เมืองไหนวางแผนเงินเก่งที่สุด เมื่อพฤติกรรมหนี้ เครดิต และเงินออมถูกนำมาเทียบกัน

อยู่เมืองเดียวกัน ไม่ได้แปลว่าจะจัดการเงินเหมือนกัน

เรื่องน่าสนใจจากสหรัฐฯ คือ เมื่อนำพฤติกรรมทางการเงินของคนในเมืองต่างๆ มาเทียบกัน ภาพที่ได้ไม่ได้วัดแค่ว่าเมืองไหนรายได้สูงหรือค่าครองชีพถูก แต่ดูไปถึงว่า คนมีหนี้หนักแค่ไหน ใช้เครดิตแบบไหน จ่ายบิลตรงเวลาหรือเปล่า และมีเงินสำรองรับเหตุฉุกเฉินหรือไม่

การจัดอันดับปี 2026 เปรียบเทียบ 182 เมือง โดยใช้ตัวชี้วัด 12 รายการ แบ่งออกเป็น 3 กลุ่มใหญ่ ได้แก่ การใช้จ่ายและหนี้ เครดิต และเงินออม แต่ละอย่างสะท้อนคนละมุมของคำว่า “บริหารเงินเป็น” ซึ่งน่าสนใจกว่าการดูยอดเงินเดือนอย่างเดียวเยอะเลย

เมืองอันดับหนึ่งคือ ซีแอตเทิล

ซีแอตเทิล รัฐวอชิงตัน ได้คะแนนรวม 80.48 และขึ้นอันดับ 1 จุดเด่นอยู่ตรงสัดส่วนหนี้เมื่อเทียบกับรายได้ค่อนข้างต่ำ ทั้งหนี้บัตรเครดิต หนี้การศึกษา และสินเชื่อรถยนต์

ข้อมูลระบุว่าหนี้บัตรเครดิตเฉลี่ยคิดเป็นประมาณ 8.6% ของรายได้มัธยฐานต่อปี ส่วนหนี้การศึกษาอยู่ที่ประมาณ 52.7% และสินเชื่อรถยนต์ประมาณ 22.8% นอกจากนี้ อัตราการใช้วงเงินเครดิตเฉลี่ยอยู่ราว 37% ซึ่งถือว่าค่อนข้างต่ำเมื่อเทียบกับหลายเมืองในการศึกษา

อีกจุดที่สะดุดตาคือการค้างชำระสินเชื่อบ้านเกิน 90 วันอยู่ในระดับต่ำ นั่นสะท้อนว่าหลายครัวเรือนยังสามารถกันเงินไว้รับภาระก้อนใหญ่ตามกำหนดได้

อันดับ 2 คือ บอสตัน

บอสตัน รัฐแมสซาชูเซตส์ ได้คะแนนรวม 77.13 เมืองนี้เด่นอีกแบบ มีประชากรประมาณ 33% ที่จ่ายเพียงยอดขั้นต่ำของบัตรเครดิตในแต่ละเดือน หมายความว่าคนส่วนใหญ่จ่ายมากกว่ายอดขั้นต่ำ ซึ่งช่วยลดภาระดอกเบี้ยและระยะเวลาของหนี้

ตัวเลขที่น่าสนใจอีกอย่างคือ 53% ของผู้ใหญ่มีการกันเงินสำหรับเหตุฉุกเฉินหรือวันที่รายได้สะดุด พฤติกรรมแบบนี้สำคัญมาก เพราะงบประมาณที่ดูสมดุลอาจพังได้ทันทีจากค่าซ่อมรถ ค่ารักษา หรือรายได้ที่หายไปกะทันหัน ถ้าไม่มีเงินสำรองเลย

ฟรีมอนต์มาเป็นอันดับ 3

ฟรีมอนต์ รัฐแคลิฟอร์เนีย ได้คะแนน 76.09 และมีสัดส่วนหนี้ต่อรายได้ที่โดดเด่น หนี้บัตรเครดิตเฉลี่ยอยู่ประมาณ 7.2% ของรายได้ หนี้การศึกษาประมาณ 42.6% และสินเชื่อรถยนต์ประมาณ 24% ขณะที่อัตราการใช้วงเงินเครดิตเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 38.7%

ตรงนี้มีประเด็นที่ควรแยกให้ออก เมืองที่คนจัดการเงินได้ดี ไม่จำเป็นต้องเป็นเมืองราคาถูก ซีแอตเทิล บอสตัน และฟรีมอนต์ต่างก็ไม่ใช่ชื่อที่คนทั่วไปนึกถึงเมื่อพูดถึงค่าครองชีพต่ำ สิ่งที่การจัดอันดับจับคือความสัมพันธ์ระหว่างรายได้ ภาระหนี้ พฤติกรรมเครดิต และความสามารถในการออม ไม่ใช่การประกวดว่าเมืองไหนซื้อของถูกที่สุด

แล้วเมืองท้ายตารางล่ะ?

กลุ่มที่อยู่ด้านล่างมีชื่ออย่าง ชรีฟพอร์ต รัฐลุยเซียนา, แจ็กสัน รัฐมิสซิสซิปปี และกัลฟ์พอร์ต รัฐมิสซิสซิปปี โดยชรีฟพอร์ตอยู่ลำดับท้ายสุดของการจัดอันดับรวม และอยู่ลำดับ 178 ด้านการใช้จ่ายและหนี้ ลำดับ 182 ด้านเครดิต และลำดับ 159 ด้านเงินออม

แจ็กสันอยู่ลำดับ 181 ด้านการใช้จ่ายและหนี้ ส่วนกัลฟ์พอร์ตอยู่ลำดับ 179 ด้านเงินออม ตัวเลขพวกนี้ไม่ได้หมายความว่าคนทุกคนในเมืองดังกล่าว “ใช้เงินไม่เป็น” เพราะการจัดอันดับเป็นภาพรวมจากข้อมูลระดับเมือง ไม่ใช่คำตัดสินรายบุคคล และสภาพรายได้ ตลาดแรงงาน ค่าครองชีพ ตลอดจนโอกาสเข้าถึงบริการทางการเงินก็มีส่วนกับผลลัพธ์ด้วย

12 ตัวชี้วัดดูอะไรบ้าง?

• หนี้ที่ไม่ใช่สินเชื่อบ้านเมื่อเทียบกับรายได้

• อัตราการล้มละลายและการยึดทรัพย์

• ค่าใช้จ่ายด้านที่อยู่อาศัยและค่าใช้จ่ายอื่นเมื่อเทียบกับฐานรายได้

• สัดส่วนวงเงินเครดิตที่ถูกนำมาใช้

• สัดส่วนคนที่ใช้จ่ายเกินรายได้

• สัดส่วนคนที่จ่ายบัตรเครดิตเพียงขั้นต่ำ

• คะแนนเครดิตเฉลี่ยและอัตราการผิดนัดชำระ

• การมีเงินสำรองฉุกเฉินและการเข้าถึงบัญชีธนาคาร

น้ำหนักครึ่งหนึ่งของคะแนนทั้งหมดอยู่ในหมวด การใช้จ่ายและหนี้ ส่วนเครดิตกับเงินออมมีน้ำหนักอย่างละ 25% เพราะฉะนั้นเมืองที่หนี้สัมพันธ์กับรายได้ดีและควบคุมการใช้เครดิตได้ ย่อมได้เปรียบมากในการจัดอันดับ

มีอีกเรื่องที่หยิบมาใช้กับชีวิตประจำวันได้ทันที การทำงบประมาณไม่ควรหยุดแค่คำถามว่า “เดือนนี้เหลือเงินเท่าไร” แต่ควรดูพร้อมกันอย่างน้อยสามช่อง คือ หนี้ที่กำลังกินรายได้ เงินสำรองที่พร้อมใช้ และพฤติกรรมเครดิต เพราะบางคนมีเงินเหลือทุกเดือน แต่ไม่มีเงินฉุกเฉิน ขณะที่บางคนมีเงินเก็บแต่หนี้ดอกเบี้ยสูงกำลังโตเร็วกว่าดอกผลจากเงินออม

ส่วนคะแนนเครดิตก็ไม่ใช่เรื่องแยกออกจากการทำงบ การกำหนดวงเงินใช้จ่ายและกันเงินจ่ายหนี้ก่อนถึงกำหนดช่วยลดโอกาสค้างชำระได้โดยตรง พอทำต่อเนื่อง งบประมาณจึงไม่ได้เป็นแค่ตารางรายรับรายจ่าย แต่มันกลายเป็นระบบกันชนทางการเงินเวลามีเรื่องไม่คาดคิดเข้ามา

รายได้สูงช่วยได้ แต่พฤติกรรมการเงินยังเป็นตัวแปรสำคัญ

นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมรายชื่อเมืองอันดับต้นๆ ถึงมีทั้งเมืองค่าครองชีพสูงและเมืองขนาดต่างกัน สิ่งที่ถูกวัดไม่ใช่ความร่ำรวยล้วนๆ แต่เป็นความสามารถในการรักษาสมดุลระหว่างเงินที่เข้ามา ภาระที่ต้องจ่าย เครดิตที่ใช้ และเงินที่เหลือไว้รับวันแย่ๆ นั่นเอง