ไฟหน้า LED ที่สว่างเกินไปทำให้เกิดแสงแยงตาชั่วคราว

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ไฟหน้ารถยนต์ LED แสงขาวไม่ได้อันตรายเพราะเป็น LED เพียงอย่างเดียว แต่ความสว่าง สีของแสง ตำแหน่งติดตั้ง และการตั้งองศาไฟล้วนมีผลต่อความปลอดภัยบนถนน โดยเฉพาะเวลารถสวนกันในเวลากลางคืน หากแสงพุ่งเข้าตาโดยตรงหรือสะท้อนจากกระจกมองข้างและพื้นถนนเปียก อาจทำให้เกิดภาวะ disability glare หรือแสงแยงตาที่ลดความสามารถในการมองเห็นชั่วคราวได้

ภาวะนี้ต่างจากการมองไฟแล้วรู้สึกแสบตาหรือหรี่ตาเพียงอย่างเดียว แสงที่มีความเข้มสูงจะกระจายภายในกระจกตา เลนส์ตา และของเหลวในลูกตา เกิดเป็นม่านสว่างฟุ้งทับภาพวัตถุที่อยู่ด้านหลังแหล่งกำเนิดแสง ยิ่งฉากรอบข้างมืดและรูม่านตาปรับตัวกับความมืดมากเท่าไร ความต่างระหว่างแสงไฟกับพื้นหลังยิ่งสูง ทำให้การมองเห็นคนเดินเท้า รถจักรยานยนต์ หรือสิ่งกีดขวางริมทางแย่ลง

รูม่านตาจะหดลงเมื่อเจอแสงจ้า เพื่อลดปริมาณแสงที่เข้าสู่ดวงตา กลไกนี้ช่วยป้องกันแสงส่วนเกิน แต่ก็ทำให้ภาพบริเวณมืดรอบข้างมืดลงในช่วงหนึ่งด้วย ระยะเวลาที่การมองเห็นกลับมาเป็นปกติไม่มีตัวเลขตายตัว อาจกินเวลาเพียงเสี้ยววินาที หลายวินาที หรือนานกว่านั้น ขึ้นอยู่กับความเข้มแสง ระยะห่าง มุมที่แสงเข้าตา อายุ สุขภาพดวงตา ความล้าของผู้ขับ และการปรับตัวต่อความมืด จึงไม่ควรสรุปว่ารถทุกคันทำให้ตาบอดนาน 2–4 วินาทีเสมอ

แสงขาวของ LED มักมีองค์ประกอบแสงสีน้ำเงินมากกว่าไฟสีเหลืองแบบเก่าบางชนิด แสงช่วงคลื่นสั้นกระจายในดวงตาและบรรยากาศได้มาก จึงทำให้บางคนรู้สึกแสบตา ฟุ้ง หรือพร่ามากกว่าเมื่อเจอไฟที่มีอุณหภูมิสีสูง อย่างไรก็ดี สีของแสงเป็นเพียงปัจจัยหนึ่ง ความสว่างจริง การออกแบบโคมไฟ การตัดลำแสง และการหันไฟให้ถูกระดับมีความสำคัญไม่แพ้กัน ไฟสีขาวที่ผ่านมาตรฐานและตั้งองศาถูกต้องอาจรบกวนน้อยกว่าไฟสีใดก็ได้ที่สว่างเกินหรือส่องผิดทิศ

ข้อกล่าวหาว่าไฟหน้า LED จากรถที่สวนมาจะทำลายเซลล์รับแสงในจอประสาทตาโดยตรงในระยะยาวยังไม่ใช่ข้อสรุปที่ใช้กับการขับรถทั่วไป แสงจากไฟหน้ารถมีช่วงเวลาสัมผัสสั้นและอยู่ในระดับที่แตกต่างจากการจ้องแหล่งกำเนิดแสงกำลังสูงเป็นเวลานาน ความเสี่ยงที่พบได้ชัดกว่าในสถานการณ์จริงคือการมองเห็นลดลงชั่วคราว การกะระยะผิด การเสียสมาธิ และการตอบสนองต่อเหตุฉุกเฉินช้าลง

รถที่ทำให้เกิดแสงแยงตามักเกี่ยวข้องกับไฟส่องสว่างที่ติดตั้งไม่ตรงรุ่น การเปลี่ยนหลอดฮาโลเจนเป็น LED ในโคมที่ไม่ได้ออกแบบรองรับ การยกช่วงล่างหรือบรรทุกของหนักจนหน้ารถเชิด การตั้งไฟสูงเกินไป รวมถึงการใช้ไฟสูงโดยไม่ลดลงเมื่อมีรถสวน ไฟที่มีลำแสงกระจายจะฟุ้งเข้าตารถคันอื่น แม้ผู้ขับจะรู้สึกว่าถนนด้านหน้าสว่างขึ้นก็ตาม

ผู้ขับรถควรหลีกเลี่ยงการมองตรงไปยังดวงไฟ เมื่อมีรถสวนให้มองไปยังแนวขอบช่องทางหรือเส้นแบ่งถนนโดยยังรักษาการรับรู้รถคันนั้นไว้ ลดความเร็วและเพิ่มระยะห่าง หากถนนเปียกควรเผื่อระยะเบรกมากขึ้น เพราะแสงสะท้อนจากผิวถนนทำให้เห็นเส้นทางยากกว่าเดิม การทำความสะอาดกระจกหน้าและตรวจใบปัดน้ำฝนช่วยลดแสงฟุ้งจากคราบมันและละอองน้ำได้

เจ้าของรถควรตรวจระดับไฟหน้าหลังเปลี่ยนหลอด หลังซ่อมช่วงล่าง หรือเมื่อบรรทุกสัมภาระหนัก หากไฟหน้าส่องสูงผิดปกติควรให้ช่างใช้เครื่องวัดลำแสงและเลือกอุปกรณ์ที่เหมาะกับโคมเดิม ไม่ควรตัดสินจากความรู้สึกว่าสว่างที่สุดแล้วปลอดภัยที่สุด ส่วนรถที่มีระบบปรับระดับไฟหน้าอัตโนมัติยังต้องได้รับการตรวจสอบเมื่อมีการดัดแปลงชิ้นส่วน

หากมีอาการเห็นแสงเป็นวง ฟุ้งมากผิดปกติ ตามัวหลังเจอไฟนาน ปวดตา เห็นภาพซ้อน หรือมองกลางคืนแย่ลงเรื่อย ๆ ควรตรวจสายตา เพราะอาจเกี่ยวข้องกับสายตาสั้นหรือเอียงที่ไม่ได้แก้ ไขมันสะสมบนกระจกตา ตาแห้ง เลนส์ตาขุ่น หรือโรคตาบางชนิด ไม่ควรโทษไฟ LED อย่างเดียว การตรวจจะช่วยแยกว่าปัญหาเกิดจากไฟรถ สภาพแวดล้อม หรือสุขภาพดวงตาของผู้ขับเอง

ไฟหน้า LED ที่ออกแบบและติดตั้งถูกต้องช่วยให้มองถนนได้ดี แต่ไฟที่สว่างเกินไปหรือส่องผิดมุมกลับเพิ่มความเสี่ยงให้คนอื่น การลดแสงแยงตาจึงต้องอาศัยทั้งมาตรฐานอุปกรณ์ การตั้งไฟที่เหมาะสม และพฤติกรรมการขับขี่ของทุกคันบนถนน

แสงไฟหน้ารถที่พุ่งเข้าดวงตาในถนนมืดทำให้เกิดม่านแสงฟุ้งและบดบังรายละเอียดของถนนชั่วคราว

รูม่านตาของผู้ขับปรับตัวเมื่อเจอแสงจ้า ขณะที่บริเวณถนนรอบข้างยังมืดและมองเห็นรายละเอียดได้ลดลง

ไฟหน้ารถที่ตั้งสูงเกินไปหรือมีลำแสงกระจายสามารถส่องเข้ากระจกหน้ารถคันที่สวนมาโดยตรง

ถนนเปียกสะท้อนแสงไฟหน้ารถ ทำให้เกิดแสงฟุ้งกว้างและทำให้เส้นทางด้านหน้ามองยากขึ้น

ช่างกำลังตรวจวัดแนวลำแสงไฟหน้ารถในศูนย์บริการด้วยอุปกรณ์ปรับตั้งไฟ

ผู้ขับรถกลางคืนมองไปยังแนวขอบถนนแทนการจ้องไฟหน้ารถที่สวนมา พร้อมลดความเร็วอย่างระมัดระวัง