ตบทรัพย์บนถนน กลวิธีที่คนขับรถควรรู้ก่อนตกเป็นเหยื่อ

คำว่า “ตบทรัพย์” เป็นคำที่คนใช้เรียกพฤติกรรมหลอกให้ผู้ขับขี่เกิดอุบัติเหตุหรือเข้าใจว่าตัวเองเป็นฝ่ายผิด ก่อนจะเรียกร้องเงินหรือค่าเสียหายจากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น เรื่องนี้อาจฟังเหมือนเหตุการณ์ไกลตัว แต่สำหรับคนที่ต้องขับรถทุกวัน สิ่งสำคัญกว่าการจำชื่อกลโกง คือการรู้จักสังเกตสถานการณ์ผิดปกติและรู้ว่าควรรับมืออย่างไรเมื่อเกิดเหตุขึ้นจริง

รูปแบบที่คนพูดถึงกันมีได้หลายลักษณะ เช่น รถจักรยานยนต์เข้ามาใกล้รถในจังหวะที่การจราจรชุลมุน การขับปาดหน้าแล้วเบรกกะทันหัน หรือเกิดการเฉี่ยวชนเล็กน้อยแล้วมีคนพยายามกดดันให้ผู้ขับขี่ลงจากรถทันที อย่างไรก็ตาม การเกิดอุบัติเหตุลักษณะใดลักษณะหนึ่งไม่ได้หมายความว่าเป็นการตบทรัพย์เสมอไป เพราะอุบัติเหตุจริงก็เกิดขึ้นได้ และการจะกล่าวหาว่าใครจงใจก่อเหตุจำเป็นต้องอาศัยพยานหลักฐาน

จุดที่ควรระวังคือช่วงหลังเกิดเหตุ เพราะคนจำนวนมากมักตกใจจนตัดสินใจเร็วเกินไป

สมมติว่าขับรถอยู่แล้วได้ยินเสียงชนดังขึ้น เมื่อมองกระจกก็เห็นรถจักรยานยนต์อยู่ด้านหลัง อีกฝ่ายอาจส่งสัญญาณให้จอดและเดินเข้ามาหา สิ่งแรกที่ควรทำไม่ใช่การรีบเปิดประตูลงไป แต่ควรตั้งสติ ตรวจสอบรอบตัว และถ้าสถานการณ์ยังไม่ปลอดภัย ให้ล็อกรถไว้ก่อน

หากสามารถเคลื่อนรถได้อย่างปลอดภัย ควรพยายามไปอยู่ในบริเวณที่มีคน มีแสงสว่าง หรือมีกล้องวงจรปิด เช่น ปั๊มน้ำมัน ร้านสะดวกซื้อ หรือจุดที่มีเจ้าหน้าที่อยู่ การหยุดรถกลางถนนเปลี่ยวหรือบริเวณที่ไม่มีผู้คนย่อมทำให้สถานการณ์ควบคุมได้ยากกว่าเดิม

กล้องหน้ารถจึงกลายเป็นอุปกรณ์ที่มีประโยชน์มากในสถานการณ์แบบนี้ ไม่ใช่เพราะจะทำให้เราชนะทุกกรณี แต่เพราะภาพจากกล้องสามารถช่วยบันทึกสิ่งที่เกิดขึ้นก่อนและหลังเหตุการณ์ได้ หากเกิดข้อพิพาทขึ้น ภาพจากกล้อง รวมถึงภาพจากกล้องวงจรปิดบริเวณใกล้เคียง อาจช่วยให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบเหตุการณ์ได้ชัดเจนขึ้น

อีกเรื่องที่ควรจำคือ อย่าเพิ่งยอมรับผิดเพียงเพราะอีกฝ่ายพูดเสียงดังหรือพยายามกดดัน การพูดว่า “ผมผิดเอง เดี๋ยวจ่ายให้” ทั้งที่ยังไม่รู้ว่าเหตุการณ์เกิดขึ้นอย่างไร อาจทำให้สถานการณ์ยุ่งยากขึ้นภายหลัง ทางที่ดีควรพูดเฉพาะข้อเท็จจริงที่เห็นและให้บริษัทประกันหรือเจ้าหน้าที่เข้ามาตรวจสอบ

หากมีประกันภัยรถยนต์ ควรโทรแจ้งบริษัทประกันทันทีและทำตามขั้นตอนของบริษัท โดยไม่จำเป็นต้องรีบตกลงเรื่องเงินกับคู่กรณีด้วยตัวเอง เอกสารและเงื่อนไขของกรมธรรม์แต่ละประเภทแตกต่างกัน การให้เจ้าหน้าที่ประกันเข้ามาตรวจสอบจึงช่วยลดการตัดสินใจผิดพลาดได้ และสำนักงาน คปภ. ก็มีระบบข้อมูลเกี่ยวกับการเรียกร้องค่าสินไหมและสิทธิประโยชน์ด้านประกันภัยให้ตรวจสอบได้

สิ่งที่ควรทำตั้งแต่ก่อนเกิดเหตุคือทำให้รถมี “หลักฐานของตัวเอง” อยู่เสมอ กล้องหน้ารถเป็นอย่างหนึ่ง โทรศัพท์มือถือก็เป็นอีกอย่างหนึ่ง แต่ไม่ควรถือโทรศัพท์ขณะขับรถ เพราะสำนักงานตำรวจแห่งชาติระบุว่าการใช้โทรศัพท์มือถือขณะขับรถเป็นหนึ่งในพฤติกรรมที่เจ้าหน้าที่เน้นบังคับใช้เพื่อความปลอดภัยบนท้องถนน

ถ้าเกิดเหตุแล้วและรู้สึกว่าคู่กรณีมีพฤติกรรมผิดปกติ เช่น พยายามบังคับให้จอดในจุดเปลี่ยว มีคนเข้ามาหลายคน พยายามเปิดประตูรถ หรือมีการข่มขู่ ไม่ควรลงไปเผชิญหน้าเพื่อพิสูจน์ว่าใครถูกใครผิด ความปลอดภัยของคนในรถสำคัญกว่าการเอาชนะการโต้เถียง หากจำเป็นสามารถขอความช่วยเหลือจากตำรวจได้ โดยสำนักงานตำรวจแห่งชาติระบุว่าสายด่วน 191 และ 1599 สามารถใช้ติดต่อสำนักงานตำรวจแห่งชาติได้ตลอด 24 ชั่วโมง ส่วนกรุงเทพฯ มีสายด่วนจราจร 1197 และตำรวจทางหลวง 1193 สำหรับเหตุบนทางหลวงทั่วประเทศ

สิ่งที่ไม่ควรทำอย่างหนึ่งคือขับรถไล่ตามคู่กรณีด้วยความโกรธ เพราะจากเหตุรถชนที่อาจเป็นเพียงความเสียหายเล็กน้อย อาจกลายเป็นอุบัติเหตุรุนแรงกว่าเดิมได้ สำนักงานตำรวจแห่งชาติเองก็เน้นเรื่องการขับขี่โดยคำนึงถึงความปลอดภัยของผู้ใช้ถนนทุกคน และเตือนถึงพฤติกรรมการขับขี่ที่เสี่ยงต่อชีวิตและทรัพย์สิน

อีกสิ่งที่หลายคนมองข้ามคือ การเว้นระยะห่างจากรถคันหน้า การไม่ขับจี้ และการไม่เร่งเครื่องเมื่อมีรถพยายามเบียดเข้ามา เพราะเมื่อมีพื้นที่ให้รถของเราหยุดได้อย่างปลอดภัย โอกาสเกิดการชนจากสถานการณ์ฉุกเฉินก็ลดลง สำนักงานตำรวจแห่งชาติแนะนำให้ผู้ขับขี่เตรียมความพร้อมของรถ โดยเฉพาะระบบเบรก ยาง และไฟส่องสว่าง รวมถึงปฏิบัติตามกฎจราจรอย่างเคร่งครัด

และถ้าเกิดอุบัติเหตุขึ้นจริง สิ่งที่ควรจำง่าย ๆ คือ ตั้งสติ เก็บหลักฐาน อยู่ในจุดปลอดภัย ติดต่อประกัน และแจ้งเจ้าหน้าที่เมื่อจำเป็น

อย่าให้คำว่า “ตบทรัพย์” ทำให้ต้องระแวงทุกครั้งที่เกิดอุบัติเหตุ เพราะคนที่ขับรถอย่างมีสติและมีหลักฐานรอบตัวไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีวันเกิดเหตุ แต่หมายความว่าเมื่อเกิดเรื่องขึ้น จะมีข้อมูลมากพอให้ตรวจสอบว่าอะไรเกิดขึ้นจริง

บนถนนบางครั้งเหตุการณ์เกิดขึ้นเร็วกว่าเราจะทันคิด เสียงชนดังขึ้นเพียงครั้งเดียวก็อาจทำให้หัวใจเต้นแรงและสมองอยากแก้ปัญหาให้จบโดยเร็ว แต่ในสถานการณ์แบบนี้ การรีบตัดสินใจอาจเป็นสิ่งที่ทำให้เรื่องเล็กกลายเป็นเรื่องใหญ่

ขับรถจึงไม่ได้มีแค่การมองถนนข้างหน้า แต่ต้องรู้ด้วยว่าเมื่อเกิดเหตุไม่คาดคิดขึ้นมา จะรักษาความปลอดภัยของตัวเองและคนในรถอย่างไร เพราะบางครั้งสิ่งที่ช่วยได้มากที่สุดอาจไม่ใช่ความกล้า แต่คือ สติ กล้องหนึ่งตัว และการไม่รีบตัดสินใจ