ค้นพบฐานอาคาร 8 เหลี่ยมอายุกว่า 900 ปีบนเกาะคุโรชิมะ พร้อมกระเบื้องมุงหลังคาสไตล์ราชวงศ์ซ่งใต้จากจีน
ภาพจากเอไอ
นักโบราณคดีจากมหาวิทยาลัยนานาชาติคาโกชิมะ (Kagoshima International University) นำโดยศาสตราจารย์ซาโตรุ นากาโซโนะ (Satoru Nakazono) ได้แถลงข่าวการค้นพบสำคัญทางโบราณคดีที่ แหล่งโบราณคดีโอซาโตะ (Ōsato) บน เกาะคุโรชิมะ (Kuroshima) หมู่บ้านมิชิมะ จังหวัดคาโกชิมะ ทางตอนใต้ของญี่ปุ่น เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม 2026 การขุดค้นเผยให้เห็นร่องรอยของ ฐานอาคารทรงแปดเหลี่ยม อายุราวศตวรรษที่ 12 (ช่วงปลายยุคเฮอัน) ซึ่งคาดว่าเคยมุงด้วย กระเบื้องสไตล์ราชวงศ์ซ่งใต้ (Southern Song) ที่ผลิตจากเมืองหนิงปัว ประเทศจีน
เจาะลึกฐานอาคาร 8 เหลี่ยมอายุ 900 ปีที่แหล่งโอซาโตะ
ทีมวิจัยได้ทำการขุดค้นแหล่งโอซาโตะอย่างต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี 2014 ในพื้นที่โซนที่ 1 (Locality 1) ซึ่งพบเศษกระเบื้องสไตล์จีนหนาแน่นเป็นพิเศษ นักโบราณคดีพบว่าพื้นดินบริเวณนี้ถูกปรับให้เรียบอย่างจงใจเพื่อสร้างเป็นฐานรากทรงแปดเหลี่ยม
ขนาดของฐานราก: ด้านบนวัดจากมุมหนึ่งไปยังอีกมุมหนึ่งได้ราว 8.9 เมตร แต่ละด้านมีความยาวประมาณ 3.4 เมตร ส่วนขอบฐานด้านล่างขยายกว้างออกไปราว 10–11 เมตร
หลักฐานแวดล้อม: พบร่องรอยแนวหินหรือการเรียงหินตกแต่งขอบฐาน รวมถึงร่องรอยดินเผาจากไฟไหม้หลายจุดทั้งบนและรอบฐานอาคาร ส่วนเศษกระเบื้องสไตล์ซ่งใต้พบกระจุกตัวหนาแน่นบริเวณฝั่งตะวันออกของฐาน
ข้อจำกัดและรายงานฉบับแรก: เนื่องจากส่วนโครงสร้างด้านบนของอาคารไม่หลงเหลืออยู่แล้ว นักวิจัยจึงยังไม่สามารถสรุปได้แน่ชัดว่าตัวอาคารมีรูปร่างสมบูรณ์อย่างไร แต่เตรียมเผยแพร่รายงานเบื้องต้นในวารสาร Kikan Kōkogaku ฉบับที่ 177
ความลับของกระเบื้องจากเมืองหนิงปัว เดินทางข้ามทะเลกว่า 1,000 กม.
จุดที่ทำให้การค้นพบครั้งนี้โดดเด่นมากในวงการโบราณคดี คือการเชื่อมโยง กระเบื้องสไตล์ราชวงศ์ซ่งใต้ เข้ากับ ผังฐานอาคารทรงแปดเหลี่ยม เป็นครั้งแรกในญี่ปุ่น
ก่อนหน้านี้ในญี่ปุ่นเคยพบกระเบื้องลักษณะเดียวกันเฉพาะบางจุดในภูมิภาคคิวชู เช่น กลุ่มแหล่งโบราณคดีฮากาตะในฟุกุโอกะ บางส่วนของจังหวัดนางาซากิ และลุ่มน้ำมาโนเสะตอนล่างทางตะวันตกของคาบสมุทรซัตสึมะ โดย เกาะคุโรชิมะนับเป็นจุดที่อยู่ใต้สุดในหมู่เกาะญี่ปุ่น ที่พบกระเบื้องชนิดนี้
เดิมทีผู้เชี่ยวชาญเคยถกเถียงกันว่ากระเบื้องเหล่านี้ถูกส่งมาจากจีนหรือช่างชาวจีนเดินทางมาผลิตในญี่ปุ่น จนกระทั่งในปี 2015 ศาสตราจารย์นากาโซโนะและคณะพบกระเบื้องที่เมืองหนิงปัวซึ่งใช้แม่พิมพ์เดียวกับที่พบในฮากาตะและฮาโกซากิ รวมถึงผลวิเคราะห์ X-ray fluorescence ที่ชี้ว่าองค์ประกอบทางเคมีตรงกัน ทำให้ยืนยันได้ว่ากระเบื้องถูกผลิตในหนิงปัวและขนส่งข้ามทะเลมาไกลราว 1,000 กิโลเมตร
อย่างไรก็ตาม ที่ผ่านมาไม่เคยพบฐานอาคารที่ชัดเจนคู่กับกระเบื้องกลุ่มนี้มาก่อน การยืนยันฐานทรงแปดเหลี่ยมที่โอซาโตะจึงเป็นเบาะแสสำคัญชิ้นแรกที่ช่วยไขปริศนาว่ากระเบื้องเหล่านี้เคยใช้มุงอาคารประเภทใด
เจดีย์ หอพระ หรือศาลเจ้า? สมมติฐานทางสถาปัตยกรรม
นักวิจัยสันนิษฐานว่าฐานแปดเหลี่ยมแห่งนี้น่าจะเป็นฐานของ อาคารทางศาสนา ที่ตั้งอยู่ในเขตศักดิ์สิทธิ์อันเงียบสงบทางตอนใต้ของชุมชน โดยสังเกตจากที่ตั้งใกล้ศาลเจ้าชินโตทางทิศใต้ และไม่พบร่องรอยสิ่งปลูกสร้างยุคหลังทับถมในพื้นที่หลัก
ในสถาปัตยกรรมเอเชียตะวันออก รูปทรงแปดเหลี่ยมมักเกี่ยวข้องกับศาสนสถานทางพุทธศาสนา เช่น เจดีย์แปดชั้นที่วัดฮอสโชจิ (Hosshōji) ในเกียวโต หรือเจดีย์สามชั้นสไตล์เซนที่วัดอันราคุจิ (Anrakuji) ในจังหวัดนากาโนะ รวมถึงเจดีย์ทรงแปดเหลี่ยมในจีนเอง ส่วนหอแปดเหลี่ยมในญี่ปุ่นปัจจุบันหลงเหลือเพียงไม่กี่แห่ง เช่น ยูเมะโดโนะ (Yumedono) และหอแปดเหลี่ยมตะวันตกที่วัดโฮริวจิ รวมถึงโฮกุเอ็นโด (Hokuendō) ที่วัดโคฟุคุจิ
ด้วยเหตุนี้ ทีมวิจัยจึงเสนอความเป็นไปได้ไว้กว้างๆ ว่าอาคารบนฐานนี้อาจเป็น เจดีย์ทรงแปดเหลี่ยม หอสักการะ หรืออาคารศาลเจ้าเพื่อรำลึก โดยยังต้องศึกษาเปรียบเทียบกับขนบสถาปัตยกรรมทั้งของจีนและญี่ปุ่นต่อไป
เกาะคุโรชิมะกับการค้ากำมะถันยุคซ่งใต้
การค้นพบครั้งนี้ยังสะท้อนบทบาทของเกาะคุโรชิมะในเครือข่ายการค้าทางทะเลยุคกลาง ใกล้กับคุโรชิมะคือ เกาะอิโอจิมะ (Iōjima) ซึ่งเป็นแหล่งผลิต กำมะถัน สำคัญ—สินค้าส่งออกหลักจากญี่ปุ่นไปยังจีนยุคซ่งเพื่อนำไปใช้ทำดินปืน เนื่องจากจีนยุคซ่งมีภูเขาไฟน้อย
ข้อมูลทางประวัติศาสตร์ชี้ว่ากำมะถันจากอิโอจิมะถูกขนส่งเลียบชายฝั่งตะวันตกของคิวชูไปยังเมืองท่าฮากาตะ โดยมีพ่อค้าและกัปตันเรือชาวจีนที่พำนักอยู่ในฮากาตะ (เรียกว่า ฮากาตะ โกชู / Hakata gōshu) เป็นผู้ขับเคลื่อนการค้า นักวิจัยจึงตั้งข้อสังเกตว่าคุโรชิมะอาจเป็นอีกหนึ่งจุดยุทธศาสตร์ของการค้าญี่ปุ่น–ซ่งใต้ และอาจมีพ่อค้าชาวซ่งเข้ามาพำนักและสร้างอาคารบนฐานแปดเหลี่ยมแห่งนี้ด้วย อย่างไรก็ตาม ประเด็นเรื่องการเป็นจุดแวะพักของเรือซ่งใต้และการเชื่อมโยงกับฮากาตะ รวมถึงหมู่เกาะทางใต้ ยังคงเป็นโจทย์วิจัยสำคัญในอนาคต
บทสรุปความสำคัญต่อประวัติศาสตร์ชายแดนตอนใต้ของญี่ปุ่น
ฐานอาคารทรงแปดเหลี่ยมที่แหล่งโอซาโตะไม่เพียงช่วยให้เห็นภาพชัดเจนขึ้นว่ากระเบื้องนำเข้าจากจีนยุคซ่งเคยถูกนำไปใช้กับอาคารประเภทใด แต่ยังเปิดมุมมองใหม่ต่อพื้นที่ชายขอบตอนใต้ของญี่ปุ่นยุคกลางตอนต้น รวมถึงความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยนานาชาติคาโกชิมะ หมู่บ้านมิชิมะ อุทยานธรณีคาโกชิมะ–คิไคคาลเดรา และคนในพื้นที่ที่ช่วยอนุรักษ์และสืบค้นประวัติศาสตร์ของเกาะมาอย่างต่อเนื่อง
เขียนโดย มะม่วงแอปเปิ้ล
เปิดเลขธูป 3 ตัวตรง "ท้าวเวสสุวรรณ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
เลขน่าจับตา "แต๋วจ๋า พารวย" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
เทศกาลน้ำแข็งแม่น้ำเทมส์ปี 1814: ย้อนรอยงานแฟร์บนแม่น้ำที่กลายเป็นน้ำแข็งครั้งสุดท้ายของลอนดอน
มือถือ 1 เครื่องใช้ได้กี่ปี ถึงเวลาหรือยังที่ควรเปลี่ยน?
แนวทางเลขมงคล "หมอปลาย ปรายกระซิบ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
วันกินเนสส์ เวิลด์ เรคคอร์ดส์ 2026 รวมสถิติโลกสุดระห่ำ ดริฟต์รถพร้อมกัน ลังกาหลังจักรยาน และอีกมากมาย
ตารางหวย ปกเขียว งวด 1 ธันวาคม 69
หม้อหุงข้าวรู้ได้อย่างไรว่าข้าวสุก? ทั้งที่ไม่มีใครคอยเปิดฝาดู
ไม่ต้องจบปริญญาตรี ! เปิด 10 อาชีพรายได้สูงในสหรัฐฯ เงินเดือนหลักล้านต่อปี อันดับ 8 หลายคนคาดไม่ถึง
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
เดือนกุมภาพันธ์มีแค่ 28 วัน เพราะโรมันโบราณยกเดือนนี้ให้พิธีชำระล้างและวิญญาณผู้ตาย
จากครัวโลกสู่ถังขยะโลก ? เปิดปัญหาขยะนำเข้า ขยะอาหาร และ E-Waste ที่ไทยต้องเร่งแก้
เทศกาลน้ำแข็งแม่น้ำเทมส์ปี 1814: ย้อนรอยงานแฟร์บนแม่น้ำที่กลายเป็นน้ำแข็งครั้งสุดท้ายของลอนดอน
โทรศัพท์รู้ตำแหน่งเราได้โดยไม่ต้องต่อเน็ต เพราะดาวเทียม 24 ดวงกำลังส่งเวลาลงมาบอก
จำฝันไม่ได้เพราะสมองไม่ได้บันทึกไว้ตั้งแต่แรก ไม่ใช่เพราะฝันไม่ชัด
จำหน้าคนได้แต่จำชื่อไม่ได้ เพราะชื่อไม่มีความหมายให้สมองเกาะ


