กว่าจะเป็นฝักวานิลลาหอม ๆ ทำไมต้องผสมเกสรและบ่มนานหลายเดือน
รู้หรือไม่? “วานิลลา” ไม่ใช่แค่กลิ่นหอมหวานที่เราคุ้นเคยจากไอศกรีม เค้ก หรือเครื่องดื่มเท่านั้น แต่ฝักวานิลลาธรรมชาติยังได้รับการยกให้เป็นหนึ่งในเครื่องเทศที่มีมูลค่าสูงที่สุดในโลก โดยมักถูกจัดเป็นอันดับ 2 รองจากหญ้าฝรั่น เพราะต้องใช้ทั้งเวลา แรงงาน และความละเอียดในการผลิตสูงมาก
หลายคนอาจสงสัยว่า แค่ฝักวานิลลาทำไมถึงมีราคาสูงขนาดนั้น?
วานิลลาเป็นกล้วยไม้ที่ปลูกไม่ง่าย
วานิลลาที่ใช้กันอย่างแพร่หลายมาจาก Vanilla planifolia พืชเถาเลื้อยในวงศ์กล้วยไม้ มีถิ่นกำเนิดในเม็กซิโกและอเมริกากลาง ดอกมีสีเขียวอมเหลือง ส่วนผลมีลักษณะเป็นฝักยาว ซึ่งจะยังไม่มีกลิ่นวานิลลาชัดเจนในช่วงที่เก็บเกี่ยวใหม่ ๆ
ความยากอยู่ที่ดอกวานิลลาเปิดรับการผสมเกสรเพียงช่วงเวลาสั้น ๆ ประมาณไม่กี่ชั่วโมง ในพื้นที่ปลูกนอกถิ่นกำเนิดจึงต้องอาศัยแรงงานคนค่อย ๆ ผสมเกสรด้วยมือทีละดอก หากพลาดช่วงเวลานี้ ดอกก็จะเหี่ยวและไม่ติดฝัก
หลังผสมเกสรสำเร็จ ต้องรอประมาณ 8 เดือนกว่าจะเก็บฝักได้ แต่กระบวนการยังไม่จบเพียงเท่านั้น เพราะฝักสดต้องผ่านการทำให้หยุดการเจริญ การตาก การหมัก และการบ่มอีกหลายสัปดาห์หรือหลายเดือน จึงจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลเข้มและค่อย ๆ เกิดกลิ่นหอมที่เราคุ้นเคย
ด้วยเหตุนี้ ราคาของฝักวานิลลาจึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับน้ำหนักเพียงอย่างเดียว แต่ยังแตกต่างกันตามแหล่งผลิต ความชื้น ขนาดฝัก คุณภาพการบ่ม ปริมาณสารให้กลิ่น และสภาพผลผลิตในแต่ละฤดูกาล จึงไม่ควรยึดราคาต่อกิโลกรัมเป็นตัวเลขตายตัว
ประเทศไหนผลิตวานิลลามากที่สุด
มาดากัสการ์ เป็นศูนย์กลางการผลิตและส่งออกวานิลลาที่สำคัญของโลก ขณะที่อินโดนีเซีย เม็กซิโก ปาปัวนิวกินี และอีกหลายประเทศก็มีการผลิตในเชิงพาณิชย์เช่นกัน
ประเทศไทยสามารถปลูกวานิลลาได้ แต่การออกดอกของแต่ละสายพันธุ์ตอบสนองต่อสภาพอากาศแตกต่างกัน งานวิจัยของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ระบุว่า วานิลลาพันธุ์แพลนิฟอเลียที่ปลูกในไทยต้องการอากาศค่อนข้างเย็นเพื่อกระตุ้นการออกดอก จึงพบการปลูกมากในภาคเหนือ พร้อมมีการศึกษาพันธุ์อื่นที่ต้องการความเย็นน้อยกว่าเพื่อขยายโอกาสการเพาะปลูกไปยังพื้นที่อื่น
วานิลลาธรรมชาติกับวานิลลินไม่เหมือนกัน
เวลาซื้อผลิตภัณฑ์กลิ่นวานิลลา ลองสังเกตส่วนประกอบบนฉลาก หากระบุว่าใช้ vanilla bean หรือ vanilla extract จะหมายถึงวัตถุดิบหรือสารสกัดจากพืชวานิลลา ส่วนคำว่า vanillin หมายถึงสารให้กลิ่นชนิดหนึ่ง ซึ่งอาจผลิตขึ้นเพื่อใช้เป็นสารแต่งกลิ่นและไม่ได้เท่ากับสารสกัดวานิลลาธรรมชาติทั้งชุด
ทุกวันนี้วานิลลาถูกนำไปใช้ทั้งในอาหาร เครื่องดื่ม ขนม เบเกอรี่ เครื่องสำอาง และน้ำหอม ความต้องการที่ต่อเนื่อง เมื่อรวมกับกระบวนการปลูกและบ่มที่ใช้แรงงานสูง จึงทำให้ฝักวานิลลาคุณภาพดียังคงเป็นวัตถุดิบที่มีมูลค่า
ใครที่เคยคิดว่าวานิลลาเป็นเพียงกลิ่นแต่งอาหารธรรมดา พอได้รู้เบื้องหลังแล้วคงเห็นว่า กว่าจะได้ฝักวานิลลาหอม ๆ แต่ละฝัก ต้องอาศัยทั้งเวลา ฝีมือ และความใส่ใจไม่น้อย จึงไม่แปลกที่หลายคนจะเรียกมันว่า “ทองคำแห่งโลกเครื่องเทศ”
แล้วเพื่อน ๆ เคยเห็นต้นวานิลลาของจริง หรือเคยลองใช้ฝักวานิลลาธรรมชาติทำขนมกันบ้างไหม?
REFERENCES:
https://www.kew.org/plants/vanilla
https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:262578-2/general-information
https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL
https://www3.rdi.ku.ac.th/?p=82550
https://hfpappexternal.fda.gov/scripts/fdcc/index.cfm?id=VANILLAEXTRACTVANILLASPP&set=FoodSubstances
https://hfpappexternal.fda.gov/scripts/fdcc/index.cfm?id=VANILLIN&set=FoodSubstances
เขียนโดย sansanti
มหาทักษา เปิดตารางเลขมงคล งวด 1 ธ.ค. 69 ส่องเลข 5 ตัว จับสลับจัดชุด 2 ตัวท้าย–3 ตัวท้าย
ชาวบ้านบอกเลข งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดเลขเด่น 3 คน คุณอิน–คุณแดง–คุณจ้อย พร้อมชุดเลขท้าย 2 ตัว
จับตา "พุทธอภิวรรณ" จ่อซบช่อง 3 หรือไม่ ? หลังประกาศอำลาช่อง 8
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
ซองดูฮีเดือด! ตั้งคำถามสังคมมองการทำร้ายร่างกายเป็นเรื่องตลก หลังปะทะน้ำ รพีภัทร
ประวัติชิ้นกรอบ ๆ ในก๋วยเตี๋ยวเย็นตาโฟ คือแมงกะพรุนหรือปลาหมึกกันแน่?
นกตาทิพย์ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขวงกลมเด่น 3 จัดชุดสองตัวบน 31-33-35-37
รวยรวย เปิดโพยหวย 1 ธ.ค. 69 เลขวงกลมกลางอะตอม พร้อมชุดเลขเด่นสองตัว–สามตัวตรง
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
เครดิตบูโรไม่ใช่บัญชีดำ และเช็กประวัติตัวเองฟรีได้ ธปท. เตรียมให้ฟรีปีละ 2 ครั้ง
น่าตกใจ!! โคโรนาไวรัสติดจาดคนสู่สัตว์เลี้ยงได้ 6 ประเทศที่พบสุนัขติดเชื้อโควิด-19 มากที่สุด
จังหวัดที่มีอำเภอน้อยที่สุดในไทย มี 3 จังหวัดที่มีแค่ 3 อำเภอ น้อยกว่าโคราชกว่า 10 เท่า
18 มงกุฎ มาจากไหน? ทำไมคำนี้ถึงกลายเป็นคำเรียกพวกมิจฉาชีพ?
ทำไมเนื้อย่างถึงเรียกว่า “เสือร้องไห้”? ชื่อนี้มีที่มาอย่างไร กินมาตั้งนาน เพิ่งรู้ว่าชื่อมีเรื่องเล่าแบบนี้!
ทำไมกาแฟถึงทำให้บางคนหายง่วง? ดื่มแล้วตาสว่างทันที เพราะอะไร มาดูคำตอบกัน
ทำไมคนไทยถึงเรียกกางเกงในว่า “กางเกงลิง” แล้วมันเกี่ยวอะไรกับลิง?
