แช่ผักในน้ำเกลือช่วยล้างสารเคมีได้จริงไหม?

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เวลาเตรียมผัก หลายบ้านมักตักเกลือใส่กะละมังแล้วแช่ผักทิ้งไว้นานเป็นชั่วโมง เพราะเชื่อว่าน้ำเกลือเข้มข้นจะดึงดิน ฝุ่น และสารเคมีที่ติดอยู่บนใบผักออกมาได้หมด ยิ่งแช่นานก็ยิ่งรู้สึกว่าสะอาดมากขึ้น

แต่การแช่น้ำเกลือไม่ใช่วิธีที่รับรองว่าจะกำจัดสารกำจัดศัตรูพืชได้ทั้งหมด น้ำเกลืออาจช่วยชะล้างสิ่งสกปรกบางส่วนได้ในบางกรณี แต่ประสิทธิภาพขึ้นอยู่กับชนิดของสาร ชนิดของผัก และตำแหน่งที่สารตกค้างอยู่ การแช่เป็นเวลานานจึงไม่ได้แปลว่าสารเคมีจะหายไปมากขึ้นเสมอ

ผักใบอ่อนยังมีปัญหาเรื่องความสดด้วย น้ำเกลือที่เข้มข้นกว่าน้ำในเซลล์ผักจะดึงน้ำออกจากเซลล์ผ่านกระบวนการออสโมซิส ใบผักจึงอ่อนตัว เหี่ยว และกรอบน้อยลง หากแช่นานจนมีรสเค็ม น้ำที่ใช้ล้างต่อก็ต้องล้างออกอีกหลายรอบ ทำให้เสียทั้งเวลาและคุณภาพของผัก

ส่วนความเชื่อว่าน้ำเกลือจะดูดสารเคมีให้ซึมกลับเข้าไปฝังแน่นในเนื้อผัก ยังไม่ควรพูดแบบเหมารวม เพราะสารตกค้างแต่ละชนิดมีคุณสมบัติแตกต่างกัน สิ่งที่พูดได้ชัดเจนกว่าคือ การแช่น้ำเกลือเข้มข้นนานหลายชั่วโมงไม่ได้ทำให้ผักปลอดสารเคมีทั้งหมด และอาจทำให้ผักเสียสภาพโดยไม่จำเป็น

วิธีล้างที่หน่วยงานด้านความปลอดภัยอาหารแนะนำคือ ล้างมือก่อนจับผัก จากนั้นเปิดน้ำก๊อกสะอาดให้ไหลผ่านผัก พร้อมใช้นิ้วถูเบาๆ ให้ทั่ว หากเป็นผักใบ ให้คลี่ใบออกทีละใบแล้วล้างบริเวณซอกใบและก้าน ผักที่มีดินเกาะมากควรตัดส่วนช้ำหรือสกปรกออกก่อน แล้วค่อยล้าง

สำหรับผักที่กินทั้งใบ ควรล้างก่อนหั่นหรือปอก เพราะการหั่นผักที่ยังมีสิ่งสกปรกติดอยู่ด้านนอกอาจพาสิ่งปนเปื้อนเข้าไปด้านในได้ การเปิดน้ำไหลผ่านพร้อมถูเบาๆ ประมาณ 2-3 นาทีใช้เป็นแนวทางในครัวเรือนได้ แต่ไม่ได้หมายความว่าจะกำจัดสารตกค้างทุกชนิดจนหมด และไม่ควรใช้น้ำยาล้างจาน สบู่ น้ำยาฟอกขาว หรือสารเคมีอื่นกับผัก

หลังล้างควรสะเด็ดน้ำและเก็บในภาชนะสะอาดที่มีอากาศถ่ายเท หากยังไม่กินทันที การทำให้ผักแห้งพอประมาณจะช่วยลดความชื้นส่วนเกินและชะลอการเน่าเสีย ผักที่มีกลิ่นผิดปกติ มีเมือก หรือมีราขึ้นควรทิ้ง ไม่ควรพยายามล้างแล้วนำกลับมากิน

การล้างผักไม่ใช่การทำให้ผักปลอดภัยแบบร้อยเปอร์เซ็นต์ แต่เป็นการลดดิน ฝุ่น เชื้อโรค และสิ่งตกค้างบนผิวให้น้อยลง วิธีที่ทำได้สม่ำเสมอคือใช้น้ำสะอาดไหลผ่าน คลี่ใบ ถูเบาๆ และหลีกเลี่ยงการแช่น้ำเกลือเข้มข้นนานเป็นชั่วโมง เพราะไม่ได้เพิ่มความมั่นใจด้านความปลอดภัยตามเวลาที่เสียไป