เครื่องบินโดยสาร 1 ลำราคาเท่าไร? เปิดสายการบินในไทยต้องมีทุนขั้นต่ำ 200 ล้านบาท

เครื่องบินโดยสารที่เราเห็นอยู่บนท้องฟ้าอาจดูเหมือนเป็นเพียงพาหนะสำหรับเดินทาง แต่เบื้องหลังเครื่องบินหนึ่งลำคือสินทรัพย์มูลค่ามหาศาล และยังมีค่าใช้จ่ายอีกจำนวนมากที่สายการบินต้องแบกรับ

คำถามคือ หากอยากมีเครื่องบินโดยสารเป็นของตัวเองสักลำ ต้องใช้เงินเท่าไร และถ้าต้องการเปิดสายการบินในประเทศไทยจริง ๆ ต้องเตรียมทุนมากแค่ไหน

เครื่องบินโดยสารหนึ่งลำ ราคาเริ่มต้นระดับหลายพันล้านบาท

เครื่องบินโดยสารมีหลายขนาด ตั้งแต่เครื่องบินลำตัวแคบที่ใช้บินระยะสั้นและปานกลาง ไปจนถึงเครื่องบินลำตัวกว้างสำหรับเที่ยวบินระยะไกล

ข้อมูลราคาประกาศเฉลี่ยของ Airbus ในปี 2018 แสดงให้เห็นว่า A320neo มีราคาประกาศอยู่ที่ 110.6 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ขณะที่ A321neo อยู่ที่ 129.5 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

ส่วนเครื่องบินขนาดใหญ่สำหรับเส้นทางระยะไกลอย่าง A350-900 มีราคาประกาศอยู่ที่ 317.4 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

ตัวเลขเหล่านี้เป็นราคาประกาศในปี 2018 ไม่ใช่ราคาซื้อขายปัจจุบัน โดยราคาจริงขึ้นอยู่กับส่วนลด จำนวนเครื่องบินที่สั่งซื้อ เครื่องยนต์ และอุปกรณ์ที่เลือกติดตั้ง

นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมการพูดถึงราคาเครื่องบินต้องระบุให้ชัดว่าเป็นราคาประกาศหรือราคาซื้อขายจริง

ซื้อเครื่องบินเองหรือเช่า แบบไหนคุ้มกว่า

สายการบินไม่ได้จำเป็นต้องซื้อเครื่องบินทุกลำเป็นกรรมสิทธิ์ของตัวเอง เพราะอีกทางเลือกหนึ่งคือการเช่าเครื่องบินจากบริษัทให้เช่าอากาศยาน

การซื้อเครื่องบินต้องใช้เงินลงทุนก้อนใหญ่ แต่ผู้ซื้อมีสิทธิในสินทรัพย์ตามเงื่อนไขการซื้อ ส่วนการเช่าช่วยลดเงินลงทุนเริ่มต้น แต่ต้องรับภาระค่าเช่าตามสัญญาอย่างต่อเนื่อง

การเช่ายังมีรายละเอียดที่ต้องพิจารณา เช่น เงินประกัน ค่าเช่ารายเดือน ค่าบำรุงรักษา และเงื่อนไขการคืนเครื่องบิน

ดังนั้น การเช่าไม่ได้หมายความว่าต้นทุนจะถูกกว่าเสมอไป แต่เป็นการเปลี่ยนรูปแบบการใช้เงินลงทุนให้เหมาะกับแผนธุรกิจ

มีเครื่องบินแล้ว ยังต้องจ่ายค่าอะไรอีก

การมีเครื่องบินไม่ได้หมายความว่าสายการบินจะเริ่มหารายได้ได้ทันที เพราะยังมีต้นทุนดำเนินงานอีกหลายส่วน

ข้อมูลจาก IATA ซึ่งวิเคราะห์ค่าใช้จ่ายของอุตสาหกรรมการบินทั่วโลกในปี 2022 พบว่า

• น้ำมันเชื้อเพลิงและน้ำมันหล่อลื่น คิดเป็น 28.7%

• ค่าเสื่อมราคาและค่าตัดจำหน่าย คิดเป็น 9.1%

• เงินเดือนและค่าใช้จ่ายลูกเรือบิน คิดเป็น 8.6%

ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่าน้ำมันเชื้อเพลิงเป็นหนึ่งในต้นทุนสำคัญของธุรกิจสายการบิน และยังไม่รวมรายละเอียดค่าใช้จ่ายอื่น เช่น การซ่อมบำรุง ประกันภัย ค่าธรรมเนียมสนามบิน ระบบจองตั๋ว และบุคลากรภาคพื้นดิน

เครื่องบินหนึ่งลำจึงมีต้นทุนมากกว่าเงินที่ใช้ซื้อหรือเช่าอย่างชัดเจน

เปิดสายการบินในประเทศไทย ต้องมีทุนขั้นต่ำเท่าไร

ข้อบังคับของคณะกรรมการการบินพลเรือน ฉบับที่ 97 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมและรวบรวมถึงฉบับที่ 105 กำหนดเงื่อนไขสำคัญสำหรับผู้ขอใบอนุญาตประกอบกิจการขนส่งทางอากาศแบบประจำไว้ดังนี้

1. ต้องมีทุนจดทะเบียนที่ชำระแล้วเต็มจำนวนไม่น้อยกว่า 200 ล้านบาท กรณีใช้อากาศยานปีกแข็ง

2. ต้องมีอากาศยานปีกแข็งอย่างน้อย 2 ลำ โดยเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์หรือมีสิทธิครอบครองตามหลักเกณฑ์

3. ต้องแสดงความสามารถทางการเงินให้เพียงพอสำหรับค่าใช้จ่ายเริ่มต้น รวมถึงต้นทุนคงที่และต้นทุนดำเนินงานในช่วง 90 วันนับจากวันเริ่มกิจการ โดยไม่ต้องนำรายได้จากการประกอบกิจการมาคำนึงถึง

นอกจากนี้ยังมีข้อกำหนดเกี่ยวกับสัดส่วนการถือหุ้น การบริหารกิจการโดยบุคคลสัญชาติไทย บุคลากร ประกันภัย และแผนธุรกิจสายการบิน

สิ่งที่ต้องทำความเข้าใจคือ ทุนจดทะเบียน 200 ล้านบาทเป็นเพียงเกณฑ์ขั้นต่ำตามกฎหมาย ไม่ใช่เงินลงทุนรวมที่รับประกันว่าจะเพียงพอสำหรับเปิดสายการบิน เพราะผู้ประกอบการยังต้องแสดงความพร้อมทางการเงินและผ่านการพิจารณาเงื่อนไขอื่นด้วย

สรุป: ราคาเครื่องบินเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของธุรกิจ

เครื่องบินโดยสารหนึ่งลำอาจมีราคาประกาศตั้งแต่หลักร้อยล้านดอลลาร์สหรัฐ ขึ้นอยู่กับรุ่นและขนาด แต่การทำธุรกิจสายการบินมีต้นทุนมากกว่าการจัดหาเครื่องบินอย่างมาก

ทั้งค่าเชื้อเพลิง บุคลากร การบำรุงรักษา ประกันภัย และเงินทุนหมุนเวียน ล้วนเป็นองค์ประกอบที่ต้องวางแผนอย่างรอบคอบ

สำหรับประเทศไทย ข้อกำหนดทุนจดทะเบียนขั้นต่ำ 200 ล้านบาทและเครื่องบินอย่างน้อย 2 ลำ แสดงให้เห็นว่าการเข้าสู่ธุรกิจการบินไม่ใช่เรื่องของการมีเงินซื้อเครื่องบินเพียงอย่างเดียว

แล้วคุณคิดว่า หากมีเงินทุนระดับหลายพันล้านบาท การเปิดสายการบินของตัวเองจะคุ้มค่ากับความเสี่ยงและต้นทุนที่ต้องแบกรับหรือไม่