ประเทศอันดับหนึ่งในเอเชีย ที่ติดหนี้ประเทศจีนจำนวนมากที่สุด

ประเทศในเอเชียที่ติดหนี้ประเทศจีนมากที่สุด

จีนกลายเป็นหนึ่งในเจ้าหนี้รายสำคัญของประเทศกำลังพัฒนาในเอเชีย
ในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา โดยเฉพาะการให้เงินกู้เพื่อก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐาน
เช่น รถไฟ ถนน ท่าเรือ โรงไฟฟ้า และโครงการพลังงาน การจัดอันดับต่อไปนี้
พิจารณาจาก ยอดหนี้ภาครัฐที่ค้างอยู่กับจีนเป็นหลัก ไม่ใช่มูลค่าการลงทุนของจีนทั้งหมด
เพราะเงินลงทุน การร่วมทุน และเงินกู้เป็นคนละประเภทกัน

ปากีสถาน — ประมาณ 22.38 พันล้านดอลลาร์

ปากีสถานเป็นประเทศในเอเชียที่มี ยอดหนี้ภาครัฐต่อจีนสูงที่สุด
ในกลุ่มประเทศที่มีข้อมูลเปรียบเทียบได้ โดยข้อมูลของธนาคารโลกระบุว่า ณ สิ้นปี 2024
ปากีสถานมีหนี้ที่ค้างอยู่กับเจ้าหนี้จีนประมาณ 22.38 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ
หรือคิดเป็นเงินไทยประมาณ 8 แสนล้านบาท หากใช้อัตราแลกเปลี่ยนคร่าว ๆ
ที่ 36 บาทต่อดอลลาร์ ตัวเลขนี้สูงกว่าประเทศอันดับถัดไปหลายเท่า

สาเหตุสำคัญมาจากความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจระหว่างปากีสถานกับจีนที่แน่นแฟ้น
โดยเฉพาะโครงการ China–Pakistan Economic Corridor หรือ CPEC
ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของโครงการ Belt and Road Initiative ของจีน
โครงการดังกล่าวครอบคลุมทั้งโรงไฟฟ้า ถนน ระบบขนส่ง และโครงสร้างพื้นฐานอื่น ๆ
นอกจากนี้ จีนยังเป็นหนึ่งในแหล่งเงินทุนสำคัญที่ช่วยให้ปากีสถาน
สามารถดำเนินโครงการโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ได้

อย่างไรก็ตาม คำว่า “หนี้จีน” ในกรณีปากีสถานไม่ได้หมายความว่า
เงินทั้งหมดเป็นเงินกู้รัฐบาลจีนโดยตรง เพราะโครงสร้างทางการเงิน
มีทั้งเงินกู้จากสถาบันการเงินของจีน สินเชื่อเพื่อโครงการ และภาระทางการเงินประเภทอื่น
ดังนั้นตัวเลขหนี้จึงควรอ่านควบคู่กับวิธีการจัดประเภทของแต่ละฐานข้อมูล

ลาว — ประมาณ 5.24 พันล้านดอลลาร์

ลาวมีหนี้ต่อจีนประมาณ 5.24 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ณ สิ้นปี 2024
แม้จำนวนเงินจะน้อยกว่าปากีสถานอย่างมาก แต่หากพิจารณา
เมื่อเทียบกับขนาดเศรษฐกิจของลาว สถานการณ์กลับมีความสำคัญอย่างมาก
เพราะเศรษฐกิจลาวมีขนาดเล็กกว่าปากีสถานหลายเท่า ทำให้หนี้ที่มีต่อจีน
มีน้ำหนักสูงต่อฐานะทางการเงินของประเทศ

เงินกู้จากจีนมีส่วนเกี่ยวข้องกับโครงการโครงสร้างพื้นฐานหลายประเภท
โดยเฉพาะโครงการ รถไฟลาว–จีน ซึ่งเชื่อมโยงลาวกับจีนและเป็นส่วนหนึ่ง
ของยุทธศาสตร์การพัฒนาให้ลาวเปลี่ยนจากประเทศที่ไม่มีทางออกทะเล
ไปสู่ศูนย์กลางการเชื่อมโยงทางบกของภูมิภาค นอกจากนี้ยังมีโครงการด้านพลังงาน
และโครงสร้างพื้นฐานอื่น ๆ ที่ได้รับเงินทุนจากจีน

กรณีของลาวจึงเป็นตัวอย่างที่ดีว่าการดูเพียง “จำนวนเงินที่เป็นหนี้” อาจไม่เพียงพอ
ประเทศหนึ่งอาจมีหนี้จีนเพียงไม่กี่พันล้านดอลลาร์ แต่ถ้าเศรษฐกิจมีขนาดเล็ก
หนี้ดังกล่าวก็อาจสร้างภาระต่อรายได้ของรัฐบาล
และความสามารถในการชำระหนี้ได้สูงกว่าประเทศที่มีหนี้จำนวนมากกว่า

กัมพูชา — ประมาณ 4.07 พันล้านดอลลาร์

กัมพูชามีหนี้ภาครัฐต่อจีนประมาณ 4.07 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ณ สิ้นปี 2024
ทำให้จีนเป็นหนึ่งในเจ้าหนี้ต่างประเทศที่สำคัญที่สุดของกัมพูชา
ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจระหว่างสองประเทศขยายตัวอย่างรวดเร็วในช่วงหลายปีที่ผ่านมา
โดยจีนมีบทบาททั้งด้านการค้า การลงทุน และการจัดหาเงินทุนสำหรับโครงสร้างพื้นฐาน

เงินทุนจากจีนถูกนำไปใช้กับโครงการจำนวนมาก เช่น ถนน สะพาน ระบบไฟฟ้า
และโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคม ซึ่งช่วยสนับสนุนการพัฒนาเศรษฐกิจของกัมพูชา
และเพิ่มการเชื่อมโยงระหว่างพื้นที่ต่าง ๆ ภายในประเทศ ขณะเดียวกัน
กัมพูชาก็ได้รับเงินลงทุนโดยตรงจากภาคเอกชนจีนจำนวนมาก ซึ่งไม่ควรนำมารวมกับตัวเลขหนี้รัฐบาล

ในช่วงหลัง กัมพูชาพยายามกระจายแหล่งเงินทุนระหว่างประเทศมากขึ้น
และข้อมูลปี 2024 สะท้อนว่าบทบาทของผู้ให้กู้รายอื่น เช่น ธนาคารโลก
มีความสำคัญเพิ่มขึ้น ดังนั้นแม้จีนยังเป็นเจ้าหนี้รายสำคัญ แต่การพึ่งพาเงินทุนจากจีน
ไม่ได้หมายความว่าโครงการพัฒนาทั้งหมดของกัมพูชาจะได้รับเงินจากจีนเพียงประเทศเดียว

ศรีลังกา — ประมาณ 4–5 พันล้านดอลลาร์

ศรีลังกาเป็นอีกประเทศหนึ่งที่มีภาระหนี้ต่อจีนในระดับสูง โดยตัวเลขอาจแตกต่างกัน
ตามวิธีการนับหนี้และประเภทของสถาบันเจ้าหนี้ ตัวเลขที่ใช้กันในรายงาน
เกี่ยวกับการปรับโครงสร้างหนี้อยู่ที่ประมาณ 4–5 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ
และจีนถือเป็นหนึ่งในเจ้าหนี้ทวิภาคีที่สำคัญที่สุดของศรีลังกา

ศรีลังกาได้รับเงินทุนจากจีนสำหรับโครงการโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่หลายแห่ง
ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา รวมถึงโครงการด้านท่าเรือ ถนน พลังงาน
และการพัฒนาเมือง อย่างไรก็ตาม ปัญหาของศรีลังกาไม่ได้เกิดจากหนี้จีนเพียงประเทศเดียว
ประเทศยังมีหนี้ต่อเจ้าหนี้รายอื่น รวมถึงพันธบัตรรัฐบาลระหว่างประเทศและสถาบันการเงินพหุภาคีด้วย

วิกฤตเศรษฐกิจของศรีลังกาในปี 2022 ทำให้ประเทศผิดนัดชำระหนี้ต่างประเทศ
และต้องเข้าสู่กระบวนการปรับโครงสร้างหนี้กับเจ้าหนี้หลายฝ่าย
ต่อมาศรีลังกาและจีนสามารถบรรลุข้อตกลงเกี่ยวกับการปรับโครงสร้างหนี้บางส่วน
ซึ่งช่วยลดแรงกดดันด้านการชำระหนี้ในระยะสั้น

มองโกเลีย — ประมาณ 2.12 พันล้านดอลลาร์

มองโกเลียมีหนี้ทวิภาคีต่อจีนประมาณ 2.12 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ณ สิ้นปี 2024
แม้จำนวนนี้จะอยู่ในระดับต่ำกว่าปากีสถาน ลาว และกัมพูชาอย่างชัดเจน
แต่จีนมีความสำคัญต่อเศรษฐกิจมองโกเลียมากกว่าการเป็นเจ้าหนี้เพียงอย่างเดียว
เนื่องจากจีนเป็นคู่ค้ารายใหญ่และเป็นตลาดสำคัญสำหรับสินค้าส่งออกของมองโกเลีย

เศรษฐกิจมองโกเลียพึ่งพาทรัพยากรธรรมชาติอย่างมาก โดยเฉพาะถ่านหินและแร่ธาตุ
และจีนเป็นตลาดสำคัญสำหรับการส่งออกสินค้ากลุ่มดังกล่าว ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจ
จึงมีลักษณะเชื่อมโยงกันทั้งด้านการค้า การลงทุน และการเงิน