ยิ่งเครียดยิ่งอยากหวาน ลองเปลี่ยนเป็น 4 กลุ่มอาหารนี้

หลายคนคงเคยมีประสบการณ์อยาก “เยียวยา” ตัวเองด้วยของหวานเมื่อรู้สึกเครียด เมื่อการทำงานไม่ราบรื่น รู้สึกหงุดหงิด หรือแม้กระทั่งโกรธ ชานมไข่มุก ขนมเบเกอรี่ และมันฝรั่งทอดก็มักจะดูเย้ายวนใจเป็นพิเศษ

ความเครียดมีผลต่อความอยากอาหารแตกต่างกันไปในแต่ละคน ความเครียดระยะสั้นอาจทำให้บางคนกินน้อยลง แต่หากความเครียดดำเนินต่อเนื่อง ฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับความเครียด เช่น คอร์ติซอล อาจกระตุ้นความอยากอาหาร และมีข้อมูลว่าความเครียดสามารถทำให้คนบางส่วนหันไปหาอาหารที่มีน้ำตาลหรือไขมันสูงมากขึ้นได้

ดังนั้น หากไม่อยากพึ่งของหวานทุกครั้งที่อารมณ์ไม่ดี อาจลองเปลี่ยนเป็นอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการมากกว่า 4 กลุ่มต่อไปนี้ สิ่งสำคัญคืออาหารเหล่านี้ ไม่ใช่อาหารรักษาความเครียด แต่เป็นตัวเลือกที่ช่วยให้เราได้รับสารอาหารหลากหลายขึ้นแทนการกินของหวานหรือของทอดมากเกินไป

1. กล้วยและนม เป็นของว่างง่าย ๆ ที่ให้สารอาหารหลายชนิด

เมื่อรู้สึกหงุดหงิดแล้วอยากหยิบขนมหวาน ลองเริ่มต้นด้วยกล้วยหรือนมก็ได้

กล้วยเป็นหนึ่งในผลไม้ที่ให้วิตามินบี 6 ซึ่งมีส่วนเกี่ยวข้องกับปฏิกิริยาของเอนไซม์จำนวนมากในร่างกาย รวมถึงกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับสารสื่อประสาท อย่างไรก็ตาม การได้รับวิตามินบี 6 มากขึ้นไม่ได้หมายความว่าจะทำให้อารมณ์ดีขึ้นทันที และข้อมูลของ NIH ระบุว่าการเสริมวิตามินบี 6 ไม่ได้แสดงว่าช่วยให้อารมณ์หรือการทำงานด้านความคิดดีขึ้นในคนทั่วไปอย่างชัดเจน

ส่วนนมให้โปรตีน แคลเซียม และกรดอะมิโนหลายชนิด จึงสามารถใช้เป็นของว่างหรือส่วนหนึ่งของมื้ออาหารได้ หากกำลังอยากดื่มเครื่องดื่มหวาน ๆ การเปลี่ยนเป็นนมที่ไม่เติมน้ำตาลก็เป็นอีกวิธีหนึ่งในการลดปริมาณน้ำตาลที่ได้รับจากเครื่องดื่ม

2. ข้าวกล้องและปลาแซลมอน เพิ่มความหลากหลายให้มื้อหลัก

นอกจากเปลี่ยนของว่างแล้ว การจัดมื้ออาหารหลักให้หลากหลายก็สำคัญเช่นกัน

ข้าวกล้องและปลาเป็นอาหารที่ให้วิตามินบีหลายชนิด โดยเฉพาะปลาแซลมอนซึ่งเป็นแหล่งไนอาซินหรือวิตามินบี 3 ขณะที่ข้าวกล้องก็มีไนอาซินเช่นกัน วิตามินบี 3 มีบทบาทสำคัญในกระบวนการเผาผลาญพลังงานของเซลล์ แต่ไม่ควรตีความว่าเพียงกินอาหารที่มีวิตามินบี 3 แล้วจะทำให้เซโรโทนินเพิ่มขึ้นหรือทำให้อารมณ์ดีขึ้นโดยตรง

สำหรับคนที่มักยุ่งและเครียด การมีข้าว ปลา ผัก และอาหารหลากหลายอยู่ในมื้อหลัก อาจช่วยลดสถานการณ์ที่หิวจัดจนหยิบเค้ก ชานมไข่มุก หรืออาหารพลังงานสูงมารับประทานแทนมื้ออาหารโดยไม่ตั้งใจ

3. ชาดอกกุหลาบและรากบัว เป็นตัวเลือกตามแนวคิดแพทย์แผนจีน

จากมุมมองของการบำบัดด้วยอาหารตามศาสตร์การแพทย์แผนจีน ชาดอกกุหลาบและรากบัวเป็นวัตถุดิบที่มีการใช้และอธิบายคุณสมบัติตามแนวคิดเรื่อง “ชี่” มาแต่เดิม เช่น การปรับสมดุลหรือส่งเสริมการไหลเวียนของชี่

อย่างไรก็ตาม แนวคิดเหล่านี้ควรแยกออกจากคำอธิบายทางโภชนาการสมัยใหม่ ปัจจุบันงานวิจัยเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์สมุนไพรและวิธีการต่าง ๆ ของการแพทย์แผนจีนให้ผลแตกต่างกันไปตามชนิดของผลิตภัณฑ์และภาวะที่ศึกษา จึงไม่ควรสรุปว่าชาดอกกุหลาบหรือรากบัวสามารถรักษาหรือลดความเครียดได้จากแนวคิดดั้งเดิมเพียงอย่างเดียว

หากชื่นชอบรสชาติ สามารถนำมาประกอบอาหารหรือดื่มเป็นส่วนหนึ่งของอาหารตามปกติได้ แต่ไม่ควรใช้แทนการดูแลปัญหาความเครียดที่รุนแรงหรือเรื้อรัง

4. ถ้าอยากเคี้ยวของว่าง ลองเปลี่ยนเป็นถั่วไม่ใส่เกลือ

สำหรับผู้ที่อยากทานของว่างเวลาเครียด การเปลี่ยนจากมันฝรั่งทอด ขนมหวาน หรือขนมที่เติมน้ำตาลมาก มาเป็นถั่วไม่ใส่เกลือในปริมาณพอเหมาะก็เป็นทางเลือกหนึ่ง

อัลมอนด์ พิสตาชิโอ และเม็ดมะม่วงหิมพานต์ให้ไขมัน โปรตีน และสารอาหารหลากหลายชนิด และช่วยตอบโจทย์คนที่อยากเคี้ยวของว่างได้โดยไม่จำเป็นต้องเลือกขนมทอดหรือขนมหวานทุกครั้ง

อย่างไรก็ตาม ถั่วเป็นอาหารที่ให้พลังงานค่อนข้างสูง จึงยังต้องคำนึงถึงปริมาณ แม้จะเป็นอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการ ก็ไม่ได้หมายความว่าจะรับประทานได้โดยไม่จำกัด

อาหารทั้ง 4 กลุ่มนี้ควรมองเป็น ตัวเลือกทดแทนของหวานหรือของทอดบางครั้ง มากกว่าเป็น “อาหารบำบัดความเครียด” เพราะการจัดการความเครียดไม่ได้ขึ้นอยู่กับอาหารชนิดใดชนิดหนึ่ง

ครั้งต่อไปที่รู้สึกเครียดจากการทำงาน อารมณ์ไม่ดี หรือโกรธจนอยากกินของหวาน อาจลองหยุดสักครู่ ดื่มน้ำ และสังเกตว่าตัวเองหิวจริงหรือกำลังอยากกินเพราะอารมณ์ หากยังหิวอยู่ ค่อยเลือกอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการ เช่น กล้วย นม มื้ออาหารที่มีข้าวและปลา หรือถั่วไม่ใส่เกลือในปริมาณเหมาะสม

และอย่าลืมว่า การรับประทานอาหารให้สม่ำเสมอ นอนหลับให้เพียงพอ ออกกำลังกาย และหาวิธีจัดการต้นเหตุของความเครียด ยังมีความสำคัญมากกว่าการฝากความหวังไว้กับอาหารชนิดใดชนิดหนึ่ง หากพบว่าตัวเองใช้การกินเพื่อรับมือกับความเครียดบ่อยจนกระทบสุขภาพ น้ำหนัก หรือการใช้ชีวิต การพูดคุยกับแพทย์ นักกำหนดอาหาร หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตก็อาจช่วยได้