สมุนไพรโบราณทรงคุณค่า ที่เริ่มถูกลืมเลือนในยุคปัจจุบัน

สมุนไพรโบราณทรงคุณค่า ที่เริ่มถูกลืมเลือนในยุคปัจจุบัน

ในอดีต คนไทยรู้จักการใช้พืชสมุนไพรใกล้ตัวเพื่อดูแลสุขภาพและบรรเทาอาการเจ็บป่วยมานานหลายชั่วอายุคน แต่เมื่อกาลเวลาเปลี่ยนไป สมุนไพรพื้นบ้านจำนวนไม่น้อยกลับเริ่มเลือนหายจากความทรงจำของคนรุ่นใหม่

มาทำความรู้จักกับ 7 สมุนไพรโบราณทรงคุณค่า ที่ครั้งหนึ่งเคยเป็นส่วนหนึ่งของภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้านไทย

เหงือกปลาหมอ
สมุนไพรที่พบมากในพื้นที่ชายเลนและป่าชายเลน นิยมใช้ตามภูมิปัญญาพื้นบ้านเพื่อช่วยดูแลปัญหาผื่นคัน แผลเรื้อรัง และอาการที่เกี่ยวข้องกับ “น้ำเหลืองเสีย” ตามตำรับยาไทย

ทองพันชั่ง
ขึ้นชื่อเรื่องการใช้ดูแลปัญหาผิวหนัง โดยเฉพาะกลาก เกลื้อน และอาการจากเชื้อราบางชนิด อีกทั้งยังมีการศึกษาสารสำคัญของพืชชนิดนี้ในด้านฤทธิ์ทางชีวภาพ

ก้านตอง หรือ พลูคาว
ผักพื้นบ้านกลิ่นเฉพาะตัวที่อุดมไปด้วยสารออกฤทธิ์ทางธรรมชาติ มีการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับฤทธิ์ต้านการอักเสบและการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน จึงเป็นสมุนไพรที่ได้รับความสนใจมากขึ้นในปัจจุบัน

กำลังเสือโคร่ง
ไม้เลื้อยที่มีชื่อสะท้อนถึงสรรพคุณด้านการบำรุงกำลัง ตามตำรับพื้นบ้านนิยมใช้เพื่อช่วยบรรเทาอาการปวดเมื่อย และอาการ “กษัยเส้น” ตามแนวคิดการแพทย์แผนไทย

ชะพลู หรือ พู
ผักพื้นบ้านรสเผ็ดร้อนอ่อน ๆ ที่คนไทยคุ้นเคยกันดี นอกจากนำมาประกอบอาหารแล้ว ยังนิยมใช้เพื่อช่วยขับลม บรรเทาท้องอืดท้องเฟ้อ และบำรุงธาตุ อีกทั้งยังมีสารอาหารสำคัญ เช่น แคลเซียมและเบต้าแคโรทีน

ครอบจักรวาล หรือ มะกอบการ
สมุนไพรพื้นบ้านที่มีการใช้ในตำรับยาไทยด้านการขับปัสสาวะ บรรเทาอาการอักเสบ และช่วยดูแลอาการปวดตามข้อ โดยบางตำรับยังกล่าวถึงการใช้ร่วมกับการดูแลปัญหานิ่ว

เจตมูลเพลิงแดง
สมุนไพรรสเผ็ดร้อนที่โดดเด่นด้านการกระตุ้นระบบย่อยอาหารและช่วยขับลม ตามตำรับยาไทยยังใช้ในกลุ่มยาที่เกี่ยวข้องกับการกระตุ้นการไหลเวียนของเลือด แต่ควรใช้อย่างระมัดระวังและไม่ควรใช้เองในปริมาณสูง

สมุนไพรโบราณเหล่านี้สะท้อนให้เห็นถึงภูมิปัญญาของบรรพบุรุษที่สั่งสมมาอย่างยาวนาน แม้หลายชนิดจะยังมีการใช้กันอยู่ แต่บางชนิดกลับเริ่มถูกลืมเลือนในชีวิตประจำวัน การเรียนรู้และอนุรักษ์ความรู้เหล่านี้จึงเป็นอีกวิธีหนึ่งในการรักษามรดกทางภูมิปัญญาของไทยไว้ให้คนรุ่นต่อไป

หมายเหตุ: การใช้สมุนไพรควรคำนึงถึงความปลอดภัย ชนิดของพืช ปริมาณ และข้อห้ามเฉพาะบุคคล โดยเฉพาะผู้ตั้งครรภ์ ผู้มีโรคประจำตัว หรือผู้ที่ใช้ยาประจำ ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญก่อนใช้เพื่อการรักษาอาการเจ็บป่วย