รู้หรือไม่? แบงก์พับได้ 4,000 ครั้งถึงจะขาด

        เคยสังเกตกันไหมว่า ธนบัตรหรือแบงก์ที่เราพกติดกระเป๋าและใช้งานกันอยู่ทุกวันนี้ มีความทนทานอย่างน่าประหลาดใจ ต่อให้ผ่านการพับ การขยำ หรือแม้กระทั่งเผลอลืมทิ้งไว้ในกระเป๋ากางเกงแล้วนำไปซักในเครื่องซักผ้า เมื่อนำออกมาตากให้แห้งก็ยังคงสภาพดีและนำกลับมาใช้จ่ายได้ตามปกติ ความลับเบื้องหลังความแข็งแกร่งนี้ไม่ได้เกิดขึ้นโดยบังเอิญ แต่เกิดจากเทคโนโลยีและวัสดุสุดพิเศษที่ออกแบบมาโดยเฉพาะ

        ความจริงข้อแรกคือ ธนบัตรที่เราเรียกติดปากว่า "แบงก์กระดาษ" นั้น ไม่ได้ผลิตมาจากเยื่อไม้เหมือนกระดาษเอกสารทั่วไป เพราะหากใช้เยื่อไม้ เมื่อโดนน้ำหรือเหงื่อเพียงเล็กน้อยก็จะเปื่อยยุ่ยทันที แต่ธนบัตรดั้งเดิมผลิตมาจาก เส้นใยฝ้าย (Cotton Fibre) ซึ่งมีโครงสร้างเส้นใยยาวและเหนียวแน่น ทำให้ตัวธนบัตรมีความยืดหยุ่นสูงและทนทานต่อน้ำได้อย่างดีเยี่ยม

        ในกระบวนการผลิตยังมีบททดสอบมาตรฐานที่เรียกว่า Double Fold Test ซึ่งใช้เครื่องจักรพับธนบัตรไปข้างหน้าและพับกลับด้านหลังซ้ำไปซ้ำมาด้วยแรงกดสม่ำเสมอ โดยผลการทดสอบพบว่า ขณะที่กระดาษทั่วไปพับได้เพียง 35 ครั้งก็ขาด แต่ธนบัตรใยฝ้ายมาตรฐานสามารถทนทานต่อการพับได้มากถึง 4,000 ครั้งเป็นอย่างต่ำ และบางชนิดอาจทนได้สูงถึง 8,000 ครั้งเลยทีเดียว นอกจากนี้ยังมีเกราะป้องกันเสริมอีก 2 ชั้น คือการเคลือบผิวด้วยสารวานิชเพื่อป้องกันความชื้นและสิ่งสกปรก รวมถึงการใช้หมึกพิมพ์ร่องลึกชนิดพิเศษที่ยึดเกาะกับเส้นใยฝ้ายอย่างเหนียวแน่น ลวดลายจึงยังคงคมชัดแม้วันเวลาจะผ่านไปนาน

        ยิ่งไปกว่านั้น ในยุคปัจจุบันเทคโนโลยีการผลิตยังก้าวล้ำไปสู่ ธนบัตรพอลิเมอร์ (Polymer) ซึ่งทำมาจากพลาสติกชนิดพิเศษ เช่นเดียวกับธนบัตรใบละ 20 บาทรุ่นใหม่ โดยมีข้อดีที่เหนือกว่าใยฝ้าย ทั้งการกันน้ำได้ 100% ไม่สะสมสิ่งสกปรกและเชื้อโรค และฉีกขาดยากมากด้วยมือเปล่า ส่งผลให้ธนบัตรพอลิเมอร์มีอายุการใช้งานและหมุนเวียนในระบบได้ยาวนานกว่าธนบัตรใยฝ้ายถึง 2.5 เท่า

        เหตุผลสำคัญที่ต้องลงทุนพัฒนาให้ธนบัตรมีความอึด ถึก ทน ขนาดนี้ ก็เพื่อความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจ เนื่องจากการพิมพ์ธนบัตรใหม่แต่ละครั้งมีต้นทุนค่อนข้างสูง การทำให้ธนบัตรมีอายุการใช้งานยาวนานที่สุดจึงช่วยลดความถี่ในการพิมพ์ทดแทน และช่วยประหยัดงบประมาณของประเทศในระยะยาว

        ธนบัตรทุกใบถูกออกแบบและคัดสรรวัสดุมาอย่างประณีตเพื่อให้เป็นผู้รอดชีวิตในทุกการใช้งาน ไม่ว่าจะผ่านการพับนับพันครั้งหรือการเปียกน้ำโดยไม่ตั้งใจ จึงมั่นใจได้ว่ามูลค่าและโครงสร้างของเงินในกระเป๋าจะยังคงอยู่ทนทานเสมอ