เบื้องหลังความงามคลาสสิกที่แลกด้วยเลือด: เมื่อแฟชั่นยุควิคตอเรียนเกือบทำให้วาฬสูญพันธุ์

        ลองจินตนาการถึงภาพผู้หญิงในชุดกระโปรงสุ่มไก่บานฟูฟ่อง หรือเสื้อรัดรูปเอวกิ่วตัวเล็กๆ ที่เรามักเห็นในซีรีส์ย้อนยุคตะวันตกดูสิครับ ภาพเหล่านั้นดูหรูหรา สง่างาม และเป็นสัญลักษณ์ของความคลาสสิกแบบตะวันตกที่ใครๆ ก็ชื่นชม แต่เชื่อไหมว่าเบื้องหลังความงามที่ดูเพอร์เฟกต์เหล่านั้น กลับซ่อนโศกนาฏกรรมครั้งใหญ่ของสิ่งมีชีวิตที่ทำให้อารยธรรมมนุษย์ต้องสั่นสะเทือน

        ความลับที่ซ่อนอยู่ใต้ผ้าลูกไม้และผ้าไหมเนื้อดีในยุคนั้นก็คือ "คอร์เซ็ต" (Corset) และ "คริโนลีน" (Crinoline) หรือโครงกระโปรงที่ช่วยจัดระเบียบร่างกายของผู้หญิงให้ได้รูปทรงตามค่านิยม และไอ้เจ้าโครงสร้างที่ว่านี้ สิ่งที่ผู้คนยุคนั้นถวิลหามากที่สุดเพื่อนำมาทำเป็นโครงดัดก็คือ "บาลีน" (Baleen) หรือแผงกรองสิ่งมีชีวิตตัวเล็กๆ ในปากของวาฬบาลีนนั่นเอง

        หลายคนอาจจะสงสัยว่าทำไมต้องเป็นวาฬ? จริงๆ แล้วในยุคศตวรรษที่ 18-19 โลกของเรายังไม่มีพลาสติกที่ทั้งเหนียวและยืดหยุ่นได้ดีขนาดนี้ครับ มนุษย์ลองมาหมดแล้วทั้งไม้และเหล็ก แต่ไม้ก็หักง่ายเกินไป ส่วนเหล็กก็หนักและขึ้นสนิมจนทำเสื้อผ้าพัง สุดท้ายเลยมาจบที่แผงกรองของวาฬ ซึ่งมีคุณสมบัติพิเศษคือสปริงตัวได้ดี ดัดโค้งเข้ากับสรีระได้ตามความร้อนของร่างกาย แถมยังไม่หักเปราะง่ายๆ อีกด้วย

        พอความต้องการแฟชั่นเอวกิ่วและกระโปรงบานสะพรั่งมันพุ่งทะยานถึงขีดสุด อุตสาหกรรมการล่าวาฬในมหาสมุทรทั่วโลกจึงบูมแบบฉุดไม่อยู่ เรือล่าวาฬนับร้อยนับพันลำล่องเรือออกไปกลางทะเลลึกเพื่อล่าสัตว์ยักษ์เหล่านี้ สิ่งที่น่าเศร้าคือ วาฬหนึ่งตัวที่มีน้ำหนักหลายสิบตัน บางครั้งถูกล่าเพียงเพื่อจะเลาะเอาแค่แผงกรองในปากยาวไม่กี่เมตร และไขมันส่วนหนึ่งไปทำน้ำมันตะเกียง แล้วปล่อยให้ซากที่เหลือลอยเคว้งคว้างกลางทะเล

        เอาเข้าจริง เรื่องนี้มันสะท้อนให้เห็นถึงมุมมืดของมนุษย์เราเหมือนกันนะ ที่พร้อมจะทำลายล้างธรรมชาติขนาดใหญ่เพียงเพื่อตอบสนองต่อเทรนด์ความงามชั่วครั้งชั่วคราว วาฬหัวคันศร (Bowhead Whale) และวาฬไรท์ (Right Whale) กลายเป็นเป้าหมายหลัก จนประชากรของพวกมันลดฮวบลงเกือบถึงขั้นสูญพันธุ์ในช่วงเวลานั้น

        จุดเปลี่ยนสำคัญที่ช่วยชีวิตสัตว์ยักษ์เหล่านี้ไว้ได้ ไม่ใช่เพราะคนในยุคนั้นตระหนักถึงสิ่งแวดล้อมหรอกครับ แต่เป็นเพราะการมาถึงของ "นวัตกรรมใหม่" อย่างเหล็กกล้าฉาบสารกันสนิมที่มีราคาถูกกว่า และการค้นพบน้ำมันปิโตรเลียมที่มาแทนที่น้ำมันวาฬ รวมถึงกระแสแฟชั่นที่เริ่มเปลี่ยนไปสู่ความคล่องตัวมากขึ้นในศตวรรษที่ 20

        เรื่องราวในอดีตนี้กำลังบอกอะไรบางอย่างกับเราในยุคปัจจุบัน เทรนด์แฟชั่นมาแล้วก็ไป แต่ร่องรอยบาดแผลที่ทิ้งไว้กับโลกมันอาจต้องใช้เวลาเยียวยานานนับร้อยปี ทุกวันนี้เวลาเรามองย้อนกลับไปดูภาพถ่ายประวัติศาสตร์ของชุดกระโปรงบานๆ เหล่านั้น มันจึงไม่ได้มีแค่ความงดงามทางศิลปะ แต่ยังเป็นเครื่องเตือนใจชั้นดีถึงราคาค่างวดที่ธรรมชาติเคยต้องจ่ายให้กับความสวยความงามของมนุษย์