ทำไมเงินไทยถึงเรียกว่า “บาท” ทั้งที่หลายประเทศใช้คำว่า ดอลลาร์ ปอนด์ หรือเยน?

ทำไมเงินไทยถึงเรียกว่า “บาท” ทั้งที่หลายประเทศใช้คำว่า ดอลลาร์ ปอนด์ หรือเยน?

เคยสงสัยกันไหมครับว่า เวลาเราซื้อของแล้วจ่ายเงิน เราจะพูดว่า “20 บาท” “100 บาท” หรือ “1,000 บาท” จนเป็นเรื่องปกติในชีวิตประจำวัน แต่ถ้าลองหยุดคิดสักนิด คำถามหนึ่งก็น่าสนใจขึ้นมาทันทีว่า ทำไมหน่วยเงินของไทยถึงเรียกว่า “บาท” แล้วคำว่า “บาท” มาจากไหน?

จริง ๆ แล้วคำว่า “บาท” ไม่ใช่คำที่เพิ่งเกิดขึ้นพร้อมกับธนบัตรแบบที่เราใช้กันในปัจจุบัน แต่มีประวัติความเป็นมายาวนาน และเกี่ยวข้องกับระบบเงินตราแบบโบราณของไทย

“บาท” เคยเป็นมาตราเงินของไทยมาก่อน

ข้อมูลจากสำนักงานราชบัณฑิตยสภาระบุว่า “บาท” เป็น มาตราเงินตามวิธีประเพณี โดย 1 บาท เท่ากับ 100 สตางค์ หรือ 4 สลึง นอกจากนี้ในระบบเดิมยังมีหน่วยอย่าง “ตำลึง” และ “ชั่ง” ซึ่งมีความสัมพันธ์กับบาทด้วย เช่น 1 ตำลึง เท่ากับ 4 บาท และ 1 ชั่ง เท่ากับ 20 ตำลึง หรือ 80 บาท

พูดง่าย ๆ ก็คือ สมัยก่อนคนไทยไม่ได้มีแค่คำว่า “บาท” กับ “สตางค์” แบบที่เราใช้กันในทุกวันนี้ แต่มีระบบหน่วยเงินหลายระดับที่ใช้ในการกำหนดมูลค่าและการซื้อขาย

คำว่า “สลึง” ที่เรายังได้ยินกันอยู่ทุกวันนี้ก็เป็นส่วนหนึ่งของระบบเดียวกัน เพราะ 1 สลึงมีค่าเท่ากับ 25 สตางค์ หรือ 4 สลึงจึงเท่ากับ 1 บาท

แล้วทำไมถึงมีคำว่า “บาท” อยู่บนเหรียญโบราณ?

หลักฐานจากกรมธนารักษ์แสดงให้เห็นว่าในอดีตประเทศไทยมีการผลิตเหรียญที่ระบุชนิดราคาเป็น “บาท” จริง เช่น เหรียญกษาปณ์ในสมัยรัชกาลที่ 4 มีชนิดราคา 1 บาท กึ่งบาท สลึง และเฟื้อง แสดงให้เห็นว่าคำว่า “บาท” ถูกใช้เป็นหน่วยเงินมานานแล้ว

ต่อมาเมื่อระบบเงินตราของไทยพัฒนาขึ้น “บาท” ก็ยังคงเป็นหน่วยหลัก และถูกใช้ต่อเนื่องมาจนถึงระบบเงินไทยในปัจจุบัน

ทุกวันนี้เราจึงมี 1 บาท = 100 สตางค์ ซึ่งเป็นระบบหนึ่งส่วนต่อร้อย และประเทศไทยยังคงใช้ “บาท” เป็นหน่วยเงินตราหลักอย่างเป็นทางการ

ที่น่าสนใจคือ “บาท” ไม่ได้เป็นแค่ชื่อเงิน แต่เป็นร่องรอยจากระบบเงินในอดีต

เวลาเราเห็นธนบัตร 20 บาท หรือเหรียญ 10 บาท เราอาจคิดว่า “บาท” เป็นเพียงชื่อหน่วยเงินธรรมดา ๆ แต่เมื่อย้อนกลับไปดูประวัติศาสตร์ จะเห็นว่าระบบคำเรียกเงินของไทยมีความซับซ้อนกว่าที่คิด

คำว่า ชั่ง ตำลึง บาท สลึง เฟื้อง สตางค์ ล้วนเป็นคำที่เกี่ยวข้องกับระบบมาตราเงินในอดีต และบางคำก็ยังหลงเหลืออยู่ในภาษาที่เราใช้ในชีวิตประจำวันจนถึงทุกวันนี้

ยิ่งไปกว่านั้น กรมธนารักษ์ยังมีฐานข้อมูลเงินตราโบราณและเหรียญของไทยตั้งแต่ยุคต่าง ๆ ตั้งแต่ฟูนัน ทวารวดี ศรีวิชัย สุโขทัย อยุธยา จนถึงรัตนโกสินทร์ ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าเงินตราไทยมีการเปลี่ยนแปลงมาอย่างต่อเนื่องตามยุคสมัย

ดังนั้น ครั้งหน้าถ้าเราหยิบเงิน 100 บาทออกมาจ่ายค่าสินค้า ลองนึกย้อนกลับไปดูสักนิดว่า คำว่า “บาท” ที่เราใช้กันจนติดปากนั้น มีประวัติศาสตร์ยาวนานกว่าที่คิด

จากคำเรียกในระบบเงินแบบโบราณ ค่อย ๆ พัฒนามาเป็นหน่วยเงินหลักของประเทศไทย และยังคงอยู่กับคนไทยมาจนถึงทุกวันนี้

แล้วคุณเคยสงสัยไหมว่า นอกจาก “บาท” แล้ว คำว่า “สตางค์” “สลึง” และ “เฟื้อง” มีที่มาอย่างไร? เรื่องพวกนี้ก็มีประวัติที่น่าสนใจไม่แพ้กันเลยครับ

แหล่งที่มา

แท็ก:แหล่งที่มา
สำนักงานราชบัณฑิตยสภา – มาตราเงิน⁠�
กรมธนารักษ์ – ฐานข้อมูลเงินตราโบราณและเหรียญ⁠�
กรมธนารักษ์ – ข้อมูลเหรียญกษาปณ์โบราณ⁠�
#ประวัติเงินไทย #ความรู้รอบตัว #เรื่องน่ารู้ 