"สัญญา 3 ฉบับ ที่สลับกันจูบปาก" ปฐมบทแห่งโศกนาฏกรรม 100 ปี ในแผ่นดินศักดิ์สิทธิ์!

เคยสงสัยไหมครับว่า... ทำไมแผ่นดินเล็กๆ เท่ากำมือบริเวณเมดิเตอร์เรเนียนตะวันออก ถึงกลายเป็น "สนามรบไร้จุดจบ" มายาวนานกว่าศตวรรษ?

คำตอบไม่ได้เริ่มที่ศาสนาหรือชาติพันธุ์อย่างเดียว... แต่มันเริ่มจากการ "สับขาหลอกและทำสัญญาซ้ำซ้อน" ของมหาอำนาจผู้ยิ่งใหญ่อย่าง "จักรวรรดิบริติช" (จักรวรรดิอังกฤษ) ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1!

นี่คือเรื่องราวของเอกสาร 3 ฉบับ ที่ถูกเซ็นขึ้นในเวลาใกล้เคียงกัน... แต่หันปลายหอกไปคนละทาง!

1️⃣ สัญญาฉบับแรก (1915): "ถ้าช่วยเราล้มออตโตมัน... แผ่นดินนี้จะเป็นของพวกท่าน"

ในปี 1915 ขณะที่สงครามโลกครั้งที่ 1 กำลังดุเดือด อังกฤษต้องการพันธมิตรมาช่วยล้มจักรวรรดิออตโตมัน Sir Henry McMahon ข้าหลวงใหญ่ประจำอียิปต์ จึงทำจดหมายโต้ตอบลับๆ กับ Shariff Hussein ผู้นำอาหรับแห่งเมกกะ

ข้อเสนอของอังกฤษหอมหวานสุดขีด: “ขอเพียงพวกท่านจับอาวุธขึ้นสู้ก่อการปฏิวัติอาหรับ (Arab Revolt) ช่วยเราตีออตโตมัน หลังจบสงคราม อังกฤษจะสนับสนุนการเอกราชของรัฐอาหรับทั้งหมด รวมถึงแผ่นดินปาเลสไตน์!”

ชาวอาหรับเชื่อใจ... พวกเขาหลั่งเลือด สู้สุดชีวิต และช่วยให้อังกฤษได้รับชัยชนะ!

2️⃣ สัญญาฉบับที่สอง (1916): "แต่... เราขอแบ่งเค้กกับเพื่อนก่อนนะ"

ยังไม่ทันไร! ในปี 1916 ขณะที่ชาวอาหรับกำลังสู้รบตามสัญญา อังกฤษกลับแอบไปจับมือกับ "ฝรั่งเศส" ทำข้อตกลงลับที่ชื่อว่า Sykes-Picot Agreement

บนโต๊ะเจรจา มหาอำนาจทั้งสองเอากางเขนและไม้บรรทัดมาลากเส้นแบ่งเค้กดินแดนตะวันออกกลางกันอย่างสนุกมือ! โดยตกลงว่าฝรั่งเศสจะเอาซีเรียและเลบานอน ส่วนอังกฤษจะเอาอิรักและปาเลสไตน์... สัญญาที่เคยให้ไว้กับชาวอาหรับ ถูกเหยียบจมดินทันที! (เรื่องนี้แตกเมื่อฝ่ายบอลเชวิคของรัสเซียนำเอกสารลับนี้มาแฉในปี 1917 จนแทบมองหน้ากันไม่ติด)

3️⃣ สัญญาฉบับที่สาม (1917): "เราขอสนับสนุนบ้านเกิดของชาวชาวยิว!"

เท่านั้นยังไม่พอ! ในเดือนพฤศจิกายน 1917 Arthur Balfour รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศของอังกฤษ ได้ส่งจดหมายประวัติศาสตร์ที่รู้จักกันในนาม "Balfour Declaration" ถึง Lord Rothschild ผู้นำประชาคมยิวในอังกฤษ

ข้อความในจดหมายระบุชัดเจนว่า: “รัฐบาลอังกฤษสนับสนุนการจัดตั้ง 'บ้านแห่งชาติสำหรับชาวยิว' (National Home for the Jewish People) ในแผ่นดินปาเลสไตน์”

💥 คำถามคือ: แผ่นดินมีอยู่ผืนเดียว แต่อังกฤษสัญญาว่าจะยกให้ทั้งชาวอาหรับ และสนับสนุนให้เป็นบ้านของชาวยิว... มันจะไปจบลงได้อย่างไร?

💣 ชวนวนกลับมาชนกัน: จุดจบของการปกครองบริติชแมตเดต

หลังจบสงครามโลก สันนิบาตชาติมอบหมายให้อังกฤษเป็นผู้ปกครองปาเลสไตน์ (British Mandate of Palestine) อย่างเป็นทางการในปี 1920

สิ่งที่ตามมาคือ "ฝันร้ายของการบริหาร":

• ยิวเริ่มอพยพหลั่งไหลกลับสู่แผ่นดินศักดิ์สิทธิ์ตามสัญญา Balfour

• ชาวอาหรับรู้สึกถูกทรยศอย่างแรง เพราะสัญญา McMahon ถูกลืม

• ความตึงเครียดระเบิดกลายเป็นจลาจล การสงครามกองโจร และการก่อการร้ายจากทั้งสองฝ่าย

อังกฤษพยายามสับหลีก ทำตัวเป็นคนกลางที่กลืนไม่เข้าคายไม่ออกตลอดช่วงปี 1920-1940 ยิ่งห้ามก็เหมือนยิ่งยุ จนกระทั่งหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 อังกฤษถังแตก ขาดแคลนงบประมาณ และทนแรงกดดันจากการถูกโจมตีไม่ไหว...

ในวันที่ 14 พฤษภาคม 1948 อังกฤษตัดสินใจ "ชักธงลง ชักปลั๊กออก และเดินหนีกลับบ้าน" ทิ้งสุญญากาศทางอำนาจไว้เบื้องหลัง... เพียงไม่กี่ชั่วโมงหลังจากนั้น อิสรภาพของอิสราเอลถูกประกาศ และสงครามอาหรับ-อิสราเอลครั้งแรกก็ระเบิดขึ้นทันที!

🚩 บทเรียนจากประวัติศาสตร์:

ชนวนเหตุของความขัดแย้งระดับศตวรรษ บางครั้งไม่ได้เกิดจากความเกลียดชังของคนในพื้นที่มาตั้งแต่ต้น... แต่มันเกิดจากการการเมืองระหว่างประเทศ คำสัญญาปลอมๆ และความซับซ้อนของการใช้ดินแดนเป็นหมากในเกมการเมืองของมหาอำนาจ!