ภาวะ PGAD เมื่อร่างกายตื่นตัวทางเพศโดยที่ใจไม่ได้ต้องการ

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

บางคนรู้สึกตึง ชา สั่น หรือไวผิดปกติบริเวณอวัยวะเพศขึ้นมาเอง ทั้งที่ไม่ได้คิดเรื่องเพศ ไม่ได้มีอารมณ์ร่วม และไม่ได้ต้องการให้ร่างกายตอบสนองแบบนั้น อาการอาจค้างอยู่นานเป็นชั่วโมง กลับมาเป็นซ้ำหลายครั้ง หรือรุนแรงจนรบกวนการนั่งทำงาน นอนหลับ เดินทาง และใช้ชีวิตกับคนรอบข้าง

ภาวะนี้เรียกว่า Persistent Genital Arousal Disorder หรือ PGAD ปัจจุบันผู้เชี่ยวชาญจำนวนมากใช้คำว่า Genito-Pelvic Dysesthesia หรือ PGAD/GPD เพื่อสื่อว่าอาการไม่ได้มีแค่ความรู้สึกตื่นตัวทางเพศ แต่อาจเป็นความรู้สึกแปลบ เสียว แสบร้อน สั่น กระตุก หรือแรงกดดันในบริเวณอุ้งเชิงกรานด้วย

PGAD ไม่ใช่ภาวะความต้องการทางเพศสูง และไม่ได้แปลว่าผู้ป่วยอยากมีเพศสัมพันธ์ตลอดเวลา บางคนมีการถึงจุดสุดยอดโดยไม่ตั้งใจ แต่บางคนไม่มีเลย หรือถึงแล้วอาการก็ยังไม่หาย ความทรมานจึงไม่ได้วัดจากจำนวนครั้ง หากอยู่ที่การควบคุมร่างกายไม่ได้และต้องเจอกับสัญญาณรบกวนซ้ำ ๆ โดยไม่มีความต้องการของตัวเอง

เส้นประสาทพิวเดนดัลอาจเกี่ยวข้องในผู้ป่วยบางราย โดยเฉพาะเมื่อมีการระคายเคือง การกดทับ หรือกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานเกร็งผิดปกติ แต่ยังสรุปไม่ได้ว่า PGAD ทุกคนเกิดจากเส้นประสาทเส้นเดียว สาเหตุอาจเชื่อมโยงกับเส้นประสาทบริเวณอุ้งเชิงกราน รากประสาทกระเบนเหน็บ ไขสันหลัง สมอง การเปลี่ยนแปลงของยา โรคทางระบบประสาท ปัญหาหลอดเลือด หรือถุงน้ำบางชนิดใกล้กระดูกสันหลัง

แพทย์จึงมักถามลักษณะอาการ ตำแหน่งที่รู้สึก สิ่งกระตุ้น ยาที่ใช้ การผ่าตัดหรืออุบัติเหตุที่ผ่านมา รวมถึงอาการปวดหลัง ชา อ่อนแรง และการขับถ่าย บางรายอาจต้องตรวจภายใน ตรวจระบบประสาท ประเมินกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน หรือทำภาพถ่ายทางการแพทย์ตามข้อบ่งชี้ เพราะ PGAD ยังไม่มีการตรวจเพียงอย่างเดียวที่ใช้ยืนยันได้ทุกคน

แนวทางช่วยเหลือขึ้นอยู่กับสาเหตุที่พบ อาจประกอบด้วยการรักษาโรคต้นเหตุ การปรับยาโดยแพทย์ การทำกายภาพบำบัดอุ้งเชิงกรานเพื่อคลายกล้ามเนื้อ การใช้ยาเพื่อลดอาการปวดประสาทหรือสัญญาณประสาท และการดูแลด้านความเครียดร่วมกัน การรักษาไม่ควรใช้วิธีสุ่มหยุดยา กด นวด หรือกระตุ้นบริเวณดังกล่าวซ้ำ ๆ เอง เพราะบางคนอาจยิ่งไวและระคายเคืองกว่าเดิม

ผู้ที่มีอาการต่อเนื่องควรเริ่มจากสูตินรีแพทย์ แพทย์ระบบประสาท แพทย์เวชศาสตร์ทางเพศ หรือคลินิกที่ดูแลอาการปวดอุ้งเชิงกรานโดยตรง การจดบันทึกเวลา ระยะเวลา สิ่งกระตุ้น ยาที่ใช้ และอาการร่วมจะช่วยให้แพทย์เห็นรูปแบบได้ชัดขึ้น หากมีความคิดทำร้ายตัวเอง อาการชาหรือขาอ่อนแรงทันที ปวดรุนแรง หรือควบคุมปัสสาวะและอุจจาระไม่ได้ ควรไปโรงพยาบาลทันที

PGAD เป็นภาวะที่คนภายนอกอาจเข้าใจผิดได้ง่าย เพราะคำว่าอารมณ์ทางเพศทำให้หลายคนคิดว่าเป็นเรื่องน่าอายหรือเป็นเรื่องที่เจ้าตัวเลือกเอง การรับฟังโดยไม่ล้อเลียน ไม่กล่าวหาว่าผู้ป่วยเรียกร้องความสนใจ และพาไปพบผู้เชี่ยวชาญ คือความช่วยเหลือสำคัญที่ทำให้คนคนหนึ่งกลับมามีพื้นที่ปลอดภัยในการรักษา