ทำไมมือถือถึงพิมพ์ข้อความเองเหมือนมีคนแอบจับอยู่?

ฝนตกแค่ไม่กี่หยด...ทำไมมือถือถึงพิมพ์ข้อความเองเหมือนมีคนแอบจับอยู่?

เชื่อว่าหลายคนน่าจะเคยเจอเหตุการณ์นี้

กำลังใช้มือถืออยู่ดี ๆ มีน้ำกระเด็นใส่หน้าจอไม่กี่หยด จากนั้นจอก็เริ่มเลื่อนเอง กดเอง เปิดแอปเอง หรือบางครั้งถึงขั้นพิมพ์ข้อความมั่ว ๆ จนตกใจว่าเครื่องกำลังจะเสียหรือเปล่า

ผมเองก็เคยเจอครับ ตอนถือมือถือเข้าห้องน้ำแล้วโดนน้ำกระเด็นใส่จอนิดเดียว จู่ ๆ จอก็ทัชมั่วไปหมด เข้า ๆ ออก ๆ แอปเอง ต้องรีบคว้าอะไรมาเช็ดออก ตอนแรกคิดว่าเครื่องเริ่มรวนซะอีก 555

แต่พอไปหาคำตอบ กลับพบว่าความจริงน่าสนใจกว่านั้นมาก เพราะสาเหตุไม่ได้อยู่ที่มือถือพัง แต่อยู่ที่ระบบหน้าจอสัมผัสกำลัง "เข้าใจผิด" ว่าหยดน้ำคือนิ้วมือของเรานั่นเอง

ความจริงแล้ว จอมือถือไม่ได้รู้ว่าเรากดแรงแค่ไหน

หลายคนเข้าใจว่าหน้าจอมือถือทำงานเหมือนปุ่มกดทั่วไป คือเมื่อมีแรงกดลงไป ระบบจึงรับรู้การสัมผัส

แต่สมาร์ตโฟนในปัจจุบันส่วนใหญ่ใช้เทคโนโลยีที่เรียกว่า Capacitive Touchscreen ซึ่งไม่ได้วัดแรงกดเลย

หน้าจอประเภทนี้จะมีชั้นตัวนำไฟฟ้าบาง ๆ อยู่ใต้กระจก และสร้างสนามไฟฟ้ากระจายอยู่ทั่วพื้นผิวหน้าจอ

เมื่อปลายนิ้วของเราแตะลงไป สนามไฟฟ้าจะเกิดการเปลี่ยนแปลง เซ็นเซอร์จึงสามารถคำนวณตำแหน่งที่แตะและสั่งงานได้ทันที

นั่นคือเหตุผลที่มือถือสมัยใหม่ตอบสนองได้รวดเร็วมาก เพียงแค่แตะเบา ๆ ก็ใช้งานได้แล้ว

แล้วทำไมจอถึงแยกไม่ออกว่าอะไรคือนิ้ว อะไรคือน้ำ?

นี่คือจุดที่หลายคนไม่เคยรู้มาก่อน

นิ้วมือของมนุษย์มีน้ำและประจุไฟฟ้าตามธรรมชาติ ทำให้สามารถรบกวนสนามไฟฟ้าบนหน้าจอได้

ขณะเดียวกัน หยดน้ำก็มีคุณสมบัติในการนำไฟฟ้าเช่นกัน โดยเฉพาะน้ำที่มีแร่ธาตุหรือสิ่งเจือปนอยู่

เมื่อหยดน้ำตกลงบนหน้าจอ ระบบจึงตรวจพบการเปลี่ยนแปลงของสนามไฟฟ้าในลักษณะที่ใกล้เคียงกับตอนที่นิ้วมือสัมผัส

ปัญหาคือเซ็นเซอร์ไม่มีทางรู้ว่านั่นคือนิ้วจริงหรือหยดน้ำ สิ่งที่มันรับรู้ได้มีเพียงว่า สนามไฟฟ้ากำลังถูกเปลี่ยนแปลงอยู่

ผลที่เกิดขึ้นก็คือมือถืออาจคิดว่ามีการแตะหน้าจอหลายตำแหน่งพร้อมกัน จนเกิดอาการที่หลายคนคุ้นเคย เช่น

• ทัชรวน
• กดเอง
• เลื่อนหน้าจอเอง
• ซูมเข้าออกเอง
• พิมพ์ข้อความมั่ว
• เปิดแอปโดยไม่ตั้งใจ

ดังนั้นเวลาโดนน้ำแล้วมือถือดูเหมือนมีผีสิง ความจริงแล้วเป็นเพียงระบบกำลังสับสนระหว่าง "นิ้วมือ" กับ "หยดน้ำ" เท่านั้นเอง

มือถือกันน้ำได้ แต่ไม่ได้แปลว่าจอจะไม่รวน

หลายคนอาจสงสัยว่า ถ้ามือถือรุ่นใหม่มีมาตรฐานกันน้ำ IP67 หรือ IP68 แล้ว ทำไมยังมีอาการทัชรวนเวลาโดนน้ำอีก

คำตอบคือ มาตรฐานกันน้ำมีหน้าที่ป้องกันไม่ให้น้ำเข้าไปทำลายวงจรภายในเครื่อง แต่หน้าจอสัมผัสยังคงทำงานด้วยหลักการตรวจจับการเปลี่ยนแปลงของสนามไฟฟ้าเหมือนเดิม

ดังนั้นแม้ตัวเครื่องจะไม่เสียหาย แต่น้ำที่เกาะอยู่บนผิวหน้าจอก็ยังสามารถทำให้ระบบเข้าใจผิดได้อยู่ดี ผมถึงได้รู้ว่าตอนนั้นเครื่องไม่ได้พัง แค่จอ "งง" เฉย ๆ

เช็ดหน้าจอให้แห้งก่อนใช้งาน คือวิธีแก้ที่ง่ายและได้ผลที่สุด

สรุปสั้น ๆ

สาเหตุที่หน้าจอมือถือโดนน้ำแล้วทัชรวน ไม่ใช่เพราะน้ำไปกดหน้าจอ แต่เพราะหยดน้ำสามารถรบกวนสนามไฟฟ้าที่จอใช้ตรวจจับการสัมผัสได้

เมื่อระบบแยกไม่ออกว่านั่นคือนิ้วมือหรือหยดน้ำ จึงเกิดอาการกดเอง เลื่อนเอง หรือพิมพ์ข้อความเองตามที่หลายคนเคยเจอ

ใครเคยโดนมือถือกดโทรออกเอง หรือส่งข้อความผิดเพราะหน้าจอเปียกน้ำบ้างครับ? ของผมเจอในห้องน้ำนี่แหละ 😅