ตาเหลืองแบบไหนไม่ควรรอดูอาการและควรไปพบแพทย์

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ถ้าส่องกระจกแล้วเห็น ตาขาวเริ่มเหลือง อย่าเพิ่งคิดว่าเป็นเพราะนอนน้อยหรือใช้จอนาน เพราะ “ตาเหลือง” ที่เห็นชัดบริเวณตาขาวอาจเป็นอาการของภาวะตัวเหลืองจากบิลิรูบินสะสม ซึ่งเกี่ยวข้องได้ตั้งแต่ตับอักเสบ นิ่วหรือการอุดตันของท่อน้ำดี ไปจนถึงปัญหาเม็ดเลือดบางชนิด

คำตอบสั้นที่สุดคือ ตาขาวเหลืองขึ้นใหม่ในผู้ใหญ่ ควรไปพบแพทย์ภายในวันเดียวกันหรือเร็วที่สุด แม้ยังไม่ปวดท้องและยังใช้ชีวิตได้ตามปกติ เพราะอาการภายนอกอย่างเดียวบอกสาเหตุไม่ได้ ต้องอาศัยการซักประวัติ ตรวจร่างกาย และมักตรวจเลือดดูค่าตับกับบิลิรูบิน

สังเกตให้ถูก จุดที่เหลืองคือ “ตาขาว” ไม่ใช่แค่ตาล้า

ตาแดง แสบตา หรือมีปื้นนูนเหลืองเล็ก ๆ เฉพาะมุมตา อาจเป็นปัญหาที่ผิวตาหรือตาแห้งได้ แต่ถ้าส่วนขาวของลูกตาเหลืองเป็นบริเวณกว้าง หรือเหลืองทั้งสองข้างร่วมกับผิวเหลือง นั่นเข้าข่ายตัวเหลืองมากกว่า ไม่ควรวินิจฉัยเองจากรูปในอินเทอร์เน็ต

อาหารสีเหลืองอย่างฟักทองหรือแครอตมาก ๆ อาจทำให้ผิวออกเหลืองส้มได้ แต่โดยทั่วไป ไม่ทำให้ตาขาวเหลือง จุดนี้ช่วยแยกคร่าว ๆ ได้พอสมควร

ไปพบแพทย์เร็วเป็นพิเศษเมื่อมีอาการร่วมเหล่านี้

• ปัสสาวะสีเข้มคล้ายชา หรืออุจจาระซีดขาวเทา

• คันตามตัวมาก เบื่ออาหาร คลื่นไส้ อาเจียน อ่อนเพลียผิดปกติ

• ปวดชายโครงขวาหรือปวดท้องส่วนบน

• มีไข้ หนาวสั่น น้ำหนักลดโดยไม่ได้ตั้งใจ

• ตาและผิวเหลืองชัดขึ้นภายในไม่กี่วัน

ชุดอาการปัสสาวะเข้ม อุจจาระซีด และคันร่วมกับตัวเหลือง อาจเกิดได้เมื่อการไหลของน้ำดีมีปัญหา เช่น นิ่วไปอุดท่อน้ำดี จึงไม่ใช่อาการที่ควรรอดูเองหลายวัน

แบบไหนควรไปห้องฉุกเฉินทันที

ถ้าตาเหลืองร่วมกับ ไข้หรือหนาวสั่น ปวดท้องรุนแรงหรือปวดมากขึ้น อาเจียนจนดื่มน้ำไม่ได้ ซึม สับสน หายใจลำบาก เป็นลม หรือเลือดออกง่ายผิดปกติ ให้ไปห้องฉุกเฉินทันที อาการเหล่านี้อาจสัมพันธ์กับการติดเชื้อ การอักเสบ หรือการอุดตันที่ต้องประเมินเร่งด่วน

สำหรับทารกแรกเกิด การเหลืองเป็นเรื่องที่พบได้ แต่เวลาที่เริ่มเหลือง ระดับความเหลือง และอายุของเด็กมีความสำคัญมาก หากเด็กเหลืองมากขึ้น ดูดนมน้อย ซึม ร้องเสียงแหลม หรือมีไข้ ให้พาไปพบแพทย์ทันที ไม่ใช้เกณฑ์เดียวกับผู้ใหญ่

ก่อนไปตรวจควรเตรียมอะไร

จดวันที่เริ่มตาเหลือง สีปัสสาวะและอุจจาระ อาการปวดหรือไข้ รวมถึงรายชื่อยา อาหารเสริม สมุนไพร และแอลกอฮอล์ที่ใช้ช่วงก่อนหน้า อย่าหยุดยาประจำเอง เว้นแต่แพทย์แนะนำ และอย่าพยายาม “ล้างตับ” ด้วยผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เพราะบางชนิดอาจกระทบตับเพิ่มได้

สรุปคือ ตาขาวเหลืองขึ้นใหม่ควรตรวจ ไม่ต้องรอให้เหลืองทั้งตัว และถ้ามีไข้ ปวดท้องรุนแรง ปัสสาวะเข้ม อุจจาระซีด หรืออาการทรุด ให้ไปโรงพยาบาลทันที การรู้สาเหตุเร็วสำคัญกว่าการเดาว่าเหลืองเพราะพักผ่อนน้อยหรือไม่