รู้หรือไม่ว่าเวลาจามพุ่งเร็วกว่ารถยนต์ ด้วยความเร็วถึง 110-160 กม/ชม

        เมื่อพูดถึงความเร็วระดับทะลุ 100 กิโลเมตรต่อชั่วโมง หลายคนอาจนึกถึงรถสปอร์ตบนทางด่วนหรือพายุหมุนลูกใหญ่ แต่ใครจะเชื่อว่าร่างกายมนุษย์ตัวเล็กๆ สามารถสร้างแรงระเบิดของความเร็วที่มหาศาลขนาดนั้นได้เพียงชั่วพริบตาผ่านเสียง "ฮัดชิ้ว" เพียงครั้งเดียว

        การจาม หรือในทางการแพทย์เรียกว่า Sternutation เป็นปฏิกิริยาสะท้อนกลับอัตโนมัติ (Reflex) ของร่างกายที่ทำหน้าที่เป็นระบบรักษาความปลอดภัยด่านหน้า เมื่อมีสิ่งแปลกปลอม เช่น ฝุ่นละออง หรือเกสรดอกไม้หลุดเข้าไปในโพรงจมูก เส้นประสาทจะส่งสัญญาณเตือนภัยฉุกเฉินไปยังศูนย์ควบคุมในสมองทันที ร่างกายจะเข้าสู่โหมดเตรียมพร้อมด้วยการหลับตาและสูดลมหายใจเข้าลึกๆ เพื่อกักเก็บแรงดัน ก่อนจะปลดปล่อยพลังงานระเบิดออกมาทางปากและจมูกเพื่อขับไล่สิ่งแปลกปลอมออกไป

        ความน่าทึ่งอยู่ที่ความเร็วของกระแสลมขณะจาม ซึ่งสามารถพุ่งทะยานได้สูงถึง 110 - 160 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ซึ่งเทียบเท่ากับความเร็วของพายุไต้ฝุ่นระดับหนึ่ง และเร็วยิ่งกว่าการวิ่งของเสือชีตาห์ ขณะที่งานวิจัยจากสถาบัน MIT ระบุว่าละอองน้ำมูกน้ำลายขนาดใหญ่ที่พุ่งออกมาพร้อมกันจะมีความเร็วเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 16 - 50 กิโลเมตรต่อชั่วโมง แต่ที่น่าตกใจยิ่งกว่าคือ การจามเพียงครั้งเดียวสามารถพ่นละอองฝอยออกมาได้มากถึง 40,000 หยด โดยละอองขนาดจิ๋วที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่าสามารถลอยฟุ้งกระจายไปในอากาศได้ไกลถึง 8 เมตร

        ด้วยแรงดันมหาศาลนี้ การ "กลั้นจาม" จึงเป็นพฤติกรรมที่อันตรายอย่างยิ่ง เพราะการปิดกั้นแรงลมความเร็ว 160 กิโลเมตรต่อชั่วโมง จะทำให้แรงอัดย้อนกลับเข้าสู่ร่างกาย ส่งผลให้เกิดอันตรายตั้งแต่เยื่อแก้วหูทะลุ เส้นเลือดฝอยในตาแตก อาการเจ็บคอ ลมรั่วเข้าสู่ช่องอก ไปจนถึงความเสี่ยงร้ายแรงอย่างเส้นเลือดโป่งพองในสมองแตก

        วิธีจัดการกับการจามที่ถูกต้องและปลอดภัยจึงไม่ใช่การฝืนกลั้น แต่เป็นการปล่อยให้ร่างกายขับลมออกมาตามธรรมชาติ พร้อมป้องกันการแพร่กระจายของเชื้อโรคด้วย 2 ขั้นตอนง่ายๆ คือ การใช้กระดาษทิชชู่ปิดปากและจมูกแล้วทิ้งทันที หรือหากไม่มีทิชชู่ ให้จามใส่บริเวณข้อพับแขนแทนการใช้ฝ่ามือป้อง

        การจามเปรียบเสมือนพายุเฮอริเคนชีวภาพขนาดจิ๋วที่ทรงพลังและทำงานเพื่อปกป้องร่างกายเราอย่างแท้จริง ครั้งต่อไปที่รู้สึกว่าพายุกำลังจะก่อตัวขึ้น อย่าพยายามกลั้นหรือฝืนธรรมชาติ เพียงแค่ป้องกันและปิดปากให้ถูกวิธีเพื่อความปลอดภัยของตนเองและคนรอบข้าง