การโดนด่าทุกวันทำร้ายใจและร่างกายอย่างไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

การโดนด่าซ้ำๆ ทุกวันไม่ใช่แค่เรื่องเสียความรู้สึกชั่วคราว โดยเฉพาะเมื่อคำพูดนั้นมาจากคนในครอบครัว คู่รัก หัวหน้า หรือคนที่เราต้องพบเป็นประจำ สมองจะค่อยๆ เรียนรู้ว่าสถานที่หรือคนคนนั้นอาจนำอันตรายทางใจมาให้ จึงต้องคอยระวังคำพูด สีหน้า และอารมณ์ของอีกฝ่ายอยู่ตลอดเวลา

ผลที่เห็นได้บ่อยคือความเครียดสะสม ความกังวล หงุดหงิดง่าย นอนไม่หลับ ฝันร้าย สมาธิลดลง และรู้สึกหมดแรง แม้ช่วงที่ไม่มีใครกำลังด่า ร่างกายก็อาจยังตื่นตัวเหมือนกำลังรอเหตุการณ์รุนแรงครั้งต่อไป บางคนมีอาการใจสั่น ปวดศีรษะ ปวดท้อง หรือแน่นหน้าอกตามมาด้วย แต่ถ้าอาการมากหรือเกิดซ้ำควรพบแพทย์เพื่อประเมินให้แน่ชัด

คำด่าที่เกิดขึ้นทุกวันยังค่อยๆ กัดความมั่นใจ คนที่ถูกด่าอาจเริ่มเชื่อว่าตัวเองไม่เก่ง ไม่มีค่า หรือทำอะไรก็ผิดไปหมด จนไม่กล้าตัดสินใจ ไม่กล้าพูดความต้องการ และยอมรับการปฏิบัติที่ไม่เหมาะสมเพียงเพราะคิดว่าตัวเองสมควรได้รับ

หากเกิดขึ้นกับเด็ก ผลกระทบอาจลึกและยาวนานขึ้น เพราะเด็กยังใช้ผู้ใหญ่เป็นกระจกสะท้อนคุณค่าของตัวเอง การเรียกชื่อเสียๆ การประจาน การข่มขู่ หรือการพูดให้รู้สึกไร้ค่า ถือเป็นรูปแบบหนึ่งของการทำร้ายทางอารมณ์ เด็กอาจแสดงออกด้วยการเก็บตัว ก้าวร้าว กลัวผิด เรียนแย่ลง หรือมีปัญหาในการสร้างความสัมพันธ์เมื่อโตขึ้น

ในผู้ใหญ่ การถูกด่าซ้ำๆ อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะซึมเศร้าและอาการวิตกกังวล โดยเฉพาะเมื่อผู้ถูกกระทำรู้สึกว่าหนีไม่ได้ ไม่มีคนเชื่อ หรือไม่มีอำนาจต่อรอง หากคำด่ามาพร้อมการควบคุม แยกออกจากคนรอบข้าง ข่มขู่ ทำลายของ หรือทำร้ายร่างกาย นั่นไม่ใช่การทะเลาะธรรมดา แต่อาจเป็นความรุนแรงในความสัมพันธ์ที่ควรได้รับความช่วยเหลือ

สิ่งสำคัญคืออย่าใช้คำว่าอ่อนไหวเกินไปมาปิดทับความเจ็บปวดของตัวเอง การสื่อสารที่ดีสามารถตักเตือนกันได้โดยไม่เหยียดหยาม ไม่ประจาน และไม่ใช้ความกลัวเป็นเครื่องมือ หากอีกฝ่ายยังด่าซ้ำแม้บอกขอบเขตแล้ว ควรบอกคนที่ไว้ใจ วางแผนไปอยู่ในที่ปลอดภัย และเก็บหลักฐานเท่าที่ทำได้โดยไม่ทำให้ตัวเองเสี่ยงมากขึ้น

ถ้าความเครียดเริ่มรบกวนการนอน การกิน การทำงาน หรือมีความคิดทำร้ายตัวเอง ควรติดต่อผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตโดยเร็ว ในประเทศไทยสามารถโทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง หากกำลังถูกทำร้ายหรือมีอันตรายเฉียบพลัน ให้พาตัวเองออกจากจุดเสี่ยงและติดต่อหน่วยฉุกเฉินในพื้นที่ทันที

การถูกด่าทุกวันไม่ใช่สิ่งที่ต้องอดทนจนชิน และไม่ใช่หลักฐานว่าเราเป็นคนไร้ค่า ความรู้สึกที่แย่ลงหลังถูกทำร้ายซ้ำๆ เป็นสัญญาณว่าจิตใจต้องการการปกป้อง การสนับสนุน และพื้นที่ที่ปลอดภัยขึ้น