาวอลรัสเป็นฟัน ไม่ใช่เขา โดยเป็นฟันเขี้ยวบนที่ยืดยาวผิดจากฟันเขี้ยวของสัตว์ทั่วไป ทั้งตัวผู้และตัวเมียมีงา และฟันคู่นี้งอกต่อเนื่องตลอดชีวิต ข้อมูลของ Alaska Department of Fish and Game ระบุชัดว่างาเป็นฟันเขี้ยวบนยาวที่มีในวอลรัสทั้งสองเพศ ส่วน NOAA ระบุว่างาของมันยาวได้ถึงราว 3 ฟุต หรือประมาณ 91 เซนติเมตร

คำว่า “เขา” มักทำให้นึกถึงชั้นเคราตินที่หุ้มแกนกระดูกอย่างเขาแรดหรือเขาวัว แต่งาวอลรัสเป็นเนื้อฟันสีงาช้าง จึงอยู่ในกลุ่มเดียวกับงาของช้างในแง่ที่ว่าเป็นฟันซึ่งขยายขนาดเป็นพิเศษ ไม่ใช่กระดูกงอกแยกชิ้นจากกะโหลก

ไม่ได้มีไว้สู้กับศัตรูอย่างเดียว

งามีประโยชน์เชิงกลไกจริง วอลรัสใช้ปักหรือเกี่ยวกับขอบน้ำแข็งและโขดหินเพื่อช่วยดึงลำตัวหนักมากขึ้นจากน้ำ นอกจากนี้ยังใช้ขยับน้ำแข็งให้เกิดช่องสำหรับดำน้ำ และใช้ป้องกันตัวเมื่อเผชิญผู้ล่า อย่างไรก็ตาม งานที่ใช้เป็นประจำที่สุดกลับเกี่ยวกับสังคมในฝูง

วอลรัสใช้ชูงา ขู่ และวัดขนาดกันเพื่อแสดงลำดับอำนาจ โดยเฉพาะช่วงผสมพันธุ์ ตัวผู้ที่มีงาใหญ่กว่ามักได้เปรียบในการข่มคู่แข่ง หากขนาดสูสีกัน การปะทะอาจเกิดขึ้นได้ งาจึงทำหน้าที่ทั้งเป็นเครื่องมือพยุงตัว อาวุธป้องกันตัว และสัญญาณบอกสถานะในคราวเดียว

เรื่องขุดหอยที่เล่าต่อกันมา ต้องแก้ใหม่

ความเข้าใจที่ว่าวอลรัสใช้ทงาขุดคุ้ยหอยจากพื้นทะเลนั้นไม่ตรงกับข้อมูลปัจจุบัน หน่วยงานรัฐอะแลสการะบุว่าวอลรัสไม่ได้ใช้ทงาขุดหาอาหารบนพื้นทะเล มันใช้หนวดที่ไวต่อสัมผัสค้นหาหอย หอยทาก หนอน และสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังอื่นใต้ตะกอนแทน

เมื่อเจอเหยื่อ วอลรัสอาศัยลิ้นอันทรงพลังดึงกลับอย่างรวดเร็วจนเกิดแรงดูด ดูดส่วนเนื้ออ่อนออกจากเปลือกหอย แล้วปล่อยเปลือกตกกลับลงพื้นทะเล ภาพงาอยู่ใกล้พื้นทรายจึงอาจทำให้เข้าใจว่าใช้ขุด แต่ตัวค้นหาอาหารหลักคือหนวดและปาก ไม่ใช่งา

ดังนั้น หากต้องเลือกเพียงคำเดียว งาวอลรัสคือฟันเขี้ยวบนที่ยาวต่อเนื่อง หน้าที่เด่นของมันไม่ได้จำกัดอยู่ที่การต่อสู้ แต่ยังช่วยพาร่างใหญ่ขึ้นสู่ผิวน้ำแข็ง และบอกสถานะของเจ้าของในฝูง ส่วนการตามหาหอยใต้ทะเล เป็นงานละเอียดที่วอลรัสฝากไว้กับหนวดและแรงดูดจากลิ้นมากกว่า