ต้นประกายฉัตรหนู ความแปลกของธรรมชาติ

        ต้นประกายฉัตรหนู  เป็นพืชล้มลุกขนาดเล็กที่มีความแปลก และ จัดอยู่ในวงศ์ Gentianaceae (วงศ์ดอกอัญชันป่า หรือวงศ์โคกกระออม) ซึ่งมีลักษณะทางพฤกษศาสตร์เฉพาะตัวที่น่าสนใจเป็นอย่างยิ่ง พืชชนิดนี้เป็นพืชถิ่นเดียวและพืชล้มลุกปีเดียว ที่มีวงจรชีวิตสั้น สัมพันธ์กับฤดูกาลในระบบนิเวศป่าดิบแล้ง และป่าเขาหินปูน

        ลักษณะทางสรีรวิทยาที่เด่นชัดคือ ลำต้น มีขนาดเล็กเรียว สูงประมาณ 5–15 เซนติเมตร ตั้งตรง ไม่ค่อยแตกกิ่งก้าน ใบ มีความพิเศษเฉพาะสกุล โดยใบบริเวณโคนต้นมักลดรูปเป็นเกล็ดเล็กๆ ส่วนใบด้านบนจะเจริญเชื่อมติดกัน บริเวณรอบลำต้นลักษณะคล้ายจานหรือฉัตร (Perfoliate leaves) รองรับช่อดอก ใบมีเนื้อบาง สีเขียวสด แผ่นใบเรียบ เส้นใบขนานแบบนิ้วมือ

        โครงสร้างดอก ออกเป็นช่อบริเวณยอด หรือตามซอกใบแบบช่อกระจุก ดอกจะมีขนาดเล็ก สมบูรณ์เพศ กลีบเลี้ยงโคนเชื่อมติดกันเป็นหลอด ปลายแยกเป็นแฉก กลีบดอกสีขาวหรือสีชมพูอ่อน เชื่อมติดกันเป็นหลอดรูปกรวย ปลายแยกเป็น 4 แฉก เกสรเพศผู้มี 4 อัน ติดอยู่บนหลอดกลีบดอก ยอดเกสรเพศเมียแยกเป็น 2 แฉก การผสมเกษรอาศัยแมลงขนาดเล็กในพื้นที่ รังไข่อยู่เหนือวงกลีบ ผลเป็นแบบผลแห้งแตก บรรจุเมล็ดขนาดเล็กจำนวนมากภายใน

        นิเวศวิทยา และการกระจายพันธุ์ พบขึ้นเฉพาะตามลานหินปูน ซอกหิน หรือพื้นป่าที่มีชั้นดินบาง และมีความชื้นสูง ในเขตภาคเหนือ และภาคตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศไทย โดยเฉพาะในพื้นที่จังหวัดราชบุรี พืชชนิดนี้จะงอกและเจริญเติบโตในช่วงฤดูฝน ออกดอกและติดผลช่วงปลายฤดูฝน ก่อนจะเหี่ยวแห้งตายไปเมื่อเข้าสู่ฤดูแล้ง โดยทิ้งเมล็ดไว้ในสภาวะพักตัวเพื่อรอการเจริญเติบโตในรอบปีถัดไปค่ะ