จาก “เลียบนที” ถึง “เขียวไข่กา” 10 ชื่อถนนที่มีเรื่องเล่า

สวัสดีชาวโพสต์จังกันทุกคน เวลาเราเดินทางตามถนนในประเทศไทย สิ่งหนึ่งที่หลายคนอาจไม่ได้สังเกตก็คือ ชื่อถนน เพราะส่วนใหญ่คุ้นเคยกับชื่ออย่างสุขุมวิท พหลโยธิน หรือเพชรเกษมจนชินหู

แต่ถ้าลองสังเกตชื่อถนนตามจังหวัดต่าง ๆ จะเจอหลายชื่อที่เห็นครั้งแรกแล้วอาจต้องอ่านซ้ำว่า เดี๋ยวนะ...อ่านแบบนี้จริงเหรอ?

บางชื่อมาจากบุคคลสำคัญ บางชื่อสะท้อนประวัติศาสตร์ของพื้นที่ ขณะที่บางชื่อพอเขียนติดกันแล้วก็ชวนให้คนอ่านผิดความหมายไปเลย วันนี้เลยลองรวบรวม 10 ชื่อถนนที่สะดุดตาและมีเรื่องราวเบื้องหลังน่าสนใจ มาให้ดูกัน

1. ถนนเลียบนที — สมุทรสงคราม

ชื่อถนนนี้น่าจะเป็นหนึ่งในชื่อที่ทำให้คนเห็นครั้งแรกต้องอ่านซ้ำ เพราะคำว่า เลียบนที อ่านว่า “เลียบ-นะ-ที” ไม่ใช่การแบ่งคำแบบที่ชาวเน็ตมักนำมาแซวกัน

คำว่า “นที” หมายถึงแม่น้ำ ดังนั้นชื่อจึงสื่อถึงถนนที่อยู่เลียบลำน้ำ ถนนเลียบนทีมีอยู่บริเวณอัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม และเคยกลายเป็นกระแสจากป้ายชื่อถนนที่คนจำนวนมากอ่านผิดในครั้งแรก

เรียกได้ว่าเป็นถนนที่ ชื่อไม่ได้ตั้งใจให้ตลก แต่คนอ่านทำให้ตลกเอง

2. ถนนนางงาม — สงขลา

ชื่อ “ถนนนางงาม” ฟังเหมือนตั้งขึ้นเพื่อเกี่ยวข้องกับการประกวดนางงามโดยตรง ซึ่งเรื่องราวจริงก็มีความเชื่อมโยงกันอยู่

ถนนสายนี้อยู่ในย่านเมืองเก่าสงขลา เดิมเรียกว่า ถนนเก้าห้อง เพราะมีอาคารอยู่เพียง 9 คูหา ก่อนที่ชื่อถนนนางงามจะได้รับการเรียกขานหลังการประกวดนางงามสงขลา โดยหญิงสาวจากย่านนี้ได้รับเลือกเป็นนางงามสงขลาคนแรก

ทุกวันนี้ถนนนางงามยังเป็นส่วนสำคัญของย่านเมืองเก่าสงขลา อยู่คู่กับถนนนครนอกและถนนนครใน

3. ถนนอังรีดูนังต์ — กรุงเทพฯ

ชื่อถนนนี้หลายคนเห็นแล้วอาจเดาได้ทันทีว่าไม่น่าจะเป็นชื่อภาษาไทย

ที่จริงชื่อดังกล่าวมาจาก Henry Dunant หรือ อ็องรี ดูน็องต์ ชาวสวิสผู้มีบทบาทสำคัญต่อการกำเนิดขบวนการกาชาดระหว่างประเทศ ตามข้อมูลในต้นฉบับ ถนนสายนี้อยู่ในเขตปทุมวัน ใกล้จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยและโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์

จึงเป็นหนึ่งในชื่อถนนกรุงเทพฯ ที่โดดเด่น เพราะนำชื่อบุคคลต่างชาติมาใช้เป็นชื่อถนนภาษาไทยโดยตรง

4. ถนนนางลิ้นจี่ — กรุงเทพฯ

ได้ยินครั้งแรกหลายคนอาจคิดว่าเกี่ยวกับผลไม้ แต่ “นางลิ้นจี่” เป็นชื่อบุคคล

ต้นฉบับระบุว่าชื่อถนนมีที่มาจาก ลิ้นจี่ ชยากร สตรีที่มีประวัติเกี่ยวข้องกับการพัฒนาพื้นที่และการบริจาคทรัพย์สิน ชื่อนางลิ้นจี่จึงไม่ได้เป็นการตั้งชื่อเล่น ๆ ตามผลไม้ แต่มีบุคคลจริงอยู่เบื้องหลัง

เป็นตัวอย่างดีว่า ชื่อที่ฟังดูเหมือนคำธรรมดาอาจซ่อนประวัติของคนในอดีตเอาไว้

5. ถนนข้าวสาร — กรุงเทพฯ

ถนนข้าวสารเป็นชื่อที่คนไทยคุ้นหูมากจนแทบไม่ได้สงสัยว่าทำไมจึงต้องเป็น “ข้าวสาร”

คำตอบอยู่ในอดีตของพื้นที่ เพราะย่านนี้เคยเกี่ยวข้องกับ การค้าข้าวสาร ก่อนจะค่อย ๆ เปลี่ยนบทบาทมาเป็นย่านท่องเที่ยวที่ชาวต่างชาติรู้จักอย่างกว้างขวาง ต้นฉบับยังระบุว่าถนนมีความยาวประมาณ 400 เมตร

จากชื่อที่สะท้อนการค้าขายของชุมชน จึงกลายมาเป็นชื่อสถานที่ท่องเที่ยวที่คนทั่วโลกรู้จัก

6. ถนนสิบสามห้าง — กรุงเทพฯ

ได้ยินชื่อแล้วหลายคนคงสงสัยเหมือนกันว่า บริเวณนี้เคยมีห้างอยู่ 13 แห่งจริงหรือ?

ข้อมูลของสำนักงานราชบัณฑิตยสภาระบุว่า ถนนสิบสามห้าง อยู่บริเวณบางลำพูด้านวัดบวรนิเวศวิหาร และบริเวณนี้แต่เดิมมีคลองชื่อ “คลองสิบสามห้าง” ชื่อดังกล่าวมีที่มาเชื่อมโยงกับกลุ่มพ่อค้าจีน ไม่ได้หมายความว่าริมถนนในกรุงเทพฯ เคยมีศูนย์การค้าเรียงกัน 13 แห่งแบบที่เราเข้าใจคำว่า “ห้าง” ในปัจจุบัน

ชื่อเก่าจึงยังทำหน้าที่เหมือนร่องรอยทางประวัติศาสตร์ที่หลงเหลืออยู่กลางเมือง

7. ถนนสุทธิสารวินิจฉัย — กรุงเทพฯ

ถนนนี้ไม่ได้สะดุดตาเพราะความหมาย แต่สะดุดตาตรงที่ ชื่อยาวและเฉพาะมาก

ชื่อ “สุทธิสารวินิจฉัย” มาจาก พระสุทธิสารวินิจฉัย (มะลิ บุนนาค) และมีเรื่องราวเชื่อมโยงกับการจัดสรรที่ดินและการพัฒนาพื้นที่สำหรับข้าราชการตำรวจในอดีต

ปัจจุบันกรุงเทพมหานครยังใช้ชื่อ ถนนสุทธิสารวินิจฉัย ในข้อมูลถนนของพื้นที่เขตดินแดง

8. อินทามระ — ชื่อที่ยังอยู่คู่ย่านสุทธิสาร

“อินทามระ” เป็นอีกชื่อที่คนต่างพื้นที่เห็นแล้วอาจไม่รู้เลยว่ามาจากอะไร และยังมีประวัติการใช้ชื่อเชื่อมโยงกับถนนสุทธิสารวินิจฉัยมายาวนาน

สิ่งที่เห็นได้ชัดในปัจจุบันคือชื่อ ซอยอินทามระ ซึ่งยังมีอยู่จำนวนมาก เช่น อินทามระ 20, 22, 24, 26, 28, 35 และ 39 โดยหลายซอยเชื่อมกับถนนสุทธิสารวินิจฉัยตามข้อมูลของสำนักงานเขตดินแดง

จึงเป็นกรณีน่าสนใจที่ชื่อทางประวัติศาสตร์ยังคงอยู่ในระบบชื่อซอยและความคุ้นเคยของคนในพื้นที่

9. ถนนเขียวไข่กา — กรุงเทพฯ

ชื่อ เขียวไข่กา ฟังแล้วชวนสงสัยทันทีว่า “ไข่กา” มาเกี่ยวอะไรกับถนน?

สำนักงานราชบัณฑิตยสภาระบุว่า ถนนเขียวไข่กาสร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 เมื่อ พ.ศ. 2447 และได้รับพระราชทานนามว่า “ถนนเขียวไข่กา” โดยชื่ออยู่ในกลุ่มคำที่เกี่ยวข้องกับเครื่องโต๊ะจีน ส่วนคำว่าเขียวไข่กายังใช้เรียกสีเขียวอมฟ้าหรือครามด้วย

พอรู้ที่มาแล้ว ชื่อที่ดูแปลกสำหรับคนยุคนี้ก็เริ่มมีเหตุผลขึ้นมาทันที

10. ถนนสังคโลก — กรุงเทพฯ

อีกชื่อหนึ่งที่น่าสนใจคือ ถนนสังคโลก ในเขตดุสิต ซึ่งสำนักงานราชบัณฑิตยสภากล่าวถึงร่วมกับถนนเขียวไข่กา ถนนลก และถนนทับทิม ในกลุ่มชื่อถนนที่เกี่ยวข้องกับชื่อเครื่องโต๊ะจีน

ถนนสังคโลกยังคงเป็นชื่อถนนที่ใช้อยู่จริงในกรุงเทพฯ โดยมีข้อมูลของกรุงเทพมหานครระบุถนนสายนี้ในพื้นที่เขตดุสิตด้วย

เมื่อมองรวมกันแล้ว ชื่อถนนไม่ได้มีหน้าที่เพียงบอกว่าเรากำลังอยู่ตรงไหน บางชื่อยังทำหน้าที่เหมือน บันทึกประวัติศาสตร์ขนาดย่อมของเมือง บอกทั้งเรื่องผู้คน การค้า ภาษา และวิถีชีวิตในแต่ละยุค

ครั้งต่อไปถ้าเห็นชื่อถนนแปลก ๆ อาจลองหยุดอ่านสักนิด เพราะเบื้องหลังป้ายเพียงป้ายเดียว อาจมีเรื่องราวเก่าแก่ซ่อนอยู่มากกว่าที่คิด