สิ่งของ 10 อย่างในบ้านที่อาจเป็นอันตรายโดยไม่รู้ตัว

บ้านคือสถานที่ที่เรารู้สึกปลอดภัยที่สุด

เดินเข้าบ้านก็ถอดรองเท้า วางกระเป๋า เปิดแอร์ เปิดทีวี แล้วใช้ชีวิตไปตามปกติ ของหลายอย่างอยู่ตรงนั้นมานานจนเราแทบไม่เคยมองมันว่าเป็น “ของอันตราย”

นั่นเป็นเพราะว่าของบางอย่างไม่ได้อันตรายเพราะตัวมันเอง แต่อันตรายขึ้นเมื่อ ใช้งานผิดวิธี เก่าเกินไป ชำรุด หรือถูกวางไว้ในตำแหน่งที่ไม่เหมาะสม

ลองเดินสำรวจบ้านตัวเองดูอีกครั้ง เพราะของ 10 อย่างต่อไปนี้อาจอยู่ใกล้ตัวกว่าที่คิด

1. ปลั๊กพ่วง

ของชิ้นเล็ก ๆ ที่ช่วยให้เสียบเครื่องใช้ไฟฟ้าได้หลายอย่างพร้อมกัน แต่ถ้าใช้งานเกินความเหมาะสม ปลั๊กพ่วงก็สามารถกลายเป็นจุดเสี่ยงไฟไหม้ได้

โดยเฉพาะการนำเครื่องใช้ไฟฟ้าที่กินไฟสูงหลายชนิดมาเสียบรวมกัน หรือใช้ปลั๊กพ่วงที่สายไฟแตกร้าว ขั้วหลวม มีรอยไหม้ หรือมีความร้อนผิดปกติ

สิ่งที่เราควรทำคือหมั่นตรวจสภาพสายและหัวปลั๊ก และหลีกเลี่ยงการใช้ปลั๊กพ่วงกับอุปกรณ์ที่กินไฟสูงโดยไม่ตรวจสอบพิกัดของอุปกรณ์ก่อน 

2. สายชาร์จโทรศัพท์

สายชาร์จที่ใช้อยู่ทุกวันอาจดูไม่มีอะไร แต่ถ้าสายเริ่มแตก ขาด งอจนเห็นเส้นลวด หรือหัวต่อหลวมผิดปกติ ก็ควรหยุดใช้

หลายคนมักคิดว่า “ยังชาร์จได้อยู่ ก็ใช้ต่อได้”

แต่การที่เครื่องยังชาร์จไฟเข้าได้ตามปกติ ไม่ได้หมายความว่าสายอยู่ในสภาพปลอดภัยเสมอไป

สายไฟที่เสียหายอาจทำให้เกิดความร้อน ไฟฟ้าลัดวงจร หรือไฟไหม้ได้ โดยเฉพาะเมื่อใช้งานร่วมกับอุปกรณ์หรือแหล่งจ่ายไฟที่ไม่ได้มาตรฐาน

ของราคาถูกที่ต้องซื้อใหม่อาจน่าเสียดาย แต่บ้านที่เสียหายเพราะไฟไหม้ราคาแพงกว่านั้นมาก

3. เครื่องทำความร้อนหรือเครื่องใช้ที่ให้ความร้อน

แม้ประเทศไทยจะไม่ได้หนาวตลอดปี แต่เครื่องทำน้ำอุ่น เตาไฟฟ้า หม้อทอด เครื่องปิ้งขนมปัง หรืออุปกรณ์ที่สร้างความร้อน ล้วนควรระวัง

สิ่งที่น่ากลัวไม่ใช่แค่ตัวเครื่อง แต่คือสิ่งของรอบ ๆ

ผ้า

กระดาษ

ผ้าม่าน

กล่องพลาสติก

ที่นอน

หรือของที่ติดไฟง่าย

จึงมีคำแนะนำว่า ให้นำอุปกรณ์ทำความร้อนอยู่ห่างจากวัสดุที่ติดไฟได้อย่างน้อยประมาณ 1 เมตร และไม่ควรใช้สายต่อหรือปลั๊กพ่วงกับเครื่องทำความร้อนบางประเภทที่กินไฟสูง

บางครั้งไฟไม่ได้เริ่มจากเครื่องเสีย แต่อาจเริ่มจากของที่วางอยู่ข้าง ๆ เครื่อง

4. เทียนและของที่มีเปลวไฟ

เทียนหอมทำให้ห้องดูอบอุ่น เตาแก๊สช่วยทำอาหาร และไฟแช็กก็เป็นของธรรมดาที่มีแทบทุกบ้าน

แต่สิ่งเหล่านี้มีสิ่งหนึ่งเหมือนกันคือ มีเปลวไฟ

เทียนที่จุดแล้วเดินออกจากห้องเพียงไม่กี่นาที อาจดูเหมือนเรื่องเล็ก แต่ถ้าเปลวไฟไปสัมผัสกับผ้าม่าน กระดาษ หรือของติดไฟง่าย เรื่องเล็กก็อาจกลายเป็นไฟไหม้ได้

กฎง่าย ๆ คือ ถ้าไม่มีคนเฝ้า ก็ไม่ควรปล่อยให้มีเปลวไฟทำงานอยู่ตามลำพัง

5. น้ำยาทำความสะอาด

ใต้ซิงก์ในครัวหรือมุมห้องน้ำมักมีของเหลวหลายขวดวางรวมกัน

น้ำยาล้างห้องน้ำ

น้ำยาฟอกขาว

น้ำยาฆ่าเชื้อ

น้ำยาล้างพื้น

เพราะหน้าตาคล้ายกัน หลายคนจึงอาจเผลอคิดว่าสามารถนำมาผสมกันเพื่อให้ “สะอาดกว่าเดิม”

แต่ความจริงไม่ใช่แบบนั้น

สารทำความสะอาดบางชนิดเมื่อผสมกันอาจเกิดปฏิกิริยาและปล่อยสารที่เป็นอันตรายออกมาได้ หน่วยงานสาธารณสุขเตือนให้ใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดตามฉลากและหลีกเลี่ยงการผสมสารเคมีโดยพลการ

และควรเก็บผลิตภัณฑ์เหล่านี้ให้ห่างจากเด็ก รวมถึงไม่ย้ายไปใส่ขวดน้ำหรือขวดเครื่องดื่ม เพราะอาจทำให้คนอื่นเข้าใจผิดและเผลอกินเข้าไป

6. ถังแก๊สและอุปกรณ์แก๊ส

ถังแก๊สไม่ได้อันตรายเพียงเพราะมันเป็นถังแก๊ส แต่ความเสี่ยงอาจเกิดจากวาล์ว สายแก๊ส ข้อต่อ หรือการติดตั้งที่ไม่เหมาะสม

ถ้าได้กลิ่นแก๊สผิดปกติ หรือพบสายแก๊สแตกร้าว ข้อต่อหลวม หรืออุปกรณ์มีสภาพผิดปกติ ไม่ควรทดลองหาจุดรั่วด้วยไม้ขีดหรือไฟแช็ก

สิ่งสำคัญคือหลีกเลี่ยงประกายไฟและออกจากบริเวณที่สงสัยว่ามีแก๊สรั่ว จากนั้นให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบ

เรื่องแบบนี้ไม่ควรใช้วิธี “ลองเปิดดูว่าเป็นอะไร”

เพราะการทดลองเพียงครั้งเดียวอาจสร้างประกายไฟในจังหวะที่ไม่ควร

7. เครื่องใช้ที่เผาไหม้เชื้อเพลิง

เตาแก๊ส เครื่องทำน้ำอุ่นที่ใช้แก๊ส เครื่องกำเนิดไฟฟ้า หรืออุปกรณ์ที่เผาไหม้เชื้อเพลิง มีอีกเรื่องหนึ่งที่หลายคนไม่ทันคิด นั่นคือ คาร์บอนมอนอกไซด์ หรือ CO เมื่อสูดดมมาก ๆ ทำให้หมดสติโดยไม่รู้ตัว เป็นอันตรายถึงชีวิต

ก๊าซชนิดนี้ไม่มีสีและไม่มีกลิ่น และสามารถสะสมในพื้นที่ที่ระบายอากาศไม่ดีได้ 

โดยเฉพาะเครื่องยนต์หรือเครื่องกำเนิดไฟฟ้าที่ใช้เชื้อเพลิง ไม่ควรนำมาใช้งานภายในบ้าน ห้องใต้ดิน โรงรถ หรือพื้นที่ปิด 

นี่เป็นหนึ่งในอันตรายที่น่ากลัวตรงที่เราอาจมองไม่เห็นและไม่ได้กลิ่น

8. แบตเตอรี่และอุปกรณ์ที่ใช้แบตเตอรี่ลิเธียม

โทรศัพท์ แท็บเล็ต โน้ตบุ๊ก พาวเวอร์แบงก์ หูฟังไร้สาย หรืออุปกรณ์ไฟฟ้าหลายชนิดในบ้านใช้แบตเตอรี่ลิเธียม

แบตเตอรี่ที่มีปัญหาอาจมีอาการบวม ร้อนผิดปกติ มีกลิ่นแปลก ๆ หรือมีความเสียหายทางกายภาพ

ถ้าเจออาการเหล่านี้ ไม่ควรฝืนใช้งานหรือชาร์จต่อเหมือนปกติ

โดยเฉพาะการนำอุปกรณ์ที่มีแบตเตอรี่ผิดปกติไปชาร์จทิ้งไว้บนเตียงหรือใกล้วัสดุที่ติดไฟง่าย เป็นสิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง

ของที่ดูเหมือนเป็นเพียง “แบตเตอรี่เสื่อม” บางครั้งจึงไม่ควรประเมินจากประสิทธิภาพการใช้งานเพียงอย่างเดียว

9. พรมและสายไฟที่วางบนพื้น

อันตรายบางอย่างไม่ได้ทำให้ไฟไหม้ แต่ทำให้คนล้ม

พรมที่ขอบเปิดขึ้น สายไฟที่พาดผ่านทางเดิน หรือของที่วางเกะกะบนพื้น อาจกลายเป็นกับดักเล็ก ๆ ที่เราเดินผ่านทุกวันจนชิน

ยิ่งบ้านมีผู้สูงอายุ เด็ก หรือคนที่เคลื่อนไหวไม่คล่อง ความเสี่ยงจากการสะดุดล้มก็ยิ่งควรใส่ใจ

สายไฟก็ควรจัดวางให้พ้นทางเดินและไม่ถูกกดทับหรือหนีบด้วยเฟอร์นิเจอร์ เพราะนอกจากทำให้สะดุดแล้ว ยังอาจทำให้สายเสียหายได้ 

บางครั้งความปลอดภัยในบ้านไม่ได้ต้องซื้ออะไรเพิ่ม แค่เก็บของให้เป็นที่ก็ลดความเสี่ยงได้แล้ว

10. บันไดพับหรือเก้าอี้ที่ใช้แทนบันได

บ้านแทบทุกหลังมีของที่ใช้หยิบของจากที่สูง

บางคนใช้บันไดพับ บางคนใช้เก้าอี้ และบางคนใช้วิธีที่ดูหวาดเสียวกว่านั้นคือปีนขึ้นไปบนโต๊ะ

ปัญหาคือของเหล่านี้อาจดูมั่นคงกว่าที่เป็นจริง

พื้นลื่น ขาบันไดกางไม่สุด ล็อกไม่เข้าที่ หรือเก้าอี้มีล้อ ล้วนเพิ่มความเสี่ยงต่อการพลัดตก

โดยเฉพาะเวลาที่ต้องเอื้อมหยิบของหนักหรือของที่อยู่สูงเกินระดับสายตา การเสียสมดุลเพียงครั้งเดียวก็อาจทำให้เกิดการบาดเจ็บรุนแรงได้

ถ้าต้องปีนสูง ควรใช้อุปกรณ์ที่ออกแบบมาเพื่อการนั้น และวางบนพื้นเรียบมั่นคง

บ้านที่ปลอดภัย ไม่ได้หมายความว่าไม่มีของอันตราย

ความจริงแล้วบ้านทุกหลังมีของที่อาจก่ออันตรายได้

มีไฟฟ้า

มีความร้อน

มีสารเคมี

มีของมีคม

มีของหนัก

มีพื้นที่ต่างระดับ

แต่สิ่งเหล่านี้สามารถอยู่ร่วมกับเราได้อย่างปลอดภัย หากใช้อย่างถูกวิธีและรู้ว่าเมื่อไหร่ควรหยุดใช้

ลองเดินกลับเข้าไปในบ้านแล้วมองสิ่งของเหล่านี้อีกครั้ง

ปลั๊กพ่วงเส้นนั้นยังปกติดีไหม

สายชาร์จมีรอยแตกหรือเปล่า

น้ำยาทำความสะอาดวางรวมกันจนหยิบผิดได้ไหม

สายไฟพาดอยู่ตรงทางเดินหรือไม่

เครื่องใช้ที่ให้ความร้อนมีของติดไฟวางอยู่ใกล้หรือเปล่า

บางครั้งอันตรายไม่ได้ซ่อนอยู่ในมุมมืดของบ้าน

มันอาจวางอยู่บนโต๊ะ

เสียบอยู่กับผนัง

อยู่ใต้ซิงก์

หรืออยู่ในมือเราทุกวัน

และสิ่งที่ทำให้มันอันตรายขึ้นมา อาจเป็นเพียงประโยคสั้น ๆ ว่า

“ใช้มาตั้งนานแล้ว ไม่เห็นเคยเป็นอะไรเลย”