เปิดราคา "ปลากระป๋องไทย" ในประเทศแถบแอฟริกา ที่กลายเป็นอาหารระดับสูงของคนมีเงิน

เปิดราคา “ปลากระป๋องไทย” ในแอฟริกา 🐟

จากของกินหลักสิบในไทย สู่สินค้านำเข้าที่ราคาขยับขึ้นหลายเท่า

ปลากระป๋องไทยที่คนบ้านเราคุ้นเคย บางครั้งราคาเพียงไม่กี่สิบบาทต่อกระป๋อง แต่เมื่อเดินทางไปถึงแอฟริกา ภาพของสินค้ากลับต่างออกไป โดยเฉพาะ แอฟริกาใต้ ซึ่งเป็นตลาดสำคัญของปลาซาร์ดีนกระป๋องจากไทย

ข้อมูลของ Krungsri Research ระบุว่า แอฟริกาใต้คิดเป็น 30.7% ของปริมาณส่งออกปลาซาร์ดีนกระป๋องของไทย ในช่วงข้อมูลล่าสุด และในปี 2024 การส่งออกปลาซาร์ดีนไทยไปแอฟริกาใต้เพิ่มขึ้น 9.3%

แอฟริกาใต้คือ “ตลาดใหญ่” ของปลากระป๋องไทย

เรื่องที่น่าสนใจคือ คนแอฟริกาใต้ไม่ได้เพิ่งรู้จักปลากระป๋องไทย เพราะไทยเป็นแหล่งนำเข้ารายสำคัญมานาน งานศึกษาด้านอุตสาหกรรมระบุว่า ประเทศไทยเคยเป็นผู้จัดหาทูน่ากระป๋องมากกว่า 90% ของการนำเข้าทูน่าของแอฟริกาใต้ ในช่วงเวลาที่ศึกษา

อีกข้อมูลหนึ่งพบว่า ในปี 2020 แอฟริกาใต้เป็นตลาดอันดับ 1 ของปลาซาร์ดีนกระป๋องจากไทย คิดเป็น 21% ของการส่งออกสินค้าชนิดนี้

จึงไม่ใช่แค่สินค้าหิ้วเฉพาะกลุ่ม แต่เป็นตลาดส่งออกขนาดใหญ่ของอุตสาหกรรมไทย

💰 ราคาแพงแค่ไหน?

ราคาที่น่าสนใจที่สุดอยู่ที่ ต้นทางส่งออก ก่อนผ่านค่าขนส่ง ภาษี และกำไรของร้านค้า

ข้อมูลการค้าของไทยระบุว่า ราคาส่งออกเฉลี่ยของปลาซาร์ดีนกระป๋องในปี 2024 อยู่ราว 2,566 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน หรือคิดเป็นประมาณ 2.57 ดอลลาร์ต่อกิโลกรัม

ส่วนสินค้าปุ้มปุ้ยในประเทศไทย ขนาด 155 กรัม มีราคาขายปลีกที่พบได้ราว 18–23 บาทต่อกระป๋อง จากร้านค้าออนไลน์ในไทย

แต่ราคาที่ผู้บริโภคในแอฟริกาจ่ายจริง ไม่ได้มีตัวเลขเดียว เพราะแต่ละประเทศมีภาษีนำเข้า ค่าขนส่ง ค่าเก็บสินค้า และกำไรของผู้นำเข้าแตกต่างกันมาก

🐟 จากกระป๋องละไม่กี่สิบบาท ทำไมราคาถึงขยับ?

ลองดูกรณี ปุ้มปุ้ย ซึ่งเป็นแบรนด์ไทยที่ผลิตปลากระป๋องมายาวนาน บริษัทเริ่มกิจการเมื่อ 1 พฤศจิกายน 1979 โดยมีเป้าหมายผลิตปลากระป๋องคุณภาพเพื่อทดแทนสินค้านำเข้า

เมื่อนำสินค้าไปต่างประเทศ ราคาจะไม่ได้จบที่ราคาหน้าโรงงาน แต่ต้องผ่านหลายต้นทุน ตั้งแต่

ราคาสินค้า → ค่าขนส่งทางเรือ → ประกัน → ภาษีนำเข้า → ค่ากระจายสินค้า → กำไรร้านค้า

ตัวอย่างเช่น ข้อมูลของกระทรวงพาณิชย์ไทยระบุว่าในปี 2022 สินค้าทูน่ากระป๋องจากไทยเข้าสู่หลายประเทศในแอฟริกา โดยภาษีนำเข้าที่ระบุไว้แตกต่างกัน ตั้งแต่ 0% ในลิเบีย ไปจนถึง 30% ในแคเมอรูนและเอธิโอเปีย

👑 แต่ปลากระป๋องไทย “เป็นอาหารคนมีเงิน” จริงไหม?

ตรงนี้ต้องแยกให้ชัด

ในแอฟริกาใต้ ปลากระป๋องอย่างปลาซาร์ดีนยังเป็นอาหารที่มีตลาดกว้าง ขณะที่ทูน่ามีแนวโน้มถูกบริโภคในกลุ่มชนชั้นกลางและรายได้สูงกว่า งานศึกษาตลาดระบุว่าผู้บริโภครายได้น้อยนิยมปลากระป๋องกลุ่ม pilchards ส่วนทูน่าถูกบริโภคมากกว่าในกลุ่มชนชั้นกลางและชนชั้นบน

ดังนั้น สิ่งที่น่าแปลกใจไม่ใช่การที่ปลากระป๋องไทยกลายเป็นของหรู แต่คือ สินค้าที่คนไทยซื้อกินง่าย ๆ กลับมีบทบาทสำคัญในตลาดอาหารของอีกซีกโลก

กระป๋องเล็ก ๆ แต่ตลาดใหญ่กว่าที่คิด

ปัจจุบันไทยยังส่งออกปลากระป๋องไปทั่วโลก และแอฟริกายังคงเป็นตลาดสำคัญ โดยเฉพาะแอฟริกาใต้ นามิเบีย และแทนซาเนีย

ที่สำคัญ ปลากระป๋องไทยไม่ได้ขายแค่ในรูปแบบซาร์ดีนธรรมดา แต่มีทั้ง แมคเคอเรลในซอสมะเขือเทศ ปลาราดพริก ปลาแกง และปลาปรุงรส ซึ่งช่วยให้สินค้าธรรมดาจากประเทศไทยมีทางเลือกมากขึ้นในตลาดต่างประเทศ

จากอาหารราคาหลักสิบในบ้านเรา เมื่อเดินทางข้ามทวีป มูลค่าของมันจึงเปลี่ยนไปตามระยะทาง ภาษี และตลาดที่วางขาย แต่สิ่งหนึ่งที่ยังเหมือนเดิมคือ รสชาติจากโรงงานไทยกำลังถูกส่งออกไปไกลกว่าที่หลายคนคิด