ประชากรปลาหมึกยักษ์ออสเตรเลียลดลงถึง 97% จาก 63,000 ตัว เหลือเพียง 1,811 ตัว กลุ่มอนุรักษ์ฯเรียกร้องให้ขึ้นทะเบียนป็นสัตว์ใกล้สูญพันธุ์

ทุกฤดูหนาว ชายฝั่งทางใต้ของออสเตรเลียเป็นแหล่งผสมพันธุ์ที่ใหญ่ที่สุดในโลกของปลาหมึกยักษ์ ดึงดูดนักดำน้ำจำนวนนับไม่ถ้วนให้มาชมความมหัศจรรย์ทางทะเลนี้ อย่างไรก็ตาม ข้อมูลอย่างเป็นทางการล่าสุดแสดงให้เห็นถึงการลดลงอย่างมากของจำนวนปลาหมึกที่อพยพมายังชายฝั่งในปีนี้ จาก 63,000 ตัวในปี 2025 เหลือเพียง 1,811 ตัว ลดลงถึง 97% ซึ่งถือเป็นระดับต่ำสุดเป็นประวัติการณ์ ปรากฏการณ์นี้ไม่เพียงแต่ทำให้เกิดความกังวลในหมู่นักวิชาการเกี่ยวกับศักยภาพที่จะเกิด "การลดลงอย่างหายนะ" ของสายพันธุ์นี้ แต่ยังกระตุ้นให้กลุ่มอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมเรียกร้องให้รัฐบาลเพิ่มปลาหมึกยักษ์ลงในรายชื่อสัตว์ใกล้สูญพันธุ์ด้วย

รายงานของบีบีซีระบุว่า ทีมสำรวจที่ได้รับมอบหมายจากรัฐบาลออสเตรเลียได้ทำการสำรวจใต้น้ำอย่างกว้างขวางในเดือนกรกฎาคมตามแนวชายฝั่งยาว 8 กิโลเมตรทางตอนใต้ของออสเตรเลีย โดยปกติแล้วในช่วงเวลานี้ของปีจะมีไข่ปลาหมึกนับล้านฟองปกคลุมแนวปะการังใต้ทะเล แต่ทีมสำรวจได้ค้นหาเกือบทุกโขดหินและพบไข่เพียงประมาณ 440 ฟองเท่านั้น เนื่องจากปลาหมึกยักษ์มีอายุขัยเฉลี่ยเพียง 12 ถึง 18 เดือน และตัวเต็มวัยจะตายตามธรรมชาติหลังจากผสมพันธุ์แล้ว การผลิตไข่ที่ต่ำมากเช่นนี้จึงหมายถึงจำนวนลูกหลานที่ลดลงอย่างมาก ซึ่งอาจขัดขวางการกลับคืนสู่รูปแบบการสืบพันธุ์ตามปกติ

เกี่ยวกับสาเหตุหลักของการลดลงอย่างรวดเร็วของประชากรปลาหมึกยักษ์นั้น หน่วยงานท้องถิ่นและผู้เชี่ยวชาญชี้ว่า การแพร่กระจายของสาหร่ายพิษที่เกิดขึ้นบริเวณชายฝั่งทางใต้ของออสเตรเลียมานานกว่า 18 เดือน มีความเป็นไปได้สูงที่จะเป็นสาเหตุหลักของปัญหาการแพร่พันธุ์ของปลาหมึกยักษ์ แม้ว่าปรากฏการณ์การแพร่กระจายของสาหร่ายจำนวนมากนี้จะเป็นปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ แต่ปัจจัยต่างๆ เช่น ภาวะโลกร้อน คลื่นความร้อนในทะเล และมลภาวะจากสารอาหาร ได้ทำให้ผลกระทบนั้นรุนแรงขึ้นอย่างมาก สัตว์ในกลุ่มเซฟาโลพอดมีความไวต่อสาหร่ายพิษอย่างยิ่ง แม้ว่าพื้นที่ดังกล่าวจะไม่ได้รับผลกระทบโดยตรงในปีที่แล้ว แต่ตั้งแต่ตรวจพบสาหร่ายพิษในปริมาณเล็กน้อยเมื่อปลายปีที่แล้ว สัญญาณเตือนภัยสำหรับระบบนิเวศทางทะเลทั้งหมดก็เพิ่มสูงขึ้นอย่างมาก

นอกจากจำนวนที่ลดลงอย่างมากแล้ว นักดำน้ำยังสังเกตเห็นพฤติกรรมที่ผิดปกติในปลาหมึกโตเต็มวัยที่เหลือรอดอยู่เพียงไม่กี่ตัว ซึ่งพวกมันกลายเป็นขี้อายอย่างมากและมักซ่อนตัวอยู่ในรอยแตกของหิน สูญเสียความได้เปรียบในการป้องกันตัวที่เคยมีเมื่อครั้งที่พวกมันรวมตัวกันเป็นฝูงในปีก่อนๆ องค์กรที่เกี่ยวข้องหลายแห่งระบุว่า แม้ว่าจะไม่สามารถสรุปได้อย่างแน่ชัดว่าการแพร่กระจายของสาหร่ายพิษเป็นปัจจัยเดียว แต่การขาดแคลนลูกปลาหมึกจะก่อให้เกิดความท้าทายที่รุนแรงมากขึ้นต่อฤดูผสมพันธุ์ในปีหน้า (2027) และได้เรียกร้องให้หน่วยงานของรัฐดำเนินมาตรการป้องกันโดยทันที

เพื่อตอบสนองต่อข้อกังวลจากภาคส่วนต่างๆ รัฐบาลเซาท์ออสเตรเลียและสถาบันวิจัยต่างๆ ระบุว่าประชากรปลาหมึกยักษ์นั้นผันผวนตามธรรมชาติตามสภาพแวดล้อม และข้อมูลในอดีตแสดงให้เห็นว่าประชากรปลาหมึกสามารถฟื้นตัวได้อย่างรวดเร็วหลังจากช่วงที่ลดลง แม้ว่าข้อมูลจะลดลงอย่างมากในปีนี้ นักวิจัยก็ยังคงสังเกตเห็นสัญญาณที่ดีว่าปลาหมึกยักษ์ยังคงวางไข่ในพื้นที่ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกำลังดำเนินการเพื่อชี้แจงกลไกเฉพาะที่การแพร่กระจายของสาหร่ายพิษส่งผลกระทบต่อปลาหมึก และหวังว่าปลาหมึกจะแสดงให้เห็นถึงความสามารถในการฟื้นตัวในอดีตเมื่อสภาพแวดล้อมดีขึ้นในอนาคต