โควิดปี 2569: NB.1.8.1 ยังเป็นสายพันธุ์หลัก อาการไหนควรระวัง

ถ้าพูดถึง “โควิด-19” หลายคนอาจรู้สึกว่าเป็นเรื่องไกลตัว หรือเป็นเรื่องที่เราชินชาไปแล้ว เพราะชีวิตประจำวันกลับเข้าสู่ภาวะปกติอย่างเต็มรูปแบบ แต่ในทางระบาดวิทยา ไวรัสชนิดนี้ยังไม่หยุดวิวัฒนาการ และประเทศไทยยังพบผู้ป่วยอย่างต่อเนื่องตามแนวโน้มของโรคติดเชื้อทางเดินหายใจ

คำถามสำคัญคือ โควิดสายพันธุ์หลักในไทยตอนนี้คืออะไร รุนแรงขึ้นหรือไม่ และมีอาการแบบไหนที่เราควรระวัง?

NB.1.8.1 ยังเป็นสายพันธุ์หลักที่เฝ้าระวังในไทย

ข้อมูลที่กรมควบคุมโรคเผยแพร่เมื่อวันที่ 1 กันยายน 2569 ระบุว่า สายพันธุ์หลักที่เฝ้าระวังในประเทศไทยขณะนี้คือโอมิครอนสายพันธุ์ย่อย NB.1.8.1 ตรวจพบ 524 ราย หรือคิดเป็นร้อยละ 50.14 ของตัวอย่างที่นำมาถอดรหัสพันธุกรรม

NB.1.8.1 เป็นสายพันธุ์ลูกหลานของ JN.1 โดยมีต้นกำเนิดจากสายพันธุ์ XDV.1.5.1 องค์การอนามัยโลกจัดให้เป็นสายพันธุ์ที่ต้องติดตาม หรือ Variant Under Monitoring ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2568

แม้สายพันธุ์นี้มีการกลายพันธุ์ที่อาจช่วยให้แพร่กระจายและหลบหลีกภูมิคุ้มกันได้ดีขึ้น แต่ข้อมูลที่มีอยู่ยังไม่พบหลักฐานว่า NB.1.8.1 ทำให้เกิดโรครุนแรงกว่าสายพันธุ์ที่ระบาดก่อนหน้า

อาการคล้ายโรคทางเดินหายใจทั่วไป

อาการของโควิด-19 ที่พบในปัจจุบันส่วนใหญ่เป็นอาการของระบบทางเดินหายใจ ได้แก่

• ไข้

• ไอ

• เจ็บคอ

• มีน้ำมูก

• ปวดศีรษะ

• ปวดเมื่อยตามตัว

• อ่อนเพลีย

อาการเหล่านี้คล้ายกับไข้หวัดและโรคติดเชื้อทางเดินหายใจชนิดอื่น จึงไม่สามารถดูจากอาการเพียงอย่างเดียวแล้วสรุปได้ว่าเป็นโควิด-19 หรือเป็นสายพันธุ์ใด

ส่วนคำบอกเล่าเรื่องอาการเจ็บคอรุนแรงคล้ายถูกใบมีดบาด หรือ “razor-blade throat” ที่แพร่หลายในต่างประเทศ ยังไม่ใช่อาการเฉพาะที่ได้รับการยืนยันว่าเกิดจาก NB.1.8.1 โดยตรง ผู้ติดเชื้อแต่ละคนจึงอาจมีอาการและระดับความรุนแรงแตกต่างกัน

ไม่พบหลักฐานว่ารุนแรงขึ้น แต่กลุ่มเสี่ยงยังต้องระวัง

จากข้อมูลเฝ้าระวังในประเทศไทย ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีอาการคล้ายไข้หวัดทั่วไป และยังไม่พบหลักฐานว่าสายพันธุ์ NB.1.8.1 ทำให้ความรุนแรงของโรคเพิ่มขึ้น

อย่างไรก็ตาม คำว่า “ไม่รุนแรงขึ้น” ไม่ได้หมายความว่าโควิด-19 ปลอดภัยสำหรับทุกคน โดยเฉพาะ กลุ่ม 608 ได้แก่ ผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป หญิงตั้งครรภ์ตั้งแต่อายุครรภ์ 12 สัปดาห์ขึ้นไป และผู้มีโรคเรื้อรังบางกลุ่ม ซึ่งมีโอกาสเกิดอาการรุนแรงมากกว่าคนทั่วไป

เด็กเล็ก โดยเฉพาะเด็กอายุต่ำกว่า 1 ปี ผู้มีภูมิคุ้มกันต่ำ และผู้ที่อาการทรุดลง ก็เป็นกลุ่มที่ควรได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิดเช่นกัน

หากมีอาการควรทำอย่างไร?

หากเริ่มมีไข้ ไอ เจ็บคอ หรือน้ำมูก ควรพักผ่อนให้เพียงพอ ลดการใกล้ชิดกับผู้อื่น และสวมหน้ากากเมื่อจำเป็นต้องอยู่ร่วมกับคนในบ้านหรือออกไปยังพื้นที่สาธารณะ โดยเฉพาะเมื่อต้องพบผู้สูงอายุและผู้มีโรคประจำตัว

การตรวจ ATK สามารถช่วยคัดกรองเบื้องต้นได้ แต่ผลตรวจลบไม่ได้ตัดโอกาสการติดเชื้อทั้งหมด โดยเฉพาะหากตรวจเร็วเกินไปหรือเก็บตัวอย่างไม่ถูกต้อง หากยังมีอาการหรือมีประวัติเสี่ยง ควรตรวจซ้ำตามคำแนะนำของชุดตรวจหรือเข้ารับการประเมินจากสถานพยาบาล

กรมควบคุมโรคแนะนำว่า หากอาการไม่ดีขึ้นภายใน 1–2 วัน ควรพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสม ส่วนผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงควรติดต่อสถานพยาบาลตั้งแต่เนิ่น ๆ เพราะแพทย์ต้องพิจารณาการใช้ยาต้านไวรัสตามปัจจัยเสี่ยง ความรุนแรงของอาการ ระยะเวลาที่เริ่มป่วย และข้อห้ามใช้ยาของแต่ละคน

สิ่งสำคัญคือไม่ประมาทและไม่ตื่นตระหนก

โควิด-19 ยังคงพบผู้ป่วยอย่างต่อเนื่องและมีแนวโน้มเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาล แต่การพบสายพันธุ์ย่อยใหม่ไม่ได้หมายความว่าโรคจะรุนแรงขึ้นเสมอไป

สำหรับคนทั่วไป สิ่งสำคัญไม่ใช่การจดจำชื่อสายพันธุ์ทุกชื่อ แต่คือการสังเกตอาการ พักเมื่อป่วย ลดการแพร่เชื้อ และปกป้องผู้ที่มีความเสี่ยงสูงในครอบครัว หากมีอาการผิดปกติหรืออาการไม่ดีขึ้น ควรพบแพทย์โดยไม่รอให้อาการรุนแรง

รักษาสุขภาพกันด้วยนะ