5 ประเภทสินเชื่อที่ต้องระวัง ก่อนภาระผ่อนกลายเป็นกับดักหนี้

หลายคนเริ่มต้นกู้เงินด้วยความจำเป็น หรือตั้งใจนำมาหมุนเวียนเพียงชั่วคราว แต่สุดท้ายกลับติดอยู่ในวงจรหนี้ เพราะมองเพียงยอดผ่อนต่อเดือน โดยยังไม่เข้าใจวิธีคิดดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียม และผลของการจ่ายขั้นต่ำ

ต่อไปนี้คือสินเชื่อ 5 ประเภทที่เข้าถึงได้ง่ายหรือพบได้บ่อย แต่มีจุดที่ผู้กู้ควรทำความเข้าใจก่อนตัดสินใจ เพื่อไม่ให้เงินกู้ระยะสั้นกลายเป็นภาระระยะยาว

1. สินเชื่อส่วนบุคคลและบัตรกดเงินสด

สินเชื่อประเภทนี้สมัครได้ค่อนข้างสะดวก ไม่ต้องมีหลักทรัพย์ค้ำประกัน และบางแห่งอนุมัติรวดเร็ว จึงเป็นทางเลือกของคนที่ต้องการเงินด่วน

จุดที่ต้องระวังคือดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียม ซึ่งสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกำกับสามารถเรียกเก็บรวมกันได้สูงสุดไม่เกิน 25% ต่อปี โดยคิดแบบลดต้นลดดอก ส่วนบัตรกดเงินสดจะเริ่มคิดดอกเบี้ยตั้งแต่วันที่ถอนเงินออกมา

หากเป็นวงเงินหมุนเวียนและผู้กู้จ่ายเพียงยอดขั้นต่ำอย่างต่อเนื่อง เงินที่ชำระจะถูกนำไปตัดดอกเบี้ยและเงินต้นตามเงื่อนไขของผู้ให้บริการ ทำให้ยอดหนี้ลดลงช้ากว่าการจ่ายเพิ่มจากขั้นต่ำ

2. สินเชื่อที่มีทะเบียนรถเป็นประกัน

สินเชื่อทะเบียนรถยนต์หรือรถจักรยานยนต์เป็นอีกทางเลือกของผู้ที่ต้องการเงินสดและยังต้องใช้รถตามปกติ แต่ไม่ควรดูเฉพาะตัวเลขดอกเบี้ยที่ปรากฏในโฆษณา

ควรตรวจให้ชัดว่าเป็นอัตราดอกเบี้ยแบบคงที่หรืออัตราดอกเบี้ยที่แท้จริง เพราะตัวเลขทั้งสองแบบไม่สามารถนำมาเปรียบเทียบกันตรง ๆ ได้ โดยสินเชื่อที่มีทะเบียนรถเป็นประกันภายใต้การกำกับ มีเพดานดอกเบี้ย ค่าปรับ ค่าบริการ และค่าธรรมเนียมรวมกันไม่เกิน 24% ต่อปี

ผู้กู้ควรอ่านเงื่อนไขกรณีผิดนัด การบอกเลิกสัญญา และการดำเนินการกับรถให้ครบ เพราะรถอาจเป็นทั้งทรัพย์สินและเครื่องมือทำมาหากิน หากมีปัญหาชำระหนี้ ผลกระทบจึงอาจมากกว่าเรื่องเงินเพียงอย่างเดียว

3. หนี้บัตรเครดิต

บัตรเครดิตมีประโยชน์หากใช้แล้วชำระเต็มจำนวนภายในกำหนด แต่จะเริ่มสร้างภาระดอกเบี้ยเมื่อชำระไม่เต็มหรือจ่ายล่าช้า

ธนาคารแห่งประเทศไทยระบุว่า ดอกเบี้ย ค่าปรับ ค่าบริการ และค่าธรรมเนียมบัตรเครดิตรวมกันต้องไม่เกิน 16% ต่อปี โดยกรณีชำระค่าสินค้าและบริการไม่เต็มจำนวน ผู้ออกบัตรสามารถคิดดอกเบี้ยตามวิธีที่กำหนดไว้ในสัญญา ซึ่งโดยทั่วไปอาจเริ่มตั้งแต่วันที่ผู้ออกบัตรสำรองจ่ายให้ร้านค้า

สำหรับปี 2569 อัตราชำระขั้นต่ำของบัตรเครดิตยังอยู่ที่ 8% ของยอดคงค้าง ตามมาตรการผ่อนปรนของธนาคารแห่งประเทศไทย อย่างไรก็ตาม การจ่ายขั้นต่ำต่อเนื่องจะทำให้ใช้เวลาปิดหนี้นานและมีดอกเบี้ยสะสมมากกว่าการชำระเต็มจำนวน

4. หนี้เช่าซื้อรถยนต์

คนซื้อรถจำนวนไม่น้อยมองก่อนว่า “ยอดผ่อนต่อเดือนไหวหรือไม่” แต่อาจไม่ได้รวมเงินดาวน์ ดอกเบี้ย ประกันภัย และค่าใช้จ่ายตลอดอายุการใช้งานไว้ด้วยกัน

ยิ่งเลือกระยะเวลาผ่อนนาน ยอดต่อเดือนอาจดูเบาลง แต่ยอดเงินรวมที่ต้องจ่ายมักเพิ่มขึ้น ผู้ซื้อจึงควรขอดูทั้งราคารถ เงินต้น ดอกเบี้ยทั้งหมด จำนวนงวด และยอดชำระรวมตลอดสัญญา

กรณีปิดบัญชีก่อนกำหนด สัญญาเช่าซื้อรถสำหรับใช้ส่วนตัวที่ทำตั้งแต่วันที่ 10 มกราคม 2566 เป็นต้นไป มีหลักเกณฑ์ให้ส่วนลดดอกเบี้ยที่ยังไม่ถึงกำหนดชำระตามสัดส่วนงวดที่จ่ายไป จึงควรตรวจวันที่ทำสัญญาและเงื่อนไขของตนเองก่อนคำนวณยอดปิดบัญชี

5. สินเชื่อซื้อก่อนจ่ายทีหลัง

บริการซื้อก่อนจ่ายทีหลัง หรือ Buy Now Pay Later (BNPL) ไม่ได้เป็นเพียงช่องทางชำระเงิน แต่เป็นรูปแบบหนึ่งของสินเชื่อส่วนบุคคลแบบไม่มีหลักประกัน

การแบ่งยอดซื้อเป็นงวดเล็ก ๆ ทำให้รู้สึกว่าราคาไม่สูงมาก แต่หากเปิดผ่อนพร้อมกันหลายรายการ ยอดชำระรวมต่อเดือนอาจเกินกำลังโดยไม่รู้ตัว บางแผนไม่คิดดอกเบี้ยหากชำระตามเงื่อนไข ขณะที่บางแผนอาจมีดอกเบี้ย ค่าปรับ หรือค่าใช้จ่ายเมื่อจ่ายล่าช้า

ก่อนกดยืนยันควรรวมยอดผ่อนจากทุกแอป ตรวจวันครบกำหนด และอ่านผลของการผิดนัดให้ครบ อย่าพิจารณาเพียงค่างวดของสินค้าชิ้นเดียว

ไม่ว่าสินเชื่อประเภทใด จุดที่ต้องดูก่อนตัดสินใจคือ ยอดชำระรวม อัตราดอกเบี้ยที่แท้จริง ค่าธรรมเนียม ระยะเวลาผ่อน และผลเมื่อผิดนัด หากเริ่มจ่ายไม่ไหว ควรติดต่อเจ้าหนี้เพื่อขอปรับโครงสร้างหนี้ก่อนปล่อยให้ยอดค้างสะสม