8 ประเทศที่ชุมชนตั้งอยู่ใกล้ภูเขาไฟมีพลัง

ภูเขาไฟเป็นหนึ่งในพลังธรรมชาติที่ทรงอานุภาพที่สุดของโลก แม้การปะทุจะสร้างความเสียหายต่อชีวิตและทรัพย์สิน แต่ในอีกด้านหนึ่งก็ช่วยสร้างผืนดินใหม่ เพิ่มความอุดมสมบูรณ์ให้พื้นที่เกษตรกรรม และกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญ

อย่างไรก็ตาม คำว่า “ภูเขาไฟมีพลัง” ไม่ได้หมายความว่าภูเขาไฟทุกลูกกำลังปะทุอยู่ตลอดเวลา แต่หมายถึงภูเขาไฟที่ยังมีโอกาสกลับมาปะทุ โดยเกณฑ์จำแนกอาจแตกต่างกันตามแต่ละหน่วยงาน รายชื่อนี้จึงรวบรวมประเทศที่มีภูเขาไฟมีพลังหรือมีการปะทุเป็นระยะใกล้ชุมชน ไม่ได้หมายความว่าภูเขาไฟในทั้ง 8 ประเทศกำลังปะทุพร้อมกัน

1. อินโดนีเซีย

อินโดนีเซียเป็นหนึ่งในประเทศที่มีภูเขาไฟจำนวนมากที่สุดของโลก เนื่องจากตั้งอยู่ในบริเวณที่เรียกว่า “วงแหวนแห่งไฟแปซิฟิก” หรือ Pacific Ring of Fire ภูเขาไฟอย่างเมราปี เซเมรู และภูเขาไฟอีกหลายแห่งยังมีการปะทุหรือแสดงกิจกรรมเป็นระยะ

ชุมชนจำนวนมากตั้งอยู่บนพื้นที่ลาดเชิงภูเขาไฟ เพราะดินมีความอุดมสมบูรณ์และเหมาะสำหรับการเพาะปลูก แต่ผู้คนก็ต้องรับมือกับความเสี่ยงจากเถ้าภูเขาไฟ ลาวา กระแสไพโรคลาสติก และโคลนภูเขาไฟ โดยภูเขาไฟเมราปีตั้งอยู่ใกล้พื้นที่ที่มีประชากรหนาแน่นทางตอนเหนือของเมืองยอกยาการ์ตา

2. ญี่ปุ่น

ญี่ปุ่นมีภูเขาไฟมีพลังจำนวนมากและมีระบบติดตามสถานการณ์อย่างเข้มงวด ภูเขาไฟซากุระจิมะในจังหวัดคาโกชิมะเป็นหนึ่งในภูเขาไฟที่มีการปะทุบ่อยที่สุดของประเทศ โดยตั้งอยู่ห่างจากตัวเมืองคาโกชิมะเพียงประมาณ 8–10 กิโลเมตร

การปะทุและเถ้าภูเขาไฟจึงไม่ใช่เรื่องไกลตัวสำหรับชาวเมือง บางช่วงอาจพบเถ้าตกตามถนน อาคาร และยานพาหนะ ทำให้การตรวจสอบทิศทางลมและประกาศเตือนภัยกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน

3. อิตาลี

อิตาลีเป็นที่ตั้งของภูเขาไฟที่มีชื่อเสียงระดับโลก เช่น เอตนา สตรอมโบลี และวิสุเวียส แต่ภูเขาไฟเหล่านี้ไม่ได้มีสถานะการปะทุเหมือนกันทั้งหมด โดยเอตนาและสตรอมโบลีมีกิจกรรมเกิดขึ้นค่อนข้างบ่อย ส่วนวิสุเวียสยังถูกจัดเป็นภูเขาไฟมีพลัง แม้ไม่ได้ปะทุมาเป็นเวลานาน

รอบภูเขาไฟเอตนาบนเกาะซิซิลีมีทั้งเมือง หมู่บ้าน สวนผลไม้ และพื้นที่เกษตรกรรมจำนวนมาก เพราะดินภูเขาไฟมีแร่ธาตุและเหมาะกับการเพาะปลูก ขณะเดียวกัน การปะทุของเอตนาอาจทำให้เกิดลาวา เถ้าภูเขาไฟ และผลกระทบต่อการบินในบางช่วง

4. ฟิลิปปินส์

ฟิลิปปินส์ตั้งอยู่บนวงแหวนแห่งไฟเช่นเดียวกับอินโดนีเซีย ทำให้มีภูเขาไฟมีพลังมากกว่า 20 แห่ง ตัวอย่างสำคัญคือมายอนและตาอัล ซึ่งมีเมืองและชุมชนตั้งอยู่ในพื้นที่โดยรอบ

เมื่อกิจกรรมเพิ่มสูงขึ้น ทางการอาจกำหนดเขตอันตรายและอพยพประชาชนออกจากพื้นที่เสี่ยง เพื่อป้องกันอันตรายจากลาวา เถ้าภูเขาไฟ กระแสไพโรคลาสติก และโคลนภูเขาไฟ สถานะเตือนภัยจึงต้องติดตามจากหน่วยงานท้องถิ่นอย่างใกล้ชิด เพราะสามารถเปลี่ยนแปลงได้ตามสถานการณ์

5. ไอซ์แลนด์

แม้ไอซ์แลนด์จะมีประชากรไม่มาก แต่เป็นประเทศที่เกิดกิจกรรมภูเขาไฟบ่อย เนื่องจากตั้งอยู่บริเวณรอยต่อของแผ่นเปลือกโลกและมีระบบภูเขาไฟหลายแห่งกระจายอยู่ทั่วเกาะ

บริเวณคาบสมุทรเรคยาเนสกลับมามีกิจกรรมทางธรณีวิทยาเพิ่มขึ้นตั้งแต่ปี 2019 ก่อนเกิดการแทรกตัวของแมกมาและการปะทุหลายครั้งใกล้เมืองกรินดาวิก เหตุการณ์ในเดือนพฤศจิกายน 2023 ทำให้ต้องอพยพประชาชน เนื่องจากแนวรอยแยกและแมกมาเคลื่อนตัวผ่านใต้พื้นที่เมือง

6. เม็กซิโก

ภูเขาไฟโปโปกาเตเปตล์ตั้งอยู่ห่างจากกรุงเม็กซิโกซิตีไปทางตะวันออกเฉียงใต้ประมาณ 70 กิโลเมตร และอยู่ใกล้เมืองกับชุมชนหลายแห่ง จึงเป็นหนึ่งในภูเขาไฟที่ได้รับการเฝ้าระวังอย่างต่อเนื่องมากที่สุดแห่งหนึ่งของเม็กซิโก

ภูเขาไฟลูกนี้มักมีการปล่อยก๊าซ ไอน้ำ และเถ้าภูเขาไฟเป็นระยะ ทางการใช้ระบบสีและระดับเตือนภัยเพื่อกำหนดมาตรการความปลอดภัย รวมถึงเขตที่ประชาชนไม่ควรเข้าใกล้ โดยสถานะอาจเปลี่ยนไปตามระดับกิจกรรมของภูเขาไฟ

7. สหรัฐอเมริกา

รัฐฮาวายเป็นที่ตั้งของภูเขาไฟคิลาเวอา หนึ่งในภูเขาไฟที่มีการปะทุบ่อยที่สุดของโลก แต่ลักษณะการปะทุไม่ได้ต่อเนื่องในระดับเดียวตลอดเวลา บางช่วงเป็นการปะทุแบบเป็นตอนและหยุดลงก่อนกลับมามีกิจกรรมอีกครั้ง

การปะทุครั้งใหญ่ในปี 2018 ส่งผลให้ลาวาปกคลุมพื้นที่กว้าง ทำลายบ้านเรือน ถนน และโครงสร้างจำนวนมาก ปัจจุบันภูเขาไฟคิลาเวอายังคงได้รับการติดตามด้วยเครื่องมือตรวจวัด แผนที่ และกล้องถ่ายทอดสดจากหน่วยงานสำรวจทางธรณีวิทยาของสหรัฐฯ

8. สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก

ภูเขาไฟนีรากอนโกตั้งอยู่ใกล้เมืองโกมา ทางตะวันออกของสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก ภูเขาไฟแห่งนี้มีทะเลสาบลาวาอยู่ภายในปล่อง และเคยเกิดลาวาไหลลงสู่พื้นที่เมืองหลายครั้ง

การปะทุในเดือนพฤษภาคม 2021 ทำให้ลาวาไหลเข้าสู่ชุมชนทางตอนเหนือของโกมา บ้านเรือนจำนวนมากได้รับความเสียหาย และประชาชนหลายแสนคนต้องอพยพออกจากพื้นที่เสี่ยง เหตุการณ์นี้แสดงให้เห็นว่าระยะทางระหว่างภูเขาไฟกับชุมชนมีความสำคัญอย่างมากต่อการวางแผนอพยพ

การอาศัยอยู่ใกล้ภูเขาไฟอาจดูเป็นเรื่องน่ากังวล แต่สำหรับผู้คนในหลายประเทศ นี่คือวิถีชีวิตที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน พื้นที่รอบภูเขาไฟมักมีดินอุดมสมบูรณ์ เหมาะแก่การเพาะปลูก และยังสร้างรายได้จากการท่องเที่ยว

สิ่งสำคัญคือภูเขาไฟมีพลังไม่ได้แสดงอาการเหมือนกันทุกแห่ง และสถานการณ์อาจเปลี่ยนแปลงได้ ผู้ที่อาศัยหรือเดินทางไปยังพื้นที่เหล่านี้จึงควรติดตามประกาศจากหน่วยงานท้องถิ่น เคารพเขตห้ามเข้า และไม่ใช้ภาพจากกล้องหรือข้อมูลในสื่อสังคมออนไลน์แทนคำเตือนอย่างเป็นทางการ

เพราะแม้เทคโนโลยีจะช่วยให้ติดตามการเคลื่อนตัวของแมกมา แผ่นดินไหว และก๊าซภูเขาไฟได้ดีขึ้น แต่พลังของธรรมชาติก็ยังเป็นสิ่งที่มนุษย์ต้องเคารพและเรียนรู้ที่จะอยู่ร่วมกับมัน