มือแสบร้อนหลังหั่นพริก แก้ให้ถูกวิธี

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

มือแสบร้อนหลังหั่นพริก แก้ให้ถูกวิธี

ความแสบจากการหั่นพริกสดบางครั้งไม่ได้เกิดขึ้นทันที ตอนแรกอาจรู้สึกเพียงคันหรืออุ่น ๆ ที่ปลายนิ้ว แต่ไม่นานความร้อนจะค่อย ๆ ชัดขึ้น โดยเฉพาะบริเวณซอกนิ้ว ขอบเล็บ และฝ่ามือที่สัมผัสน้ำพริกโดยตรง

หลายคนรีบเปิดก๊อกแล้วล้างมือด้วยน้ำเปล่า แต่กลับพบว่าอาการยังไม่ลด แถมพอเผลอขยี้ตาหรือจับหน้า ความแสบก็ย้ายไปอยู่ในจุดที่ทรมานกว่าเดิม สาเหตุสำคัญคือ แคปไซซิน ซึ่งเป็นสารที่ทำให้พริกเผ็ดและมีคุณสมบัติละลายในไขมันได้ดีกว่าน้ำ

ทำไมน้ำเปล่าจึงเอาความแสบออกได้ไม่ดี

แคปไซซินไม่ได้เกาะผิวเหมือนฝุ่นที่ใช้น้ำล้างแล้วหลุดออกง่าย แต่จะเคลือบอยู่เป็นคราบมันบาง ๆ ตามร่องผิว ซอกนิ้ว และใต้เล็บ เมื่อล้างด้วยน้ำอย่างเดียว คราบจึงยังเหลืออยู่บนมือ แม้ความรู้สึกเปียกจะทำให้คิดว่าสะอาดแล้วก็ตาม

ยิ่งใช้มือเปียกไปถูหน้า จับริมฝีปาก หรือขยี้ตา สารที่ยังตกค้างก็อาจถูกย้ายไปยังผิวบอบบางได้ง่ายขึ้น น้ำเปล่าจึงไม่ใช่คำตอบทั้งหมด แต่ยังใช้ล้างขั้นสุดท้ายได้ หลังจากจัดการคราบมันด้วยวิธีที่เหมาะสมแล้ว

วิธีแก้มือแสบร้อนแบบทำเองได้

หยุดจับอาหารหรืออุปกรณ์อื่นก่อน และถอดแหวน นาฬิกา หรือเครื่องประดับที่อาจมีคราบพริกซ่อนอยู่ จากนั้นเช็ดเศษพริกออกเบา ๆ ด้วยกระดาษสะอาด อย่าเพิ่งเอามือไปแตะใบหน้า จมูก ปาก หรือดวงตา

• เริ่มจากมือที่แห้ง หากมีคราบพริกติดอยู่มาก ให้ใช้น้ำมันพืชเพียงเล็กน้อยถูวนบริเวณที่แสบประมาณหนึ่งถึงสองนาที น้ำมันจะช่วยละลายและพาคราบแคปไซซินออกจากผิวได้บางส่วน

• ตามด้วยน้ำยาล้างจาน ใช้น้ำยาล้างจานชนิดขจัดไขมันถูให้ทั่วฝ่ามือ หลังมือ ซอกนิ้ว และรอบเล็บ ก่อนเปิดน้ำล้าง วิธีนี้สำคัญ เพราะน้ำมันที่ใช้ในขั้นแรกต้องถูกชะออกไปพร้อมกับคราบพริก

• ล้างด้วยน้ำอุ่นพอดี ใช้น้ำอุ่นหรือน้ำอุณหภูมิห้องที่ไม่ร้อนจนแสบกว่าเดิม ล้างฟองออกให้หมด แล้วทำซ้ำอีกครั้งหากยังรู้สึกร้อนอยู่

• ซับให้แห้งและประคบเย็น ใช้ผ้านุ่มซับ ไม่ควรถูแรง ๆ หากยังแสบ ให้ประคบด้วยผ้าเย็นช่วงสั้น ๆ เพื่อช่วยลดความไม่สบายผิว

ถ้าไม่มีน้ำมันพืช ไม่จำเป็นต้องรอหา สามารถใช้น้ำยาล้างจานถูบนมือแห้งโดยตรงแล้วค่อยเติมน้ำทีละน้อยได้ การถูอย่างเบามือให้ทั่วทุกซอกสำคัญกว่าการใช้ผลิตภัณฑ์หลายชนิดสลับกัน เพราะการขัดแรงอาจทำให้ผิวระคายเคืองและแสบมากขึ้น

สิ่งที่ควรเลี่ยงระหว่างกำลังแสบ

อย่าใช้น้ำร้อนจัดเพราะความร้อนอาจทำให้รู้สึกแสบมากกว่าเดิม และอย่าใช้สารเคมีรุนแรง เช่น น้ำยาฟอกขาว น้ำยาทำความสะอาดพื้น หรือแอลกอฮอล์เข้มข้นมาถูมือ สารเหล่านี้ไม่ได้เหมาะกับผิวหนังและอาจทำให้เกิดการระคายเคืองซ้ำ

การใช้มะนาว น้ำส้มสายชู หรือยาสีฟันเป็นวิธีที่พบได้บ่อยในคำแนะนำบนอินเทอร์เน็ต แต่ผิวของแต่ละคนตอบสนองไม่เหมือนกัน โดยเฉพาะคนที่มีแผล รอยแตก ผื่น หรือผิวแพ้ง่าย ของเหลวที่เป็นกรดและผลิตภัณฑ์แต่งกลิ่นอาจทำให้แสบกว่าเดิม จึงควรเน้นการขจัดคราบด้วยน้ำมันเล็กน้อยและน้ำยาล้างจานเป็นหลัก

ที่สำคัญที่สุดคืออย่าขยี้ตา แม้จะรู้สึกคันหรือมีเหงื่อเข้าตา หากแคปไซซินเข้าตา ให้ล้างด้วยน้ำสะอาดอุณหภูมิอุ่นพอดีไหลผ่านอย่างต่อเนื่อง และถอดคอนแทคเลนส์ออกถ้าถอดได้ง่าย ห้ามเอาน้ำมันหรือน้ำยาล้างจานไปใกล้ดวงตาโดยเด็ดขาด

เมื่อไหร่ควรไปพบแพทย์

อาการส่วนใหญ่มักค่อย ๆ ดีขึ้นหลังล้างคราบออก แต่ถ้าปวดแสบปวดร้อนรุนแรงและไม่ลดลง มีผิวบวมแดงมาก พุพอง มีแผล หรือปวดตาและมองเห็นไม่ชัด ควรไปพบแพทย์เพื่อประเมินอาการ อย่าฝืนทดลองวิธีใหม่หลายอย่างจนผิวระคายเคืองมากขึ้น

หากแคปไซซินเข้าปาก ให้บ้วนปากและจิบนมหรือผลิตภัณฑ์จากนมเพื่อช่วยบรรเทาความเผ็ดได้ แต่ถ้ามีอาการหายใจลำบาก หน้าบวม หรือมีอาการแพ้ร่วมด้วย ควรขอความช่วยเหลือฉุกเฉินทันที

ป้องกันง่ายกว่าต้องนั่งทนแสบ

ครั้งต่อไปที่ต้องหั่นพริก โดยเฉพาะพริกขี้หนู พริกแห้ง หรือพริกที่มีความเผ็ดสูง ควรสวมถุงมือแบบใช้แล้วทิ้ง หรือใช้ที่คีบช่วยจับ หากใช้ถุงมือแล้ว ก็ควรถอดอย่างระมัดระวังและล้างมือหลังทำอาหาร เพราะคราบพริกอาจติดอยู่ด้านนอกถุงมือหรือบนด้ามมีดได้

เขียง มีด ผ้าเช็ดมือ และมือจับตู้เย็นก็เป็นจุดที่คนมักลืมเช็ด หลังเตรียมพริกควรล้างอุปกรณ์ด้วยน้ำยาล้างจาน แยกผ้าเช็ดมือที่ใช้เช็ดคราบพริก และล้างมือให้ทั่วก่อนหยิบโทรศัพท์หรือสัมผัสของใช้ส่วนตัว

จำหลักง่าย ๆ ว่า แคปไซซินไม่ถูกกับน้ำเปล่าเพียงอย่างเดียว ให้จัดการคราบมันก่อน แล้วใช้น้ำยาล้างจานชะออก ล้างซ้ำอย่างใจเย็น และอย่ารีบเอามือไปแตะดวงตา เท่านี้เหตุการณ์หั่นพริกก็ไม่จำเป็นต้องจบลงด้วยการนั่งแสบมือไปทั้งคืน